Süleyman Seba Yazıları

Süleyman Seba Kimdir?

5 Nisan 1926, Hendek, Sakarya doğumlu olan Süleyman Rıza Seba, Abhaz asıllı Türk futbolcu, MİT mensubu, spor yöneticisi ve Beşiktaş Jimnastik Kulübü'nün 30. başkanıdır. Beşiktaş Jimnastik Kulübü'nün 1984 ile 2000 yılları arasında kesintisiz başkanlığını yapmıştır. Hakkı Yeten ile birlikte Beşiktaş Jimnastik Kulübü'nün iki onursal başkanından biridir.

İlk yıllarında, 5 Nisan 1926'da Adapazarı'nın Hendek kazasının Soğuksu köyündeki bir çiftlikte doğan Seba, beş yaşındayken bir köpek tarafından ısırılması üzerine kuduz aşısı olmak için babasıyla İstanbul'a gitti. Halasının Beşiktaş'taki evinde kalan Seba, eğitimine Akaretler'deki ilkokulda başladı. Babasının isteğiyle bir yıl Galatasaray Lisesi'nde okuduktan sonra Kabataş Erkek Lisesi'ne geçti. Mezun olduğu Kabataş Erkek Lisesi'nin futbol takımında futbola başladı. Liseden mezun olduktan sonra Mimar Sinan Üniversitesi Fransız Filolojisi bölümünde okudu ancak eğitimine devam etmedi. Lisedeki ilk yıllarında Beşiktaş Genç Takımı'na girdi.

Futbolculuk kariyerinde, 1943 yılında Beşiktaş altyapısında futbola başlayan Seba, 1946'da Refik Osman Top döneminde A takıma yükseldi. 1946-47 sezonunda ilk İstanbul Ligi maçına Fenerbahçe derbisiyle çıktı; 4-3 yenildikleri maçta bir gol kaydetti. İlk sezonunda 9 maçta 6 gol attı ve o sezon Millî Küme'de şampiyonluk yaşayarak kariyerinin ilk şampiyonluğunu kazandı. 1947-48 sezonu en etkili sezonuydu; İstanbul Ligi'nde 14 maçta 8 gol atarak takımının en golcü ikinci ismi oldu ancak İstanbul ikincisi oldular. 1949-50 sezonunda kariyerinin ilk İstanbul Ligi şampiyonluğunu kazandı. 1950-51 ve İstanbul Profesyonel Ligi'ne geçiş yapılan 1951-52 sezonunda da forma şansı buldu ancak sakatlığı nedeniyle sadece 3 maç oynayabildi. 1952-53 sezonunda 9 maçta 2 gol kaydetti. 1947 yılında BJK İnönü Stadyumu'nun açılışı sebebiyle Beşiktaş ile İsveç'in AIK takımı arasında oynanan maçta bu statta ilk golü atarak tarihe geçti. 1950'de Beşiktaş'ın ABD turnesinde yer aldı. 1954'te 28 yaşındayken menisküs sakatlıkları sebebiyle futbolu bıraktı.

Milli takım kariyerinde, kısa süren futbol hayatı nedeniyle sadece 16 Mayıs 1952'de Yunanistan karşısında Türkiye Milli Futbol Takımı forması giydi. Türkiye'nin 1-0 kaybettiği maçın önemi, Futbol Federasyonu'nun milli takımı temsil etme hakkını Beşiktaş'a vermiş olmasıydı.

Yöneticilik kariyerinde, 1957'de Beşiktaş'a üye oldu. Altı sene sonra 1963'te ilk kez yönetim kurulunda yer aldı. Bundan sonra çeşitli dönemlerde aralıklarla kulüpte yöneticilik yaptı. 1984 yılında Mehmet Üstünkaya'yı mağlup ederek başkanlık görevini devraldı ve 2000 yılına kadar sürdürdü. 16 yıl süren başkanlığı boyunca 8 kongrede rakiplerine üstünlük sağladı. Başkanlığı döneminde kazanılan kupalar şunlardır: 5 Süper Lig, 4 Türkiye Kupası, 4 Cumhurbaşkanlığı Kupası, 2 Başbakanlık Kupası, 6 TSYD Kupası. Bu dönemde futbol takımı 16 sezonun beşinde şampiyon olmuş, sekizinde ise ikinci olmuştur. Seba, 1992-93 sezonunun sonunda Galatasaray'ın averajla şampiyon olması üzerine "şerefli ikincilik" terimini literatüre sokmuştur. Futbol takımının altın dönemini yaşadığı bu dönemde Seba'ya yöneltilen eleştiri, amatör branşlara aynı ilgiyi göstermemesi olmuştur. Sportif başarılar dışında, 1980'lerin başında maddi açıdan sıkıntılı olan kulübü tesis zengini ve maddi açıdan güçlü bir hale getirmiştir. Seba döneminde Akaretler'deki BJK Plaza, Fulya Stadı ve Kamp Tesisleri, Yeşilköy, Pendik ve Çilekli tesisleri ile BJK Koleji yapılırken, BJK İnönü Stadı 1998'de 49 yıllığına Beşiktaş'a devredildi. 1999-2000 sezonunda futbol takımının kötü performansı sonucu tribün ve muhalefetin tepkisini çekmesi üzerine 2000 yılı Mart ayındaki kongrede aday olmadı ve yerine Serdar Bilgili seçildi. Bu kongrede kongre üyeleri oybirliği ile Hakkı Yeten'den sonra Beşiktaş'ın ikinci onursal başkanı olarak Süleyman Seba'yı seçti. Başkanlığı bıraktığı 2000 yılında anısına Akaretler ile Maçka semtleri arasında uzanan Spor Caddesi'nin adı Süleyman Seba Caddesi olarak değiştirildi.

Seba, spor yaşamının dışında 1954 yılında Milli İstihbarat Teşkilatı'na girdi ve İstanbul Bölge Müdürlüğünde görev yaptı. Anti Komünizm Şubesi'nde faaliyetler gerçekleştirdi. 1984 yılında MİT'ten emekli oldu. 13 Ağustos 2014 tarihinde, bir süredir sağlık sorunları nedeniyle tedavi gördüğü Amerikan Hastanesi'nde, 88 yaşında hayatını kaybetti.