Atıf Yılmaz Yazıları

Atıf Yılmaz Kimdir?

Atıf Yılmaz Batıbeki (9 Aralık 1926, Mersin - 5 Mayıs 2006, İstanbul), Kürt asıllı Türk film yönetmeni, yapımcı, senarist ve akademisyendir.

Dramadan komediye birçok farklı türdeki filmi izleyiciyle buluşturmuş olan Yılmaz, Türk sinemasının en önemli yönetmenlerindendir. Özellikle köy yaşamını anlatan ve toplumsal içerikli filmlerde başarı sağlayan usta yönetmen, filmlerinin senaryolarını da kendisi yazıyordu. 1950'li yılların başından itibaren Türk sinemasının her döneminde birbirinden başarılı filmlere imzasını atmış olan Yılmaz, uzun soluklu sinema kariyeri boyunca birçok ödülün de sahibi olmuştur. Türkan Şoray, Şener Şen, Kemal Sunal, Hülya Koçyiğit ve Müjde Ar gibi başarılı oyuncularla çalışmış olan yönetmenin Selvi Boylum Al Yazmalım, Hayallerim, Aşkım ve Sen, Adı Vasfiye, Şekerpare, Keşanlı Ali Destanı ve Eğreti Gelin filmlerinden bazılarıdır. Türk sinemasında birçok yönetmenin yetişmesine katkıda bulunmuştur.

Elazığ'ın Palu ilçesinden göçmüş Kürt bir ailenin üyesi olarak Mersin'de doğdu. Ortaokulda kendisine "Rejisör" lakabı takılmasını anılarında şöyle anlatmıştır: "Mersin ortaokulunun ikinci sınıfındayım. Kim hangi nedenle uygun gördü hatırlamıyorum şimdi. Bana 'rejisör' lakabı takıldı. Herhalde sınıfta bir Yılmaz daha vardı. Ondan ayırmak için olmalı. Ama hâlâ kendime sorarım. Neden rejisör? Bana bu ismi yakıştıran arkadaş, şimdi ünlü bir falcı olmalı. Bu lakabın meslek seçimimde önemli bir payı olmuştur sanırım." İlk ve ortaöğrenimini Mersin'de tamamladıktan sonra liseye İstanbul Işık Lisesi'nde yatılı olarak başladı, ardından Adana Erkek Lisesi'ne kaydoldu. Mersin'den Adana'ya okulu için yarım dönem her gün trenle gidip geldi. İstanbul Kabataş Lisesi'nde ve kısa bir süre Haydarpaşa Lisesi'nde okudu. Mersin'de lise açılmasıyla birlikte şehre geri döndü, Mersin Lisesi'ni bitirdi. Daha sonra İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde ve İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nde bir süre eğitim aldı. Mezuniyetinin ardından bir süre film eleştirmeni, ressam ve senaryo yazarı olarak çalıştı. Afiş tasarımları da yapan Yılmaz, iki filmde yönetmen yardımcılığı yaparak sinema kariyerine başladı. Semih Evin'in asistanıydı. Mezarımı Taştan Oyun isimli filmi Hüseyin Peyda ile birlikte yönetti.

Yılmaz, ilk filmi Kanlı Feryat için kamera arkasına geçtiğinde tarih 1951'di. Orhan Günşiray'la birlikte Yerli Film adındaki prodüksiyon firmasını kurduktan sonra film çalışmalarına hız veren Yılmaz, çeşitli sinema derneklerinde ve sendikalarında da görev aldı. Yerli Film kapandıktan sonra 1980'de Ömer Kavur ve Yavuz Özkan ile birlikte ADAF'ı kuran Yılmaz, bu şirket dağıldıktan sonra kendi adına Yeşilçam Filmcilik yapımevini açtı. Mimar Sinan Üniversitesi Sinema-TV Bölümünde öğretim görevlisi olarak çalıştı. Aktif olduğu dönem boyunca 110'dan fazla film yönetti. 2004 yılında gösterime giren Eğreti Gelin filmi yönettiği son film oldu.

Nurhan Nur, Ayşe Şasa ve Deniz Türkali ile olmak üzere üç evlilik yapmış olan yönetmen, Deniz Türkali ile Türkan Şoray'ın da şahit olduğu bir nikâhla 1974'te evlendi. 114 filmi, 37 senaryosu ve 12 prodüksiyonu bulunmaktadır. Usta yönetmenin hayatı 5 Mayıs 2006 akşamı İstanbul'daki evinde mide kanseri nedeniyle sona ermiştir.

Kitapları: Hayallerim, Aşkım ve Ben (Simavi Yayınları, 1991; "Söylemek Güzeldir" adıyla genişletilmiş 2. baskısı, Afa Yayınları, 1995) ve Bir Sinemacının Anıları (Doğan Kitap, 2002).

Filmografi
2004 Eğreti Gelin
1999 Eylül Fırtınası
1997 Nihavend Mucize
1995 Yer Çekimli Aşklar
1994 Gece, Melek ve Bizim Çocuklar
1992 Düş Gezginleri
1990 Berdel
1990 Bekle Dedim Gölgeye
1989 Ölü Bir Deniz
1988 Arkadaşım Şeytan
1987 Kadının Adı Yok
1987 Hayallerim Aşkım ve Sen
1986 Asiye Nasıl Kurtulur
1986 Değirmen
1986 Aaahh Belinda
1985 Dul Bir Kadın
1985 Amansız Yol
1985 Körebe
1985 Adı Vasfiye
1984 Dağınık Yatak
1984 Bir Yudum Sevgi
1983 Seni Seviyorum
1983 Şekerpare
1982 Dolap Beygiri
1982 Mine
1981 Deli Kan
1980 Talihli Amele
1980 Zübük
1979 Adak

Ödülleri
1965: 2. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yönetmen - Keşanlı Ali Destanı
1965: 2. Altın Portakal Film Festivali - En İyi 2. Film - Keşanlı Ali Destanı
1966: 3. Altın Portakal Film Festivali - En İyi 2. Film - Toprağın Kanı
1966: 3. Altın Portakal Film Festivali - En İyi 3. Film - Muradın Türküsü
1968: 5. Altın Portakal Film Festivali - En İyi 3. Film - Ölüm Tarlası
1972: 9. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Film - Zulüm
1972: 9. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yönetmen - Zulüm
1976: 13. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yönetmen - Deli Yusuf
1978: 15. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yönetmen - Selvi Boylum Al Yazmalım
1984: 21. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yönetmen - Bir Yudum Sevgi
1986: 23. Altın Portakal Film Festivali - En İyi Yönetmen - Aaahh Belinda
1985: 4. Uluslararası İstanbul Sinema Günleri - En İyi Ulusal Film - Bir Yudum Sevgi
1986: 5. Uluslararası İstanbul Sinema Günleri - En İyi Ulusal Film - Adı Vasfiye
1987: 24. Altın Portakal Film Festivali - En İyi 3. Film - Hayallerim, Aşkım ve Sen
1959: 1. TGC Türkiye Gazetecilik Başarı Ödülleri - En Başarılı Rejisör - Bu Vatanın Çocukları
1991: 10. Uluslararası İstanbul Film Festivali - Sinema Onur Ödülü
1991: Valensiya Film Festivali - En İyi Film - Berdel
1992: 6. Altın Koza Film Festivali - En İyi 2. Film - Berdel
1996: 33. Altın Portakal Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
2001: 6. Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema Oyuncu Ödülleri - Sinema Onur Ödülü
2006: 13. Altın Koza Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü