Atilla Engin Yazıları

Atilla Engin Kimdir?

Atilla Engin (1946, Kayseri - 2 Kasım 2019, Paranaguá, Brezilya), Türk davulcu, perküsyon ustası, besteci, aranjör, büyük orkestra şefi, jazz/fusion yorumcusu ve jazz konservatuvarı hocasıdır.

1974 yılında, Anadolu'nun öz müziğinden esinlenerek kendi müziğini yapmak ve müziğini dünyaya tanıtmak üzere Avrupa'ya gitti ve Kopenhag'a yerleşti. Türkiye, Danimarka ve Amerika'nın önde gelen perküsyon ustalarından ve jazz/fusion yorumcularından biri olan Atilla Engin, dünya kültürleri kaynaşmasında etkin rol oynamıştır. 1986 yılında kurulan Copenhagen Jazz Conservatory'nin kurucu üyesi olan Engin, 1989 sonunda Amerika'ya gidene kadar bu konservatuvarda Niels Henning Ørsted Pedersen, Ed Thigpen, Horace Parlan, Kenny Drew, Butch Lacy, Alex Riel, Birger Sulsbruck ve Ole Matthiessen gibi dünyaca ünlü caz ustaları ile birlikte öğretim üyeliği yaptı. 1989 yılında New York'a yerleşen Engin, en büyük hayali olan The Istanbul Orchestra'yı kurdu, müziğini yazıp yönetti. Atilla Engin, İskandinavya Komponistler Birliği (KODA) üyesidir. Sanatçının Levent ve Nazlı adında iki çocuğu vardır. Büyük orkestra şefliği de yapan sanatçı, son çalışmalarını Brezilya'da sürdürmüştür.

Henüz on sekizinde iken İstanbul'un kulüp ve barlarında çalmaya başlayan Engin, davul ustası Burhan Tonguç'tan kısa bir süre ders aldı. 1966 yılında Los Valentinos isimli altı kişilik İspanyol vokal grubu ile Ankara'ya geldi. Burada piyanist ve saksofoncu Metin Gürel'den teklif aldı ve onun orkestrasında Tuna Ötenel ve Şanar Yurdatapan ile birlikte Ankara Balin Otel ve Amerikan Subay Kulübü'nde çaldı. Bu orkestra ile 1967 yılında Kıbrıs'a gitti ve Ayla Dikmen ile konserler verdi. 1968 yılında kendi orkestrasını kurdu. Başta Ankara Gar Gazinosu olmak üzere İstanbul, İzmir, Bursa, Adana, Sinop ve Mersin'de çeşitli otel ve kulüplerde çaldı. 1969 yılında Ergun Özer grubuna katıldı ve bu orkestra ile Ankara ve İstanbul'da Esin Afşar, Metin Ersoy ve Tayfun gibi sanatçılara eşlik etti. Daha sonra Şerif Yüzbaşıoğlu orkestrasında Turhan Yükseler ve Onno Tunç'la birlikte çalıştı. Bu orkestra ile Şenay'a eşlik etti. Timur Selçuk ve Selda'nın kırkbeşlik plaklarına birer parça ile katıldı. 1974 yılında gittiği Avrupa'da kurduğu orkestralarla konserler verdi ve albümler çıkardı. 1985 yılında Danimarka'da yılın bestecisi seçildi. Caz konservatuvarı hocalığı da yapan sanatçı, Anadolu müziğini caz yolu ile yabancılara tanıttı. 1989 yılında yerleştiği Amerika'da üç orkestra kurdu. Bunlardan sonuncusu The Istanbul Orchestra, sanatçının deyimiyle rüyalarının gerçekleşmesiydi. Amerika'da çeşitli yerlerde konserler veren grubun, New York'ta Arif Sağ ve Erdal Erzincan katılımı ile verdiği konser büyük ses getirmişti. Atilla Engin, 45 seneyi aşan müzik yaşamında Zakir Hussain, Airto Moreira, Ed Thigpen, Niels Henning Ørsted Pedersen, Nana Vasconcelos, Butch Lacy, Eddie Henderson, Elliott Sharp, Okay Temiz, Al Di Meola, Frank Colon, Peter Giger, Gilad, Aaron Comess, Rave Tesar, Dan Jordan, Hugo Rasmussen, Simon Cato, Spang Hansen, Ole Matthiessen, Jens Winther, Uffe Markussen gibi dünya jazz/fusion ve rock sahnelerinin büyük isimleri ile çalmanın yanı sıra, Türkiye'de bulunduğu yıllarda Metin Gürel, Burhan Tonguç, Ergun Özer, Metin Ersoy, Alpay, Özdemir Erdoğan, Esin Afşar, Tayfun, Şerif Yüzbaşıoğlu, Onno Tunç, Turhan Yükseler ve Tuna Ötenel gibi ünlü isimlerle çalıştı. Uzun yıllar yurt dışında yaşamasına rağmen ülkesinden hiç kopmayan Atilla Engin, Atatürk'ün Çocukları ve Nasrettin Hoca adlı albümü 1980 yılında Danimarka'da yaşayan Türk çocuklarının da katılımı ile gerçekleştirdi. Aynı şekilde 2001 yılında New York'un Central Park'ında The Istanbul Orchestra ve Türk çocuklarının birlikte gerçekleştirdiği bir 23 Nisan konseri verdi. 2001 yılındaki 11 Eylül saldırısından sonra New York'ta müzik yapmak olanaksız hale gelmişti. Bu nedenle Atilla Engin, diğer birçok sanatçı gibi, 2005 yılında Brezilya'ya gitti. Burada kurduğu Brazil World Orchestra ile müzik çalışmalarını sürdürdü. 2 Kasım 2019'da Brezilya'nın Paranaguá kentinde hayatını kaybetmiştir.

