Sırrı Süreyya Önder Yazıları

Sırrı Süreyya Önder Kimdir?

7 Temmuz 1962'de Adıyaman'da doğdu. Baba adı Ziya, anne adı Zeliha'dır. Türkmen kökenli bir ailenin ilk çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası berber ve arzuhalci olup 1960'lı yıllarda Türkiye İşçi Partisi'nin Adıyaman kurucusu ve il başkanıydı. Sekiz yaşındayken babasını kaybeden Önder, annesi ve dört kardeşiyle dedesinin evine taşındı ve bir fotoğrafçıda çırak olarak çalışmaya başladı. 16 yaşında Sıtma Savaş ve Eradikasyon Teşkilatına mevsimlik işçi olarak girdi, ardından bir lastik tamirci dükkânı açtı. Lise mezunudur. 1978 yılında Adıyaman Lisesinde öğrenciyken Maraş Katliamı'nı protesto ettiği için tutuklandı. Tahliye sonrası Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesini kazandı. 12 Eylül Darbesi'nin ardından tutuklanarak on iki yıl hapse mahkûm edildi ve yedi yıl cezaevinde kaldı.

Sinema yönetmenliği, senaristliği, yapımcılığı, oyunculuğu ve çeşitli gazetelerde köşe yazarlığı yaptı. Fakültelerde sinema dersleri verdi. Senaryosunu yazıp yönettiği 1 filmi, uyarlamasını yaptığı 1 filmi ve sadece senaryosunu yazdığı 1 filmi bulunmaktadır. Gazeteciliğe BirGün gazetesinde başladı, ardından Radikal ve Özgür Gündem gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı.

2011 genel seçimlerinde bağımsız aday olarak İstanbul 2. bölgeden milletvekili seçildi. 2014 yerel seçimlerinde HDP'nin İstanbul Büyükşehir Belediyesi başkan adayı oldu. 24. Dönemde İstanbul, 25 ve 26. Dönemlerde Ankara Milletvekili seçildi. 24. Dönemde TBMM Başkanlık Divanı İdare Amiri, 25 ve 26. Dönemlerde Anayasa Komisyonu Üyesi olarak görev yaptı. 2013 Taksim Gezi Parkı olayları sırasında biber gazı fişeğiyle yaralandı. 2015'te Dolmabahçe Mutabakatı'na giden diyalog sürecinde yer aldı. 2018'de bir konuşması nedeniyle 43 ay hapis cezasına çarptırıldı ve 2019'da Anayasa Mahkemesi kararıyla serbest bırakıldı. 2021'de HDP'nin kapatılması davasında yargılandı, 2024'te Kobani Davası'nda beraat etti. 14 Mayıs 2023 seçimlerinde 28. Dönem İstanbul Milletvekili seçildi ve TBMM Başkanvekilliği yaptı.

1991 yılında Halide Tülay Demirsöz ile evlendi, kısa süre sonra ayrıldı. Ceren Önder adında bir kızı ve Ferhan Can adında bir torunu vardır. 15 Nisan 2025'te kalp krizi geçiren Önder, aort damarındaki yırtık nedeniyle ameliyat edildi. On sekiz gün yoğun bakımda kaldıktan sonra gelişen komplikasyonlar sonucu 3 Mayıs 2025'te İstanbul'da öldü. Cenazesi 4 Mayıs'ta Atatürk Kültür Merkezi'nde düzenlenen törenin ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.