Şehrazat Yazıları

Şehrazat Kimdir?

Şehrazat Kemali Söylemezoğlu (d. 3 Eylül 1952, Ankara), Türk söz yazarı, besteci, yapımcı ve şarkıcıdır. Türkçenin yanı sıra İngilizce ve Fransızcayı çok iyi düzeyde bilen Şehrazat, dokuz yıl Beyrut'ta yaşadığı için Arapçayı da anlayabilmektedir.

Babası, Türkiye'nin ilk madencilerinden ve "Maden Kralı" lakaplı iş insanı Sihamettin Kemali Söylemezoğlu'dur. Dedesi Harbiye Nazırı Süleyman Şefik Paşa'dır. Dedesinin babası ise Rumeli Beylerbeyi ve Konya Valisi Derviş Ali Kemali Paşa'dır ve Mevlana Türbesi'nde yatmaktadır. Dedesinin amcası Tanzimat devri devlet adamı, şair ve yazarlarından Ethem Pertev Paşa'dır. Mehmet Teymur Fenni Efendi'nin torununun torunu ve IV. Murat'ın başpehlivanı Şahan Ali'nin torununun torununun torunudur. Halası, Osmanlı şehzadesi Cengiz Osmanoğlu'nun annesi Emine Perizat Perin'dir. Büyük amcalarından biri diplomat ve yazar Galip Kemali Söylemezoğlu, diğeri ise Jön Türklerden Necmettin Kemali Söylemezoğlu'dur. Hamit Kemali Söylemezoğlu da Şehrazat'ın amcasıdır. Annesi Sevinç Tevs, Arnavutluk büyükelçisinin kızıdır ve Türkiye'ye caz müziğini getiren, ünü uluslararası medyaya taşınmış ilk Türk caz şarkıcısı olarak kabul edilmektedir; otoriteler tarafından 20. yüzyıl müzik dünyasının en mükemmel seslerinden biri olarak tanımlanmıştır.

1948 yılında ABD'de, Miami Jazz Festivali'nde, 12 kez Grammy Ödülü kazanmış annesi, Arif Mardin'in bestesi olan "For You" isimli şarkıyı yorumuyla Sarah Vaughan'ı eleyerek birinci olmuştur. Teyzesi de yine ünlü caz sanatçısı Sevim Tevs olup anne tarafından Şehrazat, Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi'nin ileri kuşak torunlarındandır. Oldukça köklü bir aileden gelen Şehrazat ailenin tek çocuğudur ancak babası Sihamettin Kemali Söylemezoğlu, Sevinç Tevs ile evliliğinden sonra Aynur Bıyıktay (Ömer Halis Bıyıktay'ın kızı, anne tarafından Kâzım Karabekir'in yeğeni) ile evlenmiştir. Bu evlilikten dünyaya gelen ve adını dedesi Süleyman Şefik Paşa'dan alan Süleyman Şefik Söylemezoğlu, Şehrazat'ın tek kardeşidir.

Kurtuluş Savaşı ve cumhuriyet tarihinin önemli isimlerinden Mustafa Kemal Atatürk'ün silah arkadaşı Hüsrev Gerede, büyük amcası Galip Kemali Söylemezoğlu'nun kızı Lamia Gerede'nin eşidir. Şehrazat ile kuzen çocuğu olan Selçuk Gerede ise yönetmen ve senarist Canan Gerede ile evlenmiştir ve bu evlilikten kızları Bennu Gerede dünyaya gelmiştir. Şehrazat, büyükelçi Özer F. Tevs'in yeğenidir. Eniştelerinden biri olan gazeteci Mithat Perin, en küçük halası Perizat Perin'in ikinci eşidir ve Abdi İpekçi'nin hocasıdır. Bir diğer halası ünlü oyuncu Belkız Rufa Kemali Söylemezoğlu'dur. Annesi Sevinç Tevs'in dayısı Türk müziğinin kemanî bestecisi Cevdet Çağla'dır. Belkız Hanım ile evlilik yapan Gallini Fahmy Paşa, Adrian Conan Doyle ve Venedik Kontu Giorgio Cini de Şehrazat'ın enişteleri olmuştur. Yeğenleri arasında yazar ve diplomat Yüksel Söylemezoğlu, Turgay Şeren ve Hülya Koçyiğit de bulunan Şehrazat'ın anne ve baba tarafından bütün akrabaları, babası dahil Galatasaray Lisesi mezunudur. Azade Perin ve Belçika'da ünlü gazeteci ve yazar Selçuk Perin de Şehrazat'ın halasının çocuklarıdır. Şehrazat, anneannesi tarafından, kabri Trakya'da bulunan Seyyid Abdüsselam Çelebi'nin ileri kuşak torunlarındandır. Yavuz Sultan Selim döneminde üç yıl ve Kanuni Sultan Süleyman zamanında beş yıl defterdarlık yapan Abdüsselam Çelebi'nin türbesi önündeki çeşme kitabesinde yazılı olduğu üzere, sahabe Ebu Bekir'in soyundan gelmektedir.