**Çalışmaları**

**Türkiye**
1960: Yönetmenliğini Atıf Yılmaz, Yılmaz Güney ve Halit Refiğ'in paylaştığı "Suçlu" adlı sinema filminde rol aldı.
1971: Ömer Hayyam'ın bir şiirini "Felek Usta" adıyla besteledi ve okudu. Şanar Yurdatapan ve Attila Özdemiroğlu eşlik eden orkestrada yer aldı.
1974: Söz ve bestesi kendisine ait olan ve haftalarca listelerde kalan "Kumsalda" adlı şarkıyı Özdemir Erdoğan okudu. Atilla Engin bu şarkının aranjesini yaptı ve stüdyoda davul ve piyano çaldı. Sözü ve bestesi kendine ait olan ikinci şarkısı "Bütün İçkiler Benden Bu Gece"yi Alpay okudu. Selda Bağcan'ın "Anayasso" isimli kırkbeşliğine eşlik eden orkestrada davulcu olarak yer aldı.

**Avrupa**
1976: İlk grubu Matao'yu funk/jazz/beat tarzında müzik yapmak için kurdu.
1979: Grup Matao ile ilk plağı "Turkish Delight"ı çıkardı. Matao, Roskilde Festivali de dahil olmak üzere Danimarka'nın her yerinde konserler verdi.
1980: Danimarka'da yaşayan Türk çocuklarının katılımı ile "Atatürk'ün Çocukları ve Nasrettin Hoca" isimli albümü yaptı. Bu albüm, Türkiye'de Türk çocukları için yapılan pedagojik değerdeki ilk yapıttır. Stockholm Fashing Jazz Kulüp'te Maffy Falay ve Elvan Aracı ile konser verdi; Selçuk Sun da bu konserde eşlik edenler arasındaydı. Atilla Engin Group kuruldu.
1982: Atilla Engin Group ilk plağı jazz/fusion tarzındaki "Nazar"ı çıkardı (Danish Music Productions).
1984: Atilla Engin Group'un ikinci plağı "Memories" çıktı. Bu projede Okay Temiz, gitarist ve perküsyoncu Mehmet Ozan ve Danimarkalı basçı Hugo Rasmussen yer aldı.
1985: Danimarka devlet kuruluşu olan Copenhagen Royal Jazz Konservatuvarı'nın kurucu üyesi oldu. Bu konservatuvarda 1989 yılına kadar öğretim üyeliği yaptı. Atilla Engin ve grubu, Avrupa Müzik Yılı kapsamında Danimarka devleti tarafından seri konserler vermek üzere Türkiye'ye gönderildi. Okay Temiz ve Burhan Öçal ile birlikte Hindistan Dünya Davul ve Perküsyon Festivali'ne Türkiye'yi temsilen katıldı. Danimarka'da Yılın Bestecisi seçildi. Avrupa'nın en büyük rock festivallerinden Roskilde Festivali'nin açılış müziğini yazdı ve altmış kişilik orkestrayı yönetti.
1986: World to World Uluslararası Davul ve Perküsyon Festivali'nin dört yıl boyunca organizasyonunu yaptı. Festivale Zakir Hussain, Airto Moreira, Nana Vasconcelos, Ed Thigpen, Adam Nussbaum, Danny Gottlieb, Birger Sulsbruck, Ahmadu Jarr, Peter Giger, Mehmet Ozan ve Burhan Öçal gibi dünyanın ünlü davul ve perküsyoncuları katıldı. Atilla Engin Group, Danimarka ve İsveç turnesine Okay Temiz'i de alarak katıldı. Grubun "Marmaris Love" isimli albümü çıktı; bu albüme Okay Temiz, Svend Staal Larsen ve Mehmet Ozan katkıda bulundu.
1987: Danimarka devlet radyosu tarafından iki şarkı hazırlamak ve Danimarka Radyo Senfoni Orkestrası ile birlikte çalmak üzere görevlendirildi. Atilla Engin Group ve Danimarka Radyo Senfoni Orkestrası birlikte konser verdiler; şarkıların aranjesini Atilla Engin yaptı. Atilla Engin'in kurduğu big band öğrenci orkestrası Tyrkis, Montmartre Jazz Kulübü ve diğer yerlerde konserler verdi. Tyrkis orkestrası Dortmund Big Band Jazz Festivali'nde birinci oldu ve "My Little Chinese Love" isimli bir plak doldurdu. Klasik müzik konservatuvarında master class çalışmaları yaptı. Her yaz tekrarlanan Branbjerg Staevne isimli jazz okulunda hocalık yaptı. Atilla Engin Group, Arto Tunçboyacıyan'ın katılımı ile "No Money No Honey" albümünü çıkardı. Niels Henning Ørsted Pedersen'in katılımı ile "Melo Perquana" albümünü çıkardı. NHØP ve gitarist Nuri Bora ile birlikte Danimarka'da albüm sonrası konser turu yaptı.
1989: Atilla Engin, Kopenhag Caz Konservatuvarı öğrencilerinden oluşturduğu on altı kişilik büyük bir orkestra ile Danimarka Eğitim Bakanlığı, Danimarka Kültür Bakanlığı, TRT ve Ankara, İzmir ve İstanbul belediyelerinin sponsorluğunda Türkiye'de, büyük orkestraya uyarladığı Anadolu melodilerinden oluşan bir repertuvarla bir dizi konser verdi. Bu orkestra Türkiye'deki son konserini Atatürk Kültür Merkezi'nde İstanbul Radyo Büyük Orkestrası ile birlikte gerçekleştirdi. Konser sonunda Atilla Engin'e Kültür Bakanı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı tarafından bir şilt verildi.

