Steve Jobs Yazıları

Steve Jobs Kimdir?

24 Şubat 1955'te Kaliforniya'da doğan Steve Jobs, Apple Computer, Inc.'ın kurucu ortaklarından biridir. Ölümünden 5 hafta öncesine kadar yeni adıyla Apple Inc.'de CEO olarak görev yapmıştır. Bilgisayar endüstrisinin önderlerinden biri olarak kabul edilir. NeXT Computer ve Pixar Animasyon Stüdyoları'nı da kurmuş ve yönetim kurulu başkanlığını yapmıştır. Yönettiği Apple firmasını zirveye çıkardığı yıllarda pankreas kanserine yakalanmış, 7 yıl içinde 56 yaşında 5 Ekim 2011'de ölmüştür.

1970'lerin sonunda, diğer kurucu ortak Steve Wozniak'la birlikte, ticari başarı sağlayan ilk kişisel bilgisayarlardan birini tasarladı. Jobs, 1980'lerin başında, fare (mouse) ile kullanılan GUI (Grafik Kullanıcı Arayüzü)'nün ticari potansiyelini fark edenlerin arasında yer alır. 1985'te yönetim kurulunda kaybettiği güç mücadelesinin ardından Jobs Apple Yönetim Kurulu'ndan çıkartıldı; yüksek öğrenim ve iş dünyası için bilgisayar platformu üretmeyi hedefleyen NeXT bilgisayar şirketini kurdu. 1986 yılında da Lucasfilm firmasından Pixar'ı satın aldı. 1997 yılında Apple Computer şirketinin NeXT'i satın almasıyla Jobs kurucusu olduğu şirkete geri döndü. O zamandan itibaren icra kurulu başkanı (CEO) olarak çalıştı. Fortune dergisi 2007 yılında Steve Jobs'u En Güçlü İşadamı olarak göstermiştir.

Jobs, önceden Lucasfilm şirketinin bilgisayar grafiği bölümü olan Pixar Animasyon Stüdyoları'nı 1986 yılında satın aldı. 2006 yılında Walt Disney Şirketi tarafından satın alınıncaya kadar şirketin CEO'su ve en büyük hissedarıydı. Jobs hayata gözlerini yumana kadar Walt Disney Şirketi'nin en büyük gerçek kişi hissedarı ve yönetim kurulu üyesi olmuştur.

Jobs'un iş dünyasındaki geçmişi, alışılmışın dışındaki bireysel Silikon Vadisi girişimcisi kişiliğinin yarattığı söylentilerle doludur. Estetiğin toplumsal ilgi odağı oluşturmadaki rolünü iyi bilerek tasarımın önemini vurgulamıştır. İşlevsel ve zarif olan ürünler geliştirmesi sayesinde sadık bir hayran kitlesi edinmiştir.

