Stefan Zweig Yazıları

Stefan Zweig Kimdir?

Stefan Zweig, 28 Kasım 1881 tarihinde Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun başkenti Viyana'da, zengin bir Yahudi tekstil üreticisi olan Moritz Zweig ile bir Yahudi bankacının kızı Ida Brettauer'in oğlu olarak dünyaya geldi. Varlıklı bir ailede büyüyen Zweig, küçük yaşlardan itibaren kültür ve edebiyat alanında ciddi bir eğitimle yetiştirildi. İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Latince ve Yunanca öğrendi. Henüz lise çağlarından itibaren şiir yazmaya başladı; 1899 yılında Viyana'da Wasagasse Gimnasium'dan mezun oldu. Daha sonra Viyana Üniversitesi'nin felsefe bölümüne kaydoldu. Vaktini üniversiteden ziyade, Theodor Herzl'in yöneticiliğini yaptığı "Neue Freie Presse" gazetesinin kültür sayfaları için yazılar yazmakla geçirdi. 1904 yılında "Hippolyte Taine Felsefesi" üzerine hazırladığı bir tez ile doktora derecesi aldı.

Zweig için bu ilk gençliğinde Alman şair Rilke'nin önemi çok büyüktü. Bu yıllarda Rainer Maria Rilke'nin şairliğinin etkisi ile kalemine yön veren Zweig, 1897'den itibaren çeşitli dergilerde ilk şiirlerini yayımladı. Bu şiirleri "Silberne Saiten" başlıklı bir derlem halinde 1901'de, ilk romanı "Die Liebe der Erika Ewald"ı ise 1904'te neşretti. Bu dönemde bir yandan gazeteciliğe devam ederken diğer yandan Verlaine, Baudelaire ve bilhassa Émile Verhaeren'in eserlerini Almancaya tercüme etti.

I. Dünya Savaşı başlayınca Belçika'dan Viyana'ya döndü ve gönüllü olarak orduya katıldı. 1914-1917 yılları arasında Viyana'da savaş arşivinde memur olarak çalıştı. Başlangıçta savaşı desteklerken, Galiçya'da cephedeki acılara tanık olduktan sonra savaş karşıtı bir tutum sergilemeye başladı. 1917'de askerlikten muaf tutuldu ve terhis edildi. "Neue Freie Presse" için muhabir olarak çalışmaya devam ederek tarafsız İsviçre'nin Zürih kentine taşındı.

Savaş sonrası Avusturya'ya dönen Zweig, Salzburg'a yerleşti. 1920 yılında Frederike von Winternit ile evlendi. Salzburg'un Kapuzinerberg semtindeki köşkte geçirdiği yaklaşık yirmi yıl, en verimli yılları oldu. Bu dönemde James Joyce, Paul Valery, Thomas Mann, Franz Werfel, Romain Rolland, H.G. Wells, Hugo von Hofmannsthal, Arthur Schnitzler, Ravel, Toscanini ve Richard Strauss gibi önemli şair ve yazarlarla yakın arkadaşlıklar kurdu ve onları evinde konuk etti. Edebiyat dünyasında büyük bir ağırlığa sahip olan Zweig, 1928 yılında Lev Tolstoy'un 100. doğum günü nedeniyle düzenlenen kutlamalara katılmak üzere Sovyetler Birliği'ne gitti. Maksim Gorki'nin vesilesiyle eserleri Rusçaya tercüme edildi.

1933 yılında Nazi zulmüne uğrayan yapıtlar arasında Zweig'ın eserleri de yer aldı. Nazilerin Yahudi kitaplarını toplatarak yakmaları ve Zweig'ın Yahudi kökenli olması neticesinde 1934'te Gestapo villasını basıp silah araması yapınca ülkesini terk etmek zorunda kaldı ve Londra'ya yerleşti. 1937 yılında ilk karısı Frederike'den ayrıldı ve bir yıl sonra astım hastası sekreteri Lotte Altmann ile birlikte Portekiz'e gitti. O sıralarda Avusturya, Almanya tarafından ilhak edilmişti ve Zweig da İngiliz vatandaşlığına geçmek için müracaat etti. 1939'da "Sabırsız Yürek" adlı romanı yayımlandı ve Zweig, 6 Eylül 1939'da Lotte Altmann ile İngiltere'nin Bath şehrinde evlendi. 1940'ta İngiliz vatandaşlığına geçti.

