Yılmaz Odabaşı Yazıları

Yılmaz Odabaşı Kimdir?

1962 Diyarbakır doğumlu olan Yılmaz Odabaşı, Kürt kökenli Türk şair, yazar ve gazetecidir. Öğretmen bir ailenin ilk çocuğu olarak dünyaya geldi. İlk öğrenimini Diyarbakır, Ankara, Kayseri ve Gaziantep'te, orta öğrenimini Diyarbakır Lisesi'nde tamamladı. 1970'lerin sonunda dönemin öğrenci eylemlerinde aktif rol aldı. İzmir Hukuk Fakültesi'ndeki öğrenimine 1980 yılında başladı ancak 12 Eylül Darbesi ile tutuklanınca öğrenimini sürdüremedi. Diyarbakır Askeri Cezaevi'nde bir yıl hapis yattı. Hapisten çıkınca bir süre bir ilaç firmasında Güneydoğu temsilciliği ve Diyarbakır'da bir yıl kitapçılık yaptı.

1986'da gazeteciliğe başladı. 1986-94 yılları arasında Diyarbakır'da Akajans Muhabirliği, UBA (Ulusal Basın Ajansı) Diyarbakır temsilciliği, Ortadoğu Haber Ajansı Haber Müdürlüğü, 2000'e Doğru Dergisi Diyarbakır büro şefliği ve Turkish Daily News Gazetesi Güneydoğu temsilciliği yaptı. Ayrıca Sokak, Gerçek, Söz, Aktüel, 2000'e Doğru, Express, Birikim gibi pek çok süreli yayında telif haberler ve yazılar yazdı. 1994 yılında gazeteciliği bırakarak Ankara'ya yerleşti; aynı yıl Çağdaş Gazeteciler Derneği tarafından "Yılın Gazetecisi" ödülüne layık görüldü.

1981'den 2002 yılına dek Türkiye ve yurtdışında çok sayıda dergide iki yüz kadar şiiri yayınlandı ve edebiyatın hemen her türünde yazdı. Bir dönem Özgür Gündem (1992), günlük Aydınlık (1993-94), Siyah Beyaz (1995-96) ve Birgün Gazetesi'nde (2004) köşe yazıları yazdı. 1996-98 yılları arasında Cumhuriyet Gazetesi ve Kitap Eki'nde, 1998'de Radikal Kültür-sanat sayfasında, 2004'te bir süre Radikal İki'de, 2005'te Meydan Gazetesi'nde, 2006'da Evrensel Gazetesi'nde yazdı. Daha sonra güncel yazmayı bıraktı.

İlk şiir kitabı Siste Kalabalıklar 1985'te, ilk hikaye kitabı Kül Aşklar 1991'de yayınlandı. Şiirleri Farsça, İngilizce, Almanca, Fransızca, Arnavutça, Kürtçe gibi pek çok dile çevrildi. 1992'de Irak'ın Duhok ve Almanya'nın Köln kentlerinde iki kitabı yayınlandı. 2005'te Avrupa Konseyi sponsorluğunda Munster Literature Centre tarafından bütün şiirlerinden oluşan bir derleme Everything But You adıyla İngilizce olarak yayınlandı. Feride adlı şiir kitabı Çetin Toprak'ın çevirisiyle Kürtçe, Alpay Kısabacak çevirisiyle Almanca olarak yayınlandı. 2015'te şiirlerinden yapılmış bir seçki "Bileklerimde Bayat Bir İntihar" adıyla İran Tahran'da yayınlandı.

Ödülleri arasında 1987 Temmuz Dergisi Halk Ödülleri Şiir Yarışması Birincilik Ödülü, 1988 TAYAD Hikaye Yarışması Üçüncülük Ödülü, 1989 TAYAD Şiir Yarışması İkincilik Ödülü, 1991 ve 1996'da iki kez Adana Altın Koza Film Festivali Film Öyküsü Ödülü, 1992 Çankaya Belediyesi Çocuk Yazını Yarışması Ödülü, 1992 Petrol-İş Sendikası Şiir Yarışması İkincilik Ödülü, 1992 Cahit Sıtkı Tarancı Şiir Ödülü, 1994 Çağdaş Gazeteciler Derneği "Yılın Gazetecisi" Ödülü, 1996 PEN Onat Kutlar Film Öyküsü Yarışması Ödülü, 1998 Sabri Altınel Şiir Yarışması Birincilik Ödülü, 1992 ve 1998'de Human Rights Watch (New York) Hellman-Hammet "Baskıya Karşı Cesaret" Ödülü, 1999 Orhon Murat Arıburnu Şiir Yarışması 10. Yıl Ödülü ve 2000 İsveç PEN Onur Üyeliği Ödülü bulunmaktadır. 2000 yılından itibaren ödüllere katılmadı ve şiir ödülü seçici kurullarında yer almadı.

1994-2000 yılları arasında yazdıkları ve söyledikleri için "düşünce suçu" mahkumiyetleri nedeniyle Ankara Ulucanlar ve Haymana Cezaevleri ile Bursa E Tipi ve Tekirdağ Saray Kapalı Cezaevleri'nde yattı. Aldığı mahkûmiyetler nedeniyle AİHM'de açtığı davayı 2005 yılında kazandı.

Yılmaz Odabaşı'nın şiirleri hakkında değişik üniversitelerde hazırlanıp onaylanan lisans tezlerinin yanı sıra, yaşam öyküsünü ve bibliyografyasını konu edinen ve Dr. Ömer Uluçay'ın kaleme aldığı Asi ve Yalnız Yılmaz Odabaşı adlı bir inceleme kitabı yayınlandı. Başta Avrupa Yazarlar Parlamentosu ve International PEN olmak üzere uluslararası birçok yazar ve gazeteci örgütünün üyesi olan Odabaşı, Türkiye'de ise 2000 yılından beri hiçbir yazar örgütüne üye olmayıp, sadece MESAM üyesi ve sekiz yıl boyunca Nazım Hikmet Vakfı'nın Yönetim Kurulu Üyesi olarak görev yaptı. 1991'den beri yazmaktan başka bir iş tutmayan Odabaşı, çocuk kitapları, film öyküleri ve sinopsisler, hikaye, araştırma-inceleme dahil edebiyatın hemen her türünde yazıyor, ayrıca yağlıboya ve yakma resim çiziyor, fotoğraf çekiyor. Uzun yıllardır kentlerden uzakta bir köyde münzevi bir yaşam sürmektedir. Şahan Yılmaz Odabaşı adında bir oğlu vardır.

2004 yılında "Şarkısı Beyaz" adlı ilk romanı çıktı. 2005 yılında "Sakla Yamalarını Kalbim" adlı seçilmiş şiirlerinden oluşan derleme 50 bin adet basıldı. 2004-2012 yılları arasında yeni kitap yayınlamadı. 2013 yılında "Hayatın Düşlere Borcu Var" adlı kitabı ve 2014'te "Bana Yasak Sözler Söyle" adlı yeni şiir kitabıyla yayın dünyasına geri döndü. 2015'te bütün şiirlerini "Her Ömür Kendi Gençliğinden Vurulur" adlı kitabında topladı. 2020'de "Aforizmalar" adlı kitabı yayınlandı.

15 Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası basına sızan "Tutuklanacak gazeteci ve yazarlar" listesinde adının yer alması ve Recep Tayyip Erdoğan'a hakaret ettiği iddiasıyla yargılandığı için 2016'da Bulgaristan'a kaçtı. Dört ay Varna'da, iki ay da Berlin'de kaldıktan sonra hakkındaki hapis cezasının ertelenmesi üzerine 2016'da Türkiye'ye geri döndü. 2016-2020 yılları arasında Twitter yorumları nedeniyle hakkında pek çok soruşturma açıldı.

Eserleri:
Şiir: Siste Kalabalıklar (1985), Yurtsuz Şiirler (1987), Aynı Göğün Ezgisi (1988), Feride (1990), Her Ömür Kendi Gençliğinden Vurulur (1992), Cehennem Bileti (1995), Aşk Bize Küstü (1997), Çalınmış Bir Mahşer İçin Ahval (1999), Ey Hayat (2000), Buğulu Atlas (2002), Sakla Yamalarını Kalbim (derleme, 2005), Aşk Şiirleri (tematik seçki, 2010), Bana Yasak Sözler Söyle (2014), Her Ömür Kendi Gençliğinden Vurulur (toplu şiirler). Ayrıca Konuşsam Sessizlik Gitsem Ayrılık (Bütün Şiirleri: I), Aşk Tek Kişiliktir (3. kitap) ve Aşk Bize Küstü (4. kitap) adlı kitapları da bulunmaktadır.

Düzyazı: Kül Aşklar (hikaye, 1991), Eylül Defterleri (anı, 1991), Çocuklar ve Adresler (hikaye, 1992), Güneydoğu'da Gazeteci Olmak (araştırma-inceleme, 1994), Bütün Kanamalar Umuttan (günlük, 1995), Sevginin Herkesten Şikayeti Var (deneme, 1996), Düş ve Yaşam (gazete yazıları, 1996), Asef'in Dağları (Şafak Keya'da Çıplaktı / film öyküleri, 1998), Kuşlar Uzaktı Sonra (hikaye, 2002), Şarkısı Beyaz (roman, 2004), Hayatın Düşlere Borcu Var (deneme, 2013), Hoşça Kal Diyarbakır (araştırma-inceleme, 2013), Aforizmalar (2020). Derlediği antolojiler: 1975-2000 Son Çeyrek Yüzyıl Şiir Antolojisi (2000) ve Aşk Şiirleri Antolojisi (2000).