Ertuğrul Kürkçü Yazıları

Ertuğrul Kürkçü Kimdir?

Ertuğrul Kürkçü, 5 Mayıs 1948 tarihinde Bursa'da doğan sosyalist aktivist, yayıncı ve yazardır. Halkların Demokratik Partisi (HDP) Onursal Başkanı, Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Onursal Üyesi ve İlerici Enternasyonal Danışma Kurulu Üyesidir.

68 kuşağının önemli isimlerinden olan Kürkçü, 18 Ekim 1970'te Türkiye Devrimci Gençlik Dernekleri Federasyonu (DEV-GENÇ) Genel Başkanlığı'na seçildi. Mahir Çayan ve arkadaşlarının 30 Mart 1972'de öldürüldüğü Kızıldere olayından sağ kurtulan tek kişi oldu. Sıkıyönetim mahkemelerinde yargılandı, ölüm cezasına mahkum edildi, 1974'te çıkarılan Genel Af Yasası ile cezası 30 yıla çevrildi; 14 yılını cezaevinde geçirdi. 1986'da yapılan infaz yasası değişikliğiyle serbest bırakıldı. Cezaevinde iken Karl Marx'ın biyografisini Türkçeye çevirdi.

Serbest bırakıldıktan sonra, İletişim Yayınları için tasarladığı "Sosyalizm ve Toplumsal Mücadeleler Ansiklopedisi"nin yayın yönetmenliğini yaptı. Özgürlük ve Dayanışma Partisi'nin (ÖDP) kurucuları arasında yer aldı. ÖDP'deki ayrışmaların ardından oluşumuna katıldığı Sosyalist Emek Hareketi Parti Girişimi'nin (SEH) Sosyalist Cumhuriyet Kolektifi (SCK) ve Sosyalist Demokrasi Kolektifi'yle (SDK) birlikte 27-28 Mart 2010'da gerçekleştirdiği konferansta oluşturulan Sosyalist Gelecek Parti Hareketi (SGPH)'nin eş-sözcüsüydü. 2013'te SGPH, Toplumsal Özgürlük Platformu (TÖP), Sosyalist Parti (SP) ve Sosyalist Birlik Hareketi'nin (SBH) bağımsız sosyalistlerle birlikte oluşturdukları Sosyalist Yeniden Kuruluş Partisi'nin (SYKP) fahri üyesi, 2018'de de fahri Parti Meclisi üyesi oldu.

Ertuğrul Kürkçü, 12 Haziran 2011 milletvekili genel seçimlerinde Barış ve Demokrasi Partisi (BDP) ile 13 sosyalist parti ve hareketin oluşturduğu Emek, Demokrasi ve Özgürlük Bloku tarafından Mersin'den bağımsız aday gösterildi. Geçerli oyların yaklaşık %9,70'ini aldı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne 24. Dönem Mersin Milletvekili olarak girdi. Büyükbabası Kadri Ahmet Kürkçü, TBMM 1. Dönem Diyarbakır ve 2. Dönem Siverek milletvekillerindendi. Kürkçü, 7 Haziran 2015 ve 1 Kasım 2015 milletvekili genel seçimlerinde Halkların Demokratik Partisi (HDP) adayı olarak İzmir 1. Bölge'den yeniden seçildi. 24 Haziran 2018 seçimlerinde ise HDP tüzüğündeki iki dönem kuralı nedeniyle aday olmadı.

Emek, Demokrasi ve Özgürlük Bloku'nun bir toplumsal ve demokratik mücadele birliğine dönüşmesi ve seçimlerde birliğin ortak partisi olarak hareket etmesini amaçlayan Halkların Demokratik Kongresi'nin (HDK) 15-16 Ekim 2011'de Ankara'da düzenlediği kongrenin açılış konuşmasını yapan Kürkçü, HDK'nin Genel Meclis Divan üyeliğine ve dönem sözcülüğüne getirildi. Ekim 2013'te diğer üç BDP-Blok milletvekili ile birlikte HDP'ye katılmak için BDP'den istifa etti. 27 Ekim 2013'te toplanan 1. Olağanüstü Kongre'de Sebahat Tuncel ile birlikte HDP Eş Başkanlığına seçildi. Bu görevi 22 Haziran 2014'teki 2. Olağanüstü Kongre'de Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ'a devretti ve HDP'nin "Onursal Genel Başkanlığı"na getirildi. Kürkçü, 6 Temmuz 2014'teki HDK Genel Kurulu'nda Sebahat Tuncel ile birlikte HDK eş sözcülüğü görevini üstlendi ve bu görevini 14 Kasım 2016'da Onur Hamzaoğlu'na devretti.

TBMM'de 24. dönemde İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ile bu komisyonun Cezaevleri, Şiddetten Kaynaklanan Yaşam Hakkı İhlalleri, Kadına Karşı Şiddet ve Uludere Katliamı'nı inceleyen alt komisyonlarında BDP-Blok Grubu'nu temsil etti. Ekim 2014'ten itibaren TBMM Avrupa Birliği Uyum Komisyonu ve Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu ile Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonlarında HDP Meclis Grubu'nu temsil etti. 25. ve 26. dönemlerde TBMM Çevre Komisyonu ile Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yer aldı. AKPM'de Türk delegasyonu üyesi olarak Birleşik Avrupa Solu Grubu'nda yer aldı ve Sosyal İşler, Sağlık ve Sürdürülebilir Kalkınma Komitesi Başkan Yardımcılığı görevinde bulundu. Milletvekilliğinin sona ermesinin ardından AKPM Onursal Üyeliği unvanı verildi.

Kürkçü, milletvekili adayı olduktan sonra, koordinatörlüğünü yaptığı ve gazeteci-yazar olarak çalıştığı bianet.org haber sitesini de kapsayan BİA (Bağımsız İletişim Ağı) projesindeki görevlerinden ayrıldı. 2002-2007 arasında siyaset ve kültür dergisi Siyasi Gazete'yi çıkardı. Eylül 2009-Ağustos 2011 arasında yayınlanan Ekmek & Özgürlük'ün editörlüğünü yaptı. Sosyalist Yeniden Kuruluş Partisi'nin yayın organı Siyaset Gazetesi'nde ve günlük Özgür Gündem gazetesinde köşe yazıları yazdı. Halen bianet.org, günlük Yeni Yaşam gazetesi ve online Siyasi Haber sitesine makaleleriyle katkıda bulunuyor.

Kürkçü, İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün yayımladığı "Savaş ve İnsan: Türkiye'de Silah Transferleri ve Savaş Yasaları İhlalleri" adlı kitabı Türkçeye çevirdiği için 14 Mart 1997'de ertelemeli 10 ay hapis cezasına mahkum edildi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Kürkçü'nün açtığı davada Türkiye'nin 2 bin 500 Euro ödemesine karar verdi. Mayıs 2020'de kuruluş halindeki İlerici Enternasyonal'in Danışma Kurulu'na davet edildi. 20 Mayıs 2016'da dokunulmazlığı kaldırılan 54 milletvekili arasında yer aldı; aleyhine 40 yılı aşkın hapis talebiyle 16 dava açıldı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 1 Şubat 2022'de karara bağladığı davada, Kürkçü'nün de aralarında bulunduğu HDP'li 40 milletvekilinin dokunulmazlıklarının kaldırılması ve yargılanmaları nedeniyle ifade hürriyetlerinin ihlal edildiğine karar verdi.

Başlıca eserleri arasında "Pratiğin Aklı Teorinin Heyecanı" (Mayıs 2014, Dipnot Yayınları), "İsyanın İzinde" (Kasım 2013, Dipnot Yayınları), "Savaş ve İnsan: Türkiye'de Silah Transferleri ve Savaş Yasaları İhlalleri" (İngilizceden çeviri, 1997, Belge Yayınları), "Sosyalizm ve Toplumsal Mücadeleler Ansiklopedisi" (1987, 8 cilt, İletişim Yayınları) ve "Karl Marx, Biyografi" (İngilizceden çeviri, 1976, Öncü Kitabevi) yer almaktadır.