**Amerika**
1989: Yılın sonlarında New York'a yerleşti.
1992: Amerika'daki ilk orkestrasını sekiz kişilik New World Orchestra adı altında kurdu.
1993: New World Orchestra ilk konserini Carnegie Hall içerisindeki Weill Recital Hall'de verdi. Bu konseri New York kulüplerindeki birçok konser izledi.
1996: Altı kişilik ikinci grup Turquoise kuruldu. Turquoise, New York Mayfest Festivali de dahil olmak üzere birçok jazz/fusion konseri verdi.
1999: Turquoise ilk CD'si "Mosaic of Anatolia"yı çıkardı. Parçaların çoğu New York'taki Nightingales Jazz Club'da canlı kaydedildi. Atilla Engin ve Turquoise, New York'taki Florence Gould Hall'da Türk Depremzedelerine Yardım konseri verdi; bu konsere gitarist Al Di Meola ve Hint tablacı Badal Roy da gruplarıyla katıldı.
2000: The Istanbul Orchestra kuruldu. Orkestra, New York caz kulüplerinde birçok konser verdi. Atilla Engin ve The Istanbul Orchestra, Arif Sağ ve Erdal Erzincan ile birlikte New York Symphony Space'de Ahmet Ertegün ve Arif Mardin'in de izleyici olarak bulunduğu "Anatolien, World Music Concert" konserini gerçekleştirdi. Atilla Engin, Zülfü Livaneli ve Maria Farantouri'nin New York konserinde İlhan Erşahin ve gitarist Al Di Meola ile birlikte misafir sanatçı olarak yer aldı.
2001: Atilla Engin ve The Istanbul Orchestra, New York Central Park'ta Türk çocuklarının da şarkı söylediği 23 Nisan konseri verdi.

**Brezilya**
2005: Atilla Engin Brezilya'ya yerleşti ve Brazil World Orchestra adlı orkestrayı kurdu.
2009: The Istanbul Orchestra'nın iki parçası ve Turquoise'ın canlı kayıtlarından oluşan "Ocean of Emotion" CD'si çıktı.

**Diskografi**

**Kırkbeşlikler**
- Felek Usta, 1971, Evren Plak (Beste, aranje, vokal: Atilla Engin; Söz: Ömer Hayyam)
- Kumsalda, 1974, Yonca Plak; Vokal: Özdemir Erdoğan (Söz, müzik, düzenleme, davul, piyano: Atilla Engin)
- Bütün İçkiler Benden Bu Gece, 1974, Yonca Plak; Vokal: Alpay (Söz, müzik, düzenleme, aranje: Atilla Engin)

**Uzunçalarlar**
- Turkish Delight, Grup Matao, 1979, Danish Music Productions
- Atatürk'ün Çocukları ve Nasrettin Hoca, 1980, Fairytale Denmark
- Solens Børn, Ariel(19) grubu ile birlikte, 1980, Pick Up Records
- Nazar, Atilla Engin Group, 1982, Danish Music Productions
- Memories, Atilla Engin Group (Okay Temiz ile), 1984, Danish Music Productions
- Marmaris Love, Atilla Engin Group (Okay Temiz ile), 1986, Danish Music Productions
- No Money No Honey, Atilla Engin Group (Arto Tunçboyacıyan ile), Danish Music Productions
- My Little Chinese Love, Tyrkis Big Band conducted by Atilla Engin, Stunt Records Denmark
- Melo Perquana, Atilla Engin Group (Niels Henning Ørsted Pedersen ile), 1988, Olufsen Records Denmark
- Mosaic of Anatolia, Group Turquoise, 1999, Istanbul Records New York
- Moon Dog Girl, Noodle Shop grubu ile birlikte (John Kruth, Elliott Sharp, Atilla Engin ve Jonathan Segel), 1999, Sparkling Beatnik Records
- Ocean of Emotion, The Istanbul Orchestra - Group Turquoise - Atilla Engin, 2009, Indie