Şehrazat'ın hala çocukları arasında Osmanoğlu ailesine mensup çok sayıda hanedan üyesi vardır. Sultan Reşat'ın torunları olan Prens Ömer Fevzi Osmanoğlu gibi şehzadeler ve Sultan Mihrimah Osmanoğlu gibi sultanlar, Şehrazat'ın kuzenleridir. Halası Emine Perizat Perin'in ilk eşi, Şehzade Mehmet Ziyaeddin Efendi'nin oğlu Prens Mehmet Nazım Osmanoğlu'dur. Sultan torunlarından Prens Cengiz Osmanoğlu da Şehrazat'ın halası Valide Sultan Perizat Hanım ile Turgut Özal ve Türkiye Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu tarafından verilen özel izinle Eyüp Sultan'daki Sultan Reşat Türbesi'ne defnedilen Prens Mehmet Nazım Osmanoğlu'nun oğludur. Şehrazat'ın sıkça görüştüğü kuzeni Prens Cengiz Osmanoğlu, ABD'nin New York şehrinde yaşamaktaydı. Onun ilk eşi Eileen Hanım'dan olan kızı Ayşe Sultan, oğlu Şehzade Ziyaeddin ve William Rehm'den olan çocukları Peri Kathleen Sultan ve Şehzade Zekeriya, Şehrazat'ın akrabalarıdır.

Çocukluğunun büyük bir kısmını İzmir'de geçiren Şehrazat, daha iyi bir eğitim için ailesi tarafından Lübnan'ın başkenti Beyrut'a gönderilmiş ve orada Choueifat Uluslararası İngiliz Koleji'nde (International School of Choueifat) okumuştur. 1970 yılında eğitimini tamamlayarak SABIS sistemini uygulayan kolejden Uluslararası Bakalorya ile mezun olmuştur.

Binlerce bestesi olan Şehrazat'ın ilk hiti, Ajda Pekkan'ın yorumladığı "Yaz Yaz Yaz" (1990) isimli şarkıdır. Bu beste ile Türk pop müziğinde yeni bir kapı açılmıştır. 1992 yılında Gülden Karaböcek'in "Kısmetse Olur" albümünde "Kısmetse Olur", "Kırgınım Anılara" ve "Zaman Hırsızı" adlı şarkı sözlerine yer verilmiştir. Gülden Karaböcek tarafından bestelenerek yorumlanan bu eserlerin düzenlemesi Garo Mafyan'a aittir. Sonraki çalışmalarına Bengü'nün "Kocaman Öpüyorum" ve "Sırada Sen Varsın", Gökhan Özen'in "Ezdirmem" ve "Helal Olsun" ile Meyra'nın "Aşklayalım" gibi hit şarkıları örnek gösterilebilir. Demet Sağıroğlu'nun en ünlü şarkılarından "Kınalı Bebek"in de söz yazarı ve prodüktörüdür. Oldukça güçlü bir sesi olmasına rağmen ses sanatçısı olarak çalışmalarına uzun yıllardır ara vermiş ve daha çok prodüktör, şarkı sözü yazarı ve besteci kimliğiyle sanat hayatında yer almıştır. 1960'ların sonundan 1980'lerin sonuna kadar söylediği aranjmanlar ile müzik dünyasında önemli bir yer edinmiştir. Kendisi tarafından seslendirilen bu aranjman şarkılardan en ünlüleri arasında "Aşk Bir Kumarsa" (ABBA'nın "The Winner Takes It All" şarkısı coverı), "İki Gölge" (Sandy Posey'nin "All Hung Up In Your Green Eyes" şarkısı coverı), "İmkânsız Aşk" (Dusty Springfield'ın "I Close My Eyes and Count to Ten" şarkısı coverı) ve "Kelebek" (Engelbert Humperdinck'in "Free as the Wind (Theme from Papillon)" şarkısı coverı) bulunmaktadır. 1975-1987 döneminde, birden çok dil bilmesi ve bu sayede o döneme ait modern veya klasikleşmiş öyküsel İngilizce şarkılardan oluşan geniş repertuvarı sayesinde, Türkiye'nin en meşhur sanatçılarının sahne aldığı Playboy ve Gala gibi İstanbul'un ünlü mekânlarında solist olarak sahne almıştır. Zengin müzik bilgisi ve başarılı sahne performansı hem izleyicinin hem de medyanın takdirini toplamış, ancak 1987 yılında sahneyi bırakma kararı alarak şarkı yazarlığına odaklanmayı tercih etmiştir. Ses genişliği ve türü, yüksek nota dizili kontralto olarak adlandırılır; kayda değer bir vokal dayanıklılık ve çabukluğa sahip olması sayesinde yüksek soprano notalarını söyleyebildiği kadar düşük bariton notalarını da seslendirebilmektedir.

Meslektaşı Sezen Aksu en yakın dostlarındandır. Aksu, Şehrazat'a "Şehro" lakabı ile hitap eder; bu takma ad aslında Şehrazat'a anne ve babası tarafından verilmiştir. Şehrazat, Ajda Pekkan, Sibel Tüzün, Yıldız Kaplan, Reyhan Karaca, Zeliha Sunal, Demet Sağıroğlu ve AF Grubu gibi birçok ismin prodüktörlüğünü yapmıştır. Gülben Ergen'in "Abayı Yaktım", "Elveda", "Uçacaksın", "Ayrılmam", "Git", "Fıkır Fıkır", "Ne Zaman", "Gümbür Gümbür", "Belki", "Kim Ne Derse Desin", "Kurşuni" gibi şarkıları da Şehrazat'a aittir. Ergen'in "Teşekkür Ederim" şarkısının söz yazarı, "Sade ve Sadece (Elveda)" şarkısının ise söz yazarı ve Emre Irmak eşliğinde bestecisidir. İlk 45'liği olan "İki Gölge"yi 1967-1968 yılları arasında Beyrut'ta okurken, henüz 15-16 yaşlarında yapmıştır. Ardından 1980'e kadar ağırlıklı olarak aranjmanlardan oluşan çok sayıda plak çıkarmıştır. Bunlar arasında 1968 yılına ait "Dün Gece", 1969 yılına ait "Beni Unutma" ve "İmkânsız Aşk", 1970'li yıllara ait "Kelebek", "Dili Dost, Kalbi Düşman", Cömert Baykent ile düet içeren "Söz Sevgilim, Söz", bir Dalida coverı olan ve Ümit Yaşar Oğuzcan tarafından Türkçe söz yazılmış "Kolkola", "Ne Kapımı Çalan Var" ile "Nerede Olsan" yer almaktadır. 1980'de İstanbul Gelişim Orkestrası ile "Sevemedim Karagözlüm" adlı şarkıyı Batı formunda söyleyerek, Türkiye'deki ilk maxi-single olan "Sevemedim Karagözlüm"ü çıkarmıştır. Aynı yıl çıkardığı EP'de "Hürüm Artık", "Bahşiş", "Seni Sevmişim" gibi şarkılar yer almıştır. Son uzunçalarını (LP) "Sevdim Bir Genç Adamı" adı altında 1981 yılında çıkartmıştır. Diskografisine "Sevdim Genç Bir Adamı", "Kendim Ettim, Kendim Buldum (Eyvah)", "Yanında", "Aşk Bir Kumarsa", "Kulakların Çınlasın", "Lay la, Lay la (Yaşamaya Bak Sen)" gibi şarkıları eklemiştir. Besteciliğe 1986 yılında başlamış ve bestelerini ilk onaylayan, Amerika'da tanınan prodüktör ve aile dostu Arif Mardin olmuştur. 2002 yılından 2008 yılına kadar çeşitli derleme albümlerde yer almıştır: "Bak Bir Varmış Bir Yokmuş: 60'lı ve 70'li Yılların Orijinal Kayıtları" (2002), "Our Golden Songs" (2007) ve "Çınar Vol. I" (2008). "Çınar Vol. I", merhum şarkı sözü yazarı, besteci ve tiyatro oyuncusu Aysel Gürel anısına hazırlanmış bir saygı albümüdür; Müjdat Gezen, Sezen Aksu, İlhan Şeşen, Zerrin Özer, İlker Özdemir, Yavuz Bingöl, Yonca Lodi, Nükhet Duru, Timur Selçuk, Suavi, Kubat, Nilüfer, Harun Kolçak, Murat Güneş, Atilla Atasoy ve Reyhan Karaca'nın da yer aldığı bu albümde Şehrazat, Volga Tamöz tarafından düzenlenen "Rüşvet" adlı Aysel Gürel'e ve kendisine ait şarkıyı seslendirmiştir.

2 Şubat 1985 günü "Do-Re-Mi" adlı aylık televizyon programının "Caz ve Dans Gecesi" adlı müzik festivalinin özel konuğu olarak sahne almıştır. Bu programda "Break Me" adlı şarkıyı söylemiş, Coşkun Demir ile de "Baby Come to Me" adlı eseri seslendirerek bir düet gerçekleştirmiştir. 19 Haziran 1992 tarihinde Cem Özer'in Star TV'de sunduğu "Laf Lafı Açıyor" adlı şov programında ve yine aynı programın Kanal D'ye transfer olduğu dönemde 3 Mayıs 1996 tarihinde yer almıştır.

Şehrazat, 24 Ocak 2004 tarihinde sanatının 30. yılını, Türkiye İş Bankası iş birliğiyle İş Sanat'ta "Şehrazat Şarkıları" adı altında büyük bir konserle kutlamıştır. Bu gecede daha önce Şehrazat şarkıları seslendirmiş Sezen Aksu, Nilüfer, Ajda Pekkan, Sertab Erener, Aşkın Nur Yengi, Emel Müftüoğlu, Muazzez Abacı ve daha birçok sanatçı sahnede kendisine eşlik etmiştir. Konserden elde edilen tüm gelir, Türk Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı'na bağlı TSK Elele Vakfı'na bağışlanmıştır. Bu gece, bir sene sonra 2005 yılında atv tarafından "Şehrazat Şarkıları" adıyla televizyon programı olarak yayınlanmıştır.