Coşkun Aral Yazıları

Coşkun Aral Kimdir?

Coşkun Aral, 1 Mayıs 1956'da Siirt'te doğmuş uluslararası savaş fotoğrafçısı, gezgin, macera insanı ve belgesel yapımcısıdır. Baba tarafı Kürt, anne tarafı ise Arap asıllıdır. Okul hayatına İstanbul'da 14 Eylül İlkokulunda başlamış, Oruç Gazi Ortaokulu ve Mecidiyeköy Lisesinde eğitimini tamamlamıştır. 1974 yılında basın fotoğrafçılığına Günaydın ve Gün gazetelerinde başlamış, kısa sürede kendine has üslubu ile dikkatleri üzerine çekmiştir. 1976 yılından itibaren Ekonomi ve Politika gazetesinde meslek hayatına devam etmiştir.

Özellikle 1977 yılındaki 1 Mayıs olaylarında Savaş Ay ile beraber çektiği fotoğraflar, Sipa Press aracılığı ile tüm dünyada yayımlanmış ve ilk kez Amerikan Time ile Newsweek dergilerinde yer almıştır. Bunu izleyen yıllarda Sipa Press'in Türkiye muhabirliğini üstlenmiş; aynı dönemde Türk Haberler Ajansı, Milliyet ve Hürriyet gazeteleri adına serbest muhabir olarak çalışmıştır. 1980'den itibaren Times, Newsweek, Paris-Match, Stern, Epoca gibi dergiler adına Polonya'daki ünlü Gdańsk Grevi, İran-Irak Savaşı, Lübnan, İrlanda, Çad ve Uzak Doğu'daki savaşlarda fotoğraf çekmiştir. 12 Eylül Darbesi hakkındaki fotoğrafları Newsweek, Time ve Fransız L'Express haber dergisinde kapak fotoğrafı olarak yayımlanmıştır. 14 Ekim 1980 günü Münih-İstanbul-Ankara seferi esnasında kaçırılan Türk Hava Yolları uçağında, hava korsanlarıyla röportaj gerçekleştirmiş ve bu mülakat ile ulusal ve uluslararası ödüller kazanmıştır. Freddie Mercury'nin doğduğu yer olan Zanzibar'ın Stone Town kentine gidip onu tanıyan insanlarla röportaj yapmış; Sovyetler Birliği'nin Afganistan'ı işgali sırasında Ahmed Şah Mesud ile, Nevin Sungur ile beraber de Bob Marley'in kardeşiyle röportajlar gerçekleştirmiştir. 1985 yılında başlayan 32. Gün programıyla Mehmet Ali Birand'ın ekibine katılmıştır. Haberci adlı programı, Dünya Günlüğü alt başlığında ATV kanalında yayımlanmış; daha sonra NTV ve Show TV kanallarında gösterilen yeni bölümlerinin ardından program TRT'de Türkiye Renkleri alt başlığında Türkiye seyahatleri içeriğiyle yayımlanmaya başlamıştır. 2 Şubat 2006 tarihinde Digiturk platformunda, Türkiye'nin ilk bilgi ve belge kanalı sloganıyla yayına giren İZ TV'nin kurucularından olup uzun yıllar bu kanalın yayın yönetmenliğini üstlenmiştir. 2006 yılında Avrupa'da verilen Hot Bird Televizyon Ödülleri'nden bir mansiyonla dönen İZ TV, 2007 ve 2009'da belgesel dalında ödüle layık görülmüştür. 2 Nisan 2018 tarihinden beri Coşkun Aral Anlatıyor adlı YouTube kanalında anılarını, gazetecilik maceralarını ve güncel konular hakkındaki çalışmalarını paylaşmaktadır. İZ TV'nin TMSF'ye devrinden sonraki süreçte bu kanaldan ayrılıp Habitat TV'yi kurmuş; Habitat TV, 11 Ocak 2021 tarihinde internet platformları ve uydu üzerinden yayın hayatına başlamıştır.