II. Dünya Savaşı sırasında sırasıyla New York, Arjantin, Paraguay ve Brezilya'ya gitti. Brezilya'ya yerleşen Zweig, bu ülkeye olan sevgisini "Brezilya, Geleceğin Ülkesi" adlı kitabında dile getirdi. Petrópolis kentine yerleşerek ünlü kitabı "Satranç"ı kaleme aldı. Ayrıca anı niteliğindeki en önemli yapıtlarından biri olan "Dünün Dünyası"nı yazdı.

Stefan Zweig, Avrupa'nın içine düştüğü durumdan duyduğu üzüntü ve yaşamındaki düş kırıklıkları nedeniyle 22 Şubat 1942 gecesi Rio de Janeiro'nun yaklaşık 50 kilometre kuzeydoğusundaki Petrópolis'te aşırı dozda barbitürat alarak intihar etti. Karısı Lotte de onu ölümüne kadar takip etti. Hizmetçiler, her ikisinin cesedini saat 16:00 sularında yataklarında buldular. Ölmeden önce yazdığı mektupta intihar nedeni olarak Hitler'in yarattığı kaosun ve faşist düzenin kalıcı olacağına inanmasından duyduğu umutsuzluğu dile getirdi. Petrópolis'te resmî bir cenaze merasimi ile defnedildi ve evi müzeye dönüştürüldü.

Bir aydın olarak anılan ve savaş karşıtlığı ile bilinen Stefan Zweig, eserlerinde "Avrupalılık" fikrini ve Avrupa'nın kültürel birliğini vurguladı. Çok yönlü bir yazar ve şair olan Zweig, özellikle yazdığı biyografi kitapları ile önemli bir noktada durmaktadır. Biyografilerini yazdığı kişiler arasında Stendhal, Romain Rolland, Erasmus, Nietzsche, Joseph Fouché, Mary Stuart ve Marie Antoinette gibi önemli isimler bulunmaktadır. "Üç Büyük Usta: Balzac, Dickens, Dostoyevski" adlı kitabı edebiyat dünyası açısından büyük bir öneme sahiptir. Biyografi yazarlığının yanı sıra oyun yazarlığıyla da anılan Zweig, dram ve trajedi türlerinde birçok tiyatro oyunu kaleme almıştır. En çok nam salmış eseri "Satranç"tır. Eserleri birçok film uyarlamasına temel olmuştur.

Eserleri:
1970 - Yürek Çöküntüsü
1985 - Dünün Dünyası
1986 - Bir Kadının Yirmi Dört Saati
1991 - Yarının Tarihi
1991 - Kendileri ile Savaşanlar (1. Cilt)
1991 - Üç Büyük Usta: Balzac, Dickens, Dostoyevski (2. Cilt)
1991 - Kendi Hayatının Şiirini Yazanlar: Casanova, Stendhal, Tolstoy (3. Cilt)
1992 - Lyon'da Düğün
1995 - Yıldızın Parladığı Anlar
1995 - Karışık Duygular
1997 - Satranç
1997 - Günlükler
1998 - Değişim Rüzgârı
1998 - Calvin'e Karşı Castellio ya da Köleliğe Karşı Özgür Düşünce
1999 - Fouche, Bir Politikacının Portresi
2000 - Tehlikeli Merhamet
2000 - Amok Koşucusu
2002 - Balzac, Bir Yaşam Öyküsü
2002 - Magellan
2003 - Freud ve Öğretisi
2004 - Yakıcı Sır
2005 - Ruh Yoluyla Tedavi
2007 - Mektuplaşmalar
2008 - Buluşmalar