Aleksandr Lukaşenko Yazıları

Aleksandr Lukaşenko Kimdir?

30 Ağustos 1954 tarihinde Belarus'un Vitebsk bölgesinde doğdu. 1975 yılında Mogilev Pedagoji Enstitüsü'nden (şimdi Mogilev Eyalet A. Kuleshov Üniversitesi) ve 1985 yılında Beyaz Rusya Tarım Akademisi'nden mezun oldu. 1975'ten 1977'ye kadar Sınır Muhafaza Birliği'nde ve 1980-1982 yılları arası Sovyet Ordusu'nda görev yaptı. Sovyet Ordusu'nda iken, Minsk'te bulunan 120. Mekanize "Muhafaza" Tümeni'nde bir subaydı. Askerlikten ayrıldıktan sonra 1982-1985 yılları arasında kolektif çiftlik başkan yardımcısı olarak görev yaptı. Şklov ilçesinde Gorodets devlet çiftliği ve inşaat malzemeleri fabrikasında müdür olarak çalıştı.

Lukashenko, siyasi kariyerine başlamadan önce kolektif bir çiftliğin (kolhoz) yöneticisi olarak çalıştı. Askeriyede Sovyet Sınır Birlikleri'nde görev yaptı. 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasına karşı oy kullanan Belarus Yüksek Sovyet üyelerinden biriydi.

1990 yılında Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Meclisi'ne milletvekili olarak seçildi. 1993 yılında, Beyaz Rusya Meclisi Yolsuzlukla Mücadele Komitesi Başkanı olarak hizmet vermeye başladı.

Sovyetler Birliği'nin dağılmasından 1994'e kadar geçen sürede pek çok fabrika ve işletmenin kapatılması, işsizliğin artması ve enflasyonun yükselmesi ülkede ciddi bir ekonomik buhran yarattı. Bu koşullarda ülkeyi Sovyetlerden ayıran ilk hükümete karşı isyan hareketleri başladı. Eski Sovyet sisteminin modernize edilerek yeniden uygulanacağını vadeden Lukaşenko'ya destek giderek arttı.

1994 yılında yürürlüğe giren yeni Beyaz Rusya anayasası, Temmuz ayında ilk demokratik başkanlık seçimlerinin yolunu açtı. Seçimin ilk turunda Kebiç % 17,4 oy alırken, Lukaşenko oyların % 45,1'ini aldı. Aynı seçimde Zyanon Paznyak % 12,9 ve Şuşkeviç ise % 9,9 oy aldı. Lukaşenko ikinci turda oyların % 80,1'ini alarak 10 Temmuz 1994 Beyaz Rusya devlet başkanlığı seçimini ezici çoğunlukla kazandı. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Belarus'un ilk ve tek cumhurbaşkanı oldu.

Lukaşenko, 1990'larda Batı destekli iktisadi şok terapisine karşı çıktı ve Belarus'taki kilit endüstrilerin devlet mülkiyetini destekledi. Hükûmeti, ülkenin Sovyet dönemi sembolizminin çoğunu muhafaza etti. 2006'dan bu yana, Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri, Lukaşenko'ya ve diğer Belaruslu yetkililere insan hakları ihlalleri gerekçesiyle periyodik olarak yaptırımlar uygulamaktadır. 10 Nisan 2006'da Lukaşenko ile beraber Belarus yönetiminin 31 kişilik diğer üst düzey yetkililerinin AB ülkelerine seyahatleri yasaklandı. 18 Mayıs 2006 tarihinde Avrupa Birliği, Lukaşenko ve diğer 35 hükûmet yetkilisinin hesaplarını dondurma kararı aldı.

11 Ekim 2015 tarihinde beşinci kez cumhurbaşkanlığına seçildi. Hükûmetinin Belarus'taki COVID-19 salgınını ele alması, yönetimine karşı yaygın bir hoşnutsuzluğa yol açtı. Tartışmalı 2020 Belarus devlet başkanlığı seçimi, yaygın oy hilesi iddialarına ve hükümet karşıtı protestolara yol açtı. Komisyonun açıkladığı kesin sonuçlara göre, Lukaşenko yüzde 80,1 oy aldı. Lukaşenko'nun en yakın rakibi Svetlana Tikhanovskaya'nın oyları, yüzde 10,12'de kaldı. Tartışmalı seçimin ardından Lukaşenko, Avrupa Birliği ve ABD tarafından Belarus'un meşru cumhurbaşkanı olarak tanınmamaktadır.

Lukaşenko 1975 yılında lise aşkı Galina Jelneroviç ile evlendi. Daha sonra o yıl en büyük oğlu Viktor doğdu. İkinci oğlu Dmitri 1980 yılında doğdu. Eşi Galina, Şklov yakınında köyde ailesinin evinde ayrı yaşamaktadır. Yasal olarak evli olmalarına rağmen Galina, eşinden ayrıdır ve devlet başkanlığı internet sitesinde yayınlanan biyografisinde kendisinden söz edilmemektedir. Gayrimeşru oğlu Nikolay, 2004 yılında doğmuştur. Çocuğun annesinin, özel doktoru iken ilişkisi olan İrina Abelskaya olduğuna inanılmaktadır. Lukaşenko kendini "Ortodoks ateist" olarak tanımlamaktadır.