Fotoğraf çekmekteki amacı görsel tanıklık olan Aral, fotoğraf makinesi teknolojisini vermiş olduğu en kolay ama buna karşılık en muhteşem araç olarak tanımlar. Sipa Press ile çalışmaya başlamasıyla birlikte kendisini gerçek bir foto muhabir olarak görmeye ve eksikliklerini fark etmeye başlamıştır. Aral'a göre bu konudaki en önemli noktalardan biri de foto muhabirlerin bakış açısı ve birikimidir.

Washington Post gazetesi Lübnan muhabiri Nora Boustany bir anısını şöyle anlatmaktadır: Televizyon kameraları otelin önünde Anglikan Kilisesi elçisi Terry White'ın otelden çıkmasını bekliyorlardı. Bu sırada silah sesleri duyuldu. Sokakta yaralı insanlar vardı. Fransız Sipa ajansında çalışan Türk foto muhabiri Coşkun Aral ile Visnews muhabiri Lübnanlı Ali Musa, görüntü almayı bırakıp kurtarma çalışmalarına katıldılar. Bu iki gazeteci risk alarak hayat kurtarma cesareti gösterdi. Diğer gazeteciler ise sadece kendi profesyonel görevlerini yerine getirme cesaretiyle yetindi; onlar için hayat kurtarmak, görüntü almaktan daha az değerliydi.

**Fotoğraf Sergileri**
- 1983-85 yılları arasında çektiği savaş fotoğrafları Paris'te FNAC'da sergilendi.
- Aynı yıllarda New York'ta Time Life Galerisi'nde savaş fotoğrafları sergilendi.
- 1988 yılında Ara Güler ile birlikte Danimarka ve Finlandiya'da bir sergi açtı.
- 1993 yılında Almanya'nın Düsseldorf kentinde yabancılar kültür merkezinde "Savaş ve İnsan" konulu bir sergi hazırladı.
- 2001 yılının Şubat ayında, Viyana'da Kültür Bakanlığı Yabancılar Kültür Merkezi'nde savaş konulu fotoğraf sergisi açıldı.
- 2008 yılında "Le Figaro" dergisi tarafından seçilen fotoğrafı son 30 yıla damgasını vuran fotoğraflar arasında yer aldı ve Paris'te Luxembourg Bahçeleri'nde sergilendi.
- 2014'te İsveç'te Landskrona Fotoğraf Festivali tarafından konuk edilen Aral, "Exodus" adını verdiği sergisini bu şehirde sergiledi.
- 2016 yılında "Exodus Déjà vu" adını verdiği mülteciler üzerine sergi projesi, 6 fotoğrafçının katılımıyla Kuala Lumpur'da gerçekleşti; Haziran 2017'de Ankara'da, Kasım 2017'de İstanbul'da ve Şubat 2018'de Bangkok'ta sergilendi.

**Kitapları**
- 1983 yılında aralarında National Geographic'in fotoğrafçısı Reza ve Yan Morvan'ın da bulunduğu dört savaş fotoğrafçısı ile hazırladığı "Galile'de Barış" adlı savaş fotoğraf albümü Edition de Miniut tarafından yayınlandı. Lübnan savaşını konu alan bu kitap, daha sonra Almanya ve Cezayir'de basıldı.
- New York'ta, Pantheon Yayınevi tarafından son dönemin en iyi 31 savaş fotoğrafçısını içeren "War Torn" kitabında yer aldı.
- 1988 yılında "Türkiye: Bin Millik Büyük Serüven" adlı macera fotoğraf albümü yayınlandı.
- 1995 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde, Fielding Worldwide Yayınevi tarafından "Savaş Tehlikeli Işık" ve "Dünyanın En Tehlikeli Yerleri" adlı iki kitabı yayınlandı.
- 2000 yılının Temmuz ayında, savaş fotoğrafçılığı yaptığı yıllardaki çalışmalarını içeren "Sözün Bittiği Yer" isimli fotoğraf albümü yayınlandı. Albümde, son 20 yılda dünyada yaşanan savaşların tamamına yakını yer almaktadır.
- 2003 yılında Alkım Yayınları'ndan savaş anılarını derlediği "Ölümün Yakasında İliştirilmiş Hayatlar" adlı anı kitabı yayınlandı.
- 2010 yılında Hotpoint-Ariston'un sponsorluğunda TEV yararına satışa sunulan "Annemin Yemekleri" adlı geleneksel yemek tariflerinin yer aldığı kitabı yayınlandı.
- 2015 yılında Nebil Özgentürk ve Can Dündar ile hazırladığı "Biz Kültür Yolcuları" başlıklı belgesel kitap, DVD içeriğiyle birlikte yayımlandı.
- "Exodus Déjà vu" adlı sergisiyle aynı isimde kitabı da basıldı.

**Filmografi**
- Haberci (her biri 45 dakikalık 190 bölümden oluşan belgesel dizisi)
- Global Vision ve Go East Go West (Almanya'da yayınlanan belgesellerin yapımcılığı)
- Savaşın Tanıkları (her biri 50 dakikalık 4 bölümden oluşan belgesel dizisi)
- Türkiye Notları (her biri 50 dakikalık 4 bölümden oluşan belgesel dizisi)
- Abidin Dino Portresi (biyografik belgesel)
- Pamir'den Van'a Özgürlüğün Nal Sesleri (belgesel film)
- Anadolu Aslanı: Kangal (belgesel film)
- Sonsuz Mavilikler Ülkesi Bodrum (belgesel film)
- Dünya Güncesi (her biri 40 dakikadan oluşan belgesel dizisi, İZ TV'de yayınlanmaya devam ediyor)
- Türkiye Notları (her biri 40 dakikadan oluşan belgesel dizisi, İZ TV'de yayınlanmaya devam ediyor)
- Haberci İz Peşinde (her biri 30 dakikadan oluşan 13 bölümlük belgesel dizisi, TRT TÜRK'te yayınlandı)
- Ülke Rehberi (her biri 4 dakikadan oluşan 52 bölümlük ülke tanıtıcı rehber niteliğinde dizi, TRT TÜRK'te yayınlandı)
- İstanbul'a Dokun (Türkiye'nin ilk 3D belgesel filmi, İZ TV)
- Sınır Tanımayan Arılar (belgesel, 2016)

**Ödülleri**
- 1980-81 Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başarı Ödülleri, Fotoğraf Dalı
- 1984 Nokta Dergisi, Doruktakiler Ödülü
- 1996 Magazin Gazetecileri Derneği, Başarı Ödülü
- 1996 Radyo ve Televizyon Gazetecileri Derneği, Cengiz Polatkan Ödülü
- 1997-99 İstanbul Üniversitesi, İletişim Fakültesi, En İyi Belgesel Ödülü
- 1998 Çağdaş Gazeteciler Derneği, En Başarılı TV Programı Ödülü
- 1998 Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başarı Ödülleri, Belgesel Dalı
- 1998 Sedat Simavi Ödülleri, En İyi Belgesel Ödülü
- 1998-99 Marmara Üniversitesi, İletişim Fakültesi, En İyi Belgesel Ödülü
- 2001 Gazi Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Çocuk Haklarına Saygılı En İyi TV Programı
- 2001 Çağdaş Gazeteciler Derneği, Yılın Gazetecisi Ödülü (TV Belgesel dalında, NTV'de yayınlanan Amerikan Cezaevleri Dosyası ile)
- 2005 Çağdaş Gazeteciler Derneği, Mahmut Tali Öngören TV Programı Ödülü
- 2012 ODTÜ Senatosu kararı uyarınca, mesleğinin gelişmesindeki öncü rolü, örnek kişiliği, ulusal ve uluslararası başarıları ve ülkesine yaptığı katkılardan dolayı Üstün Hizmet Ödülü