Şerafettin Elçi Yazıları

Şerafettin Elçi Kimdir?

Şerafettin Elçi (14 Mart 1938; Cizre, Şırnak - 25 Aralık 2012, Ankara), Kürt hukukçu ve siyasetçidir. Türkiye Cumhuriyeti'nin 42. Hükûmetinde Bayındırlık Bakanı olarak görev yapmış, ilerleyen yıllarda Katılımcı Demokrasi Partisi'ni (KADEP) kurarak genel başkanlığını üstlenmiştir.

İlk ve ortaokulu Cizre'de, liseyi Mardin'de okudu. Yüksek öğrenimini Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde tamamladıktan sonra Diyarbakır'da avukatlık stajı yaptı. Talebeliği döneminde, 1959'da aydınların "bölücülük" iddiasıyla tutuklandığı ve tarihe "49'lar Davası" olarak geçen soruşturma kapsamında yargılandı. 12 Mart 1971 Muhtırası döneminde, Türkiye Kürdistan Demokrat Partisi sanıkları arasında Diyarbakır Askeri Mahkemesi'nde yargılandı ve sekiz ay boyunca Diyarbakır Askeri Cezaevi'nde tutuklu kaldı.

Cizre'de bir süre avukatlık mesleğini icra etti. 1977 Türkiye genel seçimlerinde Mardin milletvekili seçilerek meclise girdi. Seçimlerin ardından Adalet Partisi'nden ayrılarak, siyasi tarihe "11'ler Olayı" veya Güneş Motel Olayı olarak geçen görüşmelerden sonra bağımsız milletvekilleriyle birlikte hareket etti. 22 Aralık 1977'de Bülent Ecevit'in başbakanlığında kurulan 42. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti'nde 1978-1979 yılları arasında Bayındırlık Bakanı olarak görev yaptı.

Bakanlık görevi sırasında kamuoyuna yaptığı "Türkiye'de Kürtler var, ben de Kürdüm" şeklindeki açıklamaları nedeniyle, 12 Eylül Darbesi'nin ardından Ankara Sıkıyönetim Mahkemesi'nce yargılanarak 2 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldı. Aynı dönemde, bakanlığı sırasında yaptığı atamalara atfen "Kürtleri işe aldığı" iddiasıyla Yüce Divan'da yargılandı ve bu davadan da 2 yıl 4 ay hapis cezası aldı. Bu yargılamalar sonucunda otuz ayı aşkın bir süre cezaevinde yattı, on yıl süreyle siyasi haklarından mahrum bırakıldı ve avukatlık mesleğini yapmaktan alıkonuldu.

1992'de doksan sekiz Kürt aydını ile birlikte Kürt Hak ve Özgürlükler Vakfı'nı kurdu ve vakfın kurucu başkanlığını yürüttü. Uzun bir hukuki mücadelenin sonucunda, söz konusu vakıf 1995'te Kürt Kültür ve Araştırma Vakfı olarak tescil edildi. Bu sayede Cumhuriyet tarihinde ilk olarak "Kürt" adı ile bir kurum resmiyet kazanmış oldu. 1994'te bir grup arkadaşıyla birlikte Kürt Demokratik Platformu'nun kuruluşuna öncülük etti ve bu platformun sözcülüğünü yürüttü. Kürt Demokratik Platformu'nun çalışmalarının ardından, 3 Ocak 1997'de kurulan Demokratik Kitle Partisi'nin genel başkanlığına getirildi. Parti, "programında azınlıklar yaratarak ulus bütünlüğünün bozulması amacının güdüldüğü" gerekçesiyle 26 Şubat 1999 tarihinde Anayasa Mahkemesi tarafından kapatıldı. Daha sonra 19 Aralık 2006 tarihinde Katılımcı Demokrasi Partisi'ni kurdu ve genel başkanlığını üstlendi.

12 Haziran 2011 seçimlerinde Emek, Demokrasi ve Özgürlük Bloku'nun desteklediği bağımsız adaylardan biri olarak Diyarbakır'dan milletvekili seçildi ve 31 yıl aradan sonra yeniden meclise girdi. Milletvekili yemini için, "Parlamentoda edilecek yemini kabul etmemiz mümkün değil. Bu yemin faşizan bir anlayışla, sadece Türk şoven anlayışıyla hazırlanmış bir yemindir. Hiçbir zaman bu yemin bizim kabulleneceğimiz, benimseyeceğimiz, siyasi mücadele olarak bağlı kalacağımız bir yemin değil." diye açıklamada bulundu.

Eski futbolcu ve teknik direktör Mustafa Denizli'nin kayınpederidir. Akciğer kanseri ve solunum yetmezliği tedavisi gören Elçi, 25 Aralık 2012 tarihinde Ankara Medicana International Hastanesi'nde 74 yaşında hayatını kaybetti. Ölümünün ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde resmî bir cenaze töreni düzenlendi. Törenin ardından memleketi Cizre'ye götürülen cenazesi, Seyit Camisi'nde kılınan namazın ardından yaklaşık 100 bin kişinin katıldığı bir törenle Cizre Mezarlığı'nda defnedildi. Vefatının ardından, Şırnak ilinin İdil ilçesinde yapımı tamamlanan ve 26 Temmuz 2013 tarihinde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından açılışı yapılan havalimanına onun anısına "Şırnak Şerafettin Elçi Havalimanı" adı verildi.