İlk yılları: San Francisco, Kaliforniya'da, Amerikalı Joanne Carole Schieble ve Suriye asıllı politik bilim profesörü olan Abdulfattah John Jandali'nin oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Mountain View, Kaliforniya'dan Paul Jobs ve Clara Jobs-Hakobian çifti tarafından evlat edinilmiştir. Öz kız kardeşi roman yazarı Mona Simpson'dır. 1972 yılında Steve Jobs, Cupertino, Kaliforniya'da bulunan Homestead High School'dan mezun olmasının ardından Portland, Oregon'daki Reed College'e başvurmuştur; fakat bir dönem sonra oradan ayrılmıştır. 1974 yılının sonbaharında, Steve Jobs Kaliforniya'ya geri dönerek "Homebrew Computer Club" toplantılarına Steve Wozniak ile katılmaya başlamıştır. O ve Wozniak, Atari Inc.'de oyun tasarımcısı olarak çalışmaya başladı. O zamanlarda ABD'de satılan Cap'n Crunch'ların içinden çıkan düdükler, üzerlerinde ufak değişiklikler yapılınca AT&T tarafından uzun mesafeli aramaların denetleme frekansı olan 2600 Hz sesini verebiliyorlardı. Kısa bir süre zarfında Jobs ve Wozniak 1974 yılında iş hayatına atılarak pahalı uzun mesafe görüşmelerini bedava yapabilmek için "blue box"lar üretmeye başladılar. 1976 yılında Jobs 21, Wozniak 26 yaşındayken Apple Computer Co.'yu Jobs ailesinin garajında kurdu. İlk olarak piyasaya sürdükleri ev bilgisayarı Apple I'dı ve onu 666.66$'a satıyorlardı. 1977 yılında Jobs ve Wozniak, Apple II'yi piyasaya sundular; Apple II ev piyasasında önemli bir yer elde etmişti ve Apple'ın bilgisayar piyasasındaki yerini sağlamlaştırmıştı. Aralık 1980'de Apple Computer halka açıldı ve çok iyi değerlerle piyasaya girdi. Aynı yıl Apple Computer Apple III'ü piyasaya sürdü, fakat bu model bir önceki modelinin yerini alamadı. Apple büyümeye devam ederken, şirketin genişlemesini sağlayabilecek bir yönetici aranıyordu. 1983 yılında Jobs, John Sculley'i (o zaman Pepsi-Cola'nın CEO'su) "Ömrünün sonuna kadar sadece şekerli su mu satmak istiyorsun yoksa dünyayı mı değiştirmek istiyorsun?" diyerek Apple'ın yeni CEO'su haline getirdi. Aynı sene Apple, teknolojik olarak gelişmiş fakat ticari olarak başarısız olan Apple Lisa'yı piyasaya sundu. 1984 yılında Macintosh piyasaya sunuldu; piyasada ticari bir başarı yaşamış ilk GUI'li bilgisayardı. Mac'in geliştirilmesi Jef Raskin tarafından başlatılmıştı ve Xerox PARC'da geliştirilmiş olan, fakat ticarileştirilmemiş teknolojilerden esinlenilmişti. Macintosh'un başarısı Apple'ın Apple II serisini kaldırıp onun yerine Mac ürünleri sunması ile devam etmiştir.

Apple'dan ayrılışı: Steve Jobs, Apple için ikna edici ve karizmatik bir savunucuydu, eleştirilere göre aynı zamanda düzensiz ve hırslı bir yöneticiydi. 1985 yılında şirket içinde oluşan bir kavga sonucu Jobs, Sculley tarafından görevlerinden alındı ve dışarı atıldı. Apple'ı bıraktıktan sonra Jobs, NeXT Computer adında başka bir bilgisayar şirketi kurdu. NeXT, Lisa gibi teknolojik olarak çok gelişmişti; fakat bilimsel çalışma alanları hariç hiçbir zaman tanınır olamamıştı. Örneğin Tim Berners-Lee, özgün World Wide Web sistemini CERN'de bir NeXT bilgisayarında geliştirmiştir. NeXT, nesneye dayalı yazılımlama, PostScript gösterme ve magneto-optik sürücü teknolojilerinin gelişmesinde yardımcı olmuştur. NeXT'deki birçok yenilik 2000'li yılların başında Mac OS X'de görülmüştür. NextStep ve onun halefi OpenStep, x86 ve PowerPC mimarileri üzerinde çalışıyordu.

Apple'a dönüş: 1996 yılında Apple şirketi, Jobs'u kurduğu şirkete geri getirmek için NeXT'i 429 milyon dolar karşılığında satın aldı. Dikkatli bir planlama ve şirket içi hamle ile o zamanki CEO Gil Amelio'nun işine son verildi. Steve Jobs 1997 yılında Apple'ın geçici CEO'su seçildi. NeXT'in satın alınması sonucu birçok teknolojisi Apple ürünlerinde kullanılmaya başlandı. Bunların arasında en belirgin olanı, NeXTSTEP'in geliştirilerek Mac OS X'in yazılmasıdır. Jobs'un yönetiminde Apple, iMac'i piyasaya sunmasıyla satışlarını inanılmaz şekilde artırdı. O zamandan beri ortaya konan ürünler, göz alıcı tasarımları ve marka güçlendirmeleriyle Apple şirketine büyük yararlar sağladı. Jobs şirketi, geçmiş yıllarda kişisel bilgisayarlara kısıtlı kalan ürün yelpazesinin ötesine taşıdı. iPod taşınabilir müzik çalarının piyasaya sunulmasıyla birlikte, iTunes dijital müzik yazılımını diğer işletim platformlarına uygun hale getirerek ve iTunes online müzik dükkanını açarak kişisel elektronik ürünleri ve çevrim içi müzik piyasalarına el attı. Jobs çalışanlarını yenilikçi olmaları için teşvik ederken, "real artists ship" (gerçek sanatçılar ürün gönderimi yapar) gibi iletilerle, bir ürünün zamanında sunulmasının yenilikçilik ve sıra dışı tasarımlar kadar önemli olduğunu belirtmiştir. Jobs, Apple'da yılda 1 dolar karşılığında birkaç sene boyunca çalıştı; bu ona Guinness Dünya Rekorları listesinde "En Düşük Maaşlı CEO" unvanını kazandırdı. Apple kazançları artıp şirket kâra geçmeye başladığında, unvanından "geçici" ibaresi kaldırıldı. 1999 yılında 90 milyon dolar değerinde bir jet ve sınırlı hisselerden yaklaşık 30 milyon dolarlık bir pay şirket tarafından hediye edildi.

Pixar: 1986 yılında Jobs ve Edwin Catmull ortaklaşa, Emeryville, Kaliforniya'da animasyon stüdyosu olan Pixar'ı kurdular. Şirket aslında Lucasfilm'in bilgisayar grafikleri bölümü üzerine kuruldu. Jobs, Lucasfilm'den bu bölümü 10 milyon dolara (istenilen miktarın üçte birine) sahibi George Lucas'tan almıştır. Şirket neredeyse 10 yıl sonra Oyuncak Hikayesi (Toy Story) ile büyük çıkış yaptı. Ardından 1998'de Bir Böceğin Yaşamı (A Bug's Life), 1999'da Oyuncak Hikayesi 2 (Toy Story 2), Sevimli Canavarlar (Monsters, Inc.), 2003'te Kayıp Balık Nemo (Finding Nemo) ve 2004'te İnanılmaz Aile (The Incredibles) filmleri ödüllere layık görüldü. 2006'da Cars iki dalda Oscar'a aday gösterilmiş, 2007'de Ratatouille en iyi animasyon dalında Oscar kazanmıştır. Kayıp Balık Nemo ve İnanılmaz Aile, Akademi Ödülleri'nde en iyi animasyon film dalında ödül kazanmıştır.

Apple'dan istifası: Apple Computer'daki CEO'luk görevinden 25 Ağustos 2011 tarihinde sağlık sorunları nedeniyle ayrıldı ve yerini Tim Cook'a bıraktı. Ölümüne kadar Apple'da yönetim kurulu başkanı olarak devam etti.

Özel hayatı ve ölümü: Steve Jobs, 18 Mart 1991'de Laurene Powell ile evlendi. Bu evliliğinden üç çocuğu oldu. Aynı zamanda 1978 yılında evlilik dışı doğmuş Lisa Jobs adında bir kızı vardır. Jobs pesketaryendi (balık yiyen vejetaryen). 31 Temmuz 2004'te Jobs, pankreasında bulunan kanser tümörünü aldırmak için ameliyata girdi. Jobs'da bilimsel adı "Adacık Hücresi Nöroendokrin Tümörü" olan nadir bir pankreas kanseri tespit edilmişti. Bu kanser tipinde kemoterapi veya radyasyon terapisine ihtiyaç duyulmadı. Yokluğu sırasında dünya satışları ve yönetimleri departmanının başkanı Tim Cook, Apple'ı yönetti. Jobs 2004'te kanser tedavisi görmeye başladı; 2009 yılında kendisine bir karaciğer nakli yapıldı. 2011 yılının Ocak ayında son yıllarda üçüncü kez sağlık sorunlarını gerekçe göstererek izne ayrılan Jobs, 24 Ağustos 2011'de şirketin yönetim kurulu başkanlığından ayrıldığını açıkladı ve görevi Tim Cook'a bıraktı. 5 Ekim 2011 tarihinde ailesi tarafından yayınlanan bir bildiride "Steve Jobs aile üyeleri başucunda ve sükunet içinde vefat etti." açıklaması yapıldı. Tim Cook haberi büyük bir üzüntüyle öğrendiklerini söyledi. Cook, "Apple, vizyon sahibi bir kişiyi ve bir yaratıcı dehayı; dünya inanılmaz bir insanı kaybetti." dedi. Kardeşi Mona Simpson, Steve Jobs'ın son sözlerinin "Oh wow. Oh wow. Oh wow" olduğunu söylemiştir.