Samipaşazade Sezai Yazıları

Samipaşazade Sezai Kimdir?

Temmuz 1859’da İstanbul Aksaray’da babasının konağında doğdu. Hikâyeci ve romancı Samipaşazade’nin büyükbabası müderris ve şair El Hacı Ahmet Necip Efendi, babası ise Meclis-i Vala ve Meclis-i Âliye üyeliğiyle Maarif Nazırlığı yapan Abdurrahman Samipaşa’dır. Annesi Dilarayiş Hanım’dır. Sezai’nin çocukluk ve gençlik yılları, bazı eserlerinde anlattığı babasının konağında geçti. O dönemde Samipaşa’nın konağı, dönemin ünlü edebiyatçı, şair ve devlet adamlarının toplandığı bir yerdi. Samipaşazade Sezai, öğrenimini özel olarak bu konakta yaptı. Yabancı öğretmenlerden ve babasından Fransızca, Almanca, Arapça ve Farsça öğrendi; daha sonra Londra’da görev yaptığı yıllarda İngilizce öğrendi. Arkadaşlıkları hayatının sonuna kadar devam edecek olan Abdülhak Hamit’le tanıştı. Yazı hayatına 14 yaşında başladı. Gençlik döneminde Samipaşazade Sezai’yi en çok etkileyen edebiyatçı Namık Kemal’di. 1879’da ağabeyi Suphi Paşa’nın bulunduğu Evkaf Nezareti Mektubi Kalemi’ne memur olarak girdi. Ertesi yıl elçilik ikinci kâtibi olarak Londra’ya gitti. İngiliz edebiyatıyla ilgilendi; İngiliz yazarları içinde Shakespeare’i sevdi. İstanbul’a döndüğünde, istişare odasında memur oldu. Sanat hayatının ilk önemli eseri olan Sergüzeşt adlı romanını 1888’de yazdı. 1901’de Jön Türklere katılmak üzere gