Turan Güneş Yazıları

Turan Güneş Kimdir?

Turan Güneş (25 Haziran 1921, Kandıra, Kocaeli – 9 Nisan 1982, Çanakkale), Türk siyasetçi ve bilim insanıydı. Kıbrıs Harekâtı sırasında Dışişleri Bakanı olarak görev yapmaktaydı.

Ortaöğrenimini Galatasaray Lisesi'nde tamamladı. 1945'te İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Doktora çalışmasını Fransa'da Paris Hukuk Fakültesi'nde yaptı. 1951'de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Kürsüsü'nde asistan, 1954'te doçent oldu. 1947'de Demokrat Parti (DP) Kandıra örgütünün kurucuları arasında yer alarak siyasete atıldı, 1954'te DP'den Kocaeli milletvekili seçildi. Bir süre sonra parti yönetimini eleştirmeye başladı. Basına ispat hakkı tanınmasını isteyen arkadaşlarıyla birlikte 1955'te DP'den çıkarıldı. Hürriyet Partisi'nin (HP) kurucuları arasında yer aldı ve partinin genel sekreterliğini üstlendi. 1958'de HP'nin feshine karar verilince birçok HP'liyle birlikte Cumhuriyet Halk Partisi'ne (CHP) katıldı ve partinin merkez yönetiminde yer aldı.

27 Mayıs darbesi sonrası Kurucu Meclis Cumhuriyet Halk Partisi Temsilcisi (6 Ocak 1961 - 25 Ekim 1961) olarak seçildi. 1961 seçimlerinde TBMM'ye giremeyince öğretim üyeliğine geri döndü, 1965'te Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde idare hukuku profesörü oldu. 1965'ten sonra CHP'nin içinde gelişen ortanın solu hareketinin önderleri arasında yer aldı. 1973 seçimlerinde Kocaeli milletvekili olarak yeniden TBMM'ye girdi. 1974 yılında kurulan CHP-Millî Selamet Partisi (MSP) koalisyonunda Dışişleri Bakanlığı görevini yaptı. 20 Temmuz 1974'teki Kıbrıs Harekâtı'ndan sonra yapılan Cenevre görüşmelerinde Türkiye'yi temsil etti. Haziran 1977 seçimlerinde de Kocaeli milletvekili seçilen Güneş, güvenoyu alamayan CHP azınlık hükûmetinde devlet bakanı ve başbakan yardımcısıydı.

Değişik dönemlerde Avrupa Konseyi Danışma Meclisi üyeliği ve Avrupa Konseyi Siyasi İşler Komisyonu başkanlığı yaptı.

Ekonomist ve 24. dönem CHP Kocaeli milletvekili Hurşit Güneş'in babasıdır. Ölümünden sonra, 1983'te *Araba Devrilmeden Önce* adlı kitabı, 1989'da Ferenc Fejtő'den çevirdiği *Herşeye Rağmen Sosyal Demokrasi* ve 2009'da Hurşit Güneş tarafından derlenen *Türk Demokrasisinin Analizi* yayımlanmıştır. Ankara'da TRT Ankara yönetim binasının bulunduğu bir bulvar ile Bülent Ecevit ve ailesinin Or-An'da yaşadığı ev onun adını taşımaktadır.

Güneş, 9 Nisan 1982'de İstanbul'dan İzmir'e giderken, Çanakkale yakınlarında gemide geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Cenazesi İstanbul'a getirilerek Levent Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'ndaki aile kabristanlığında toprağa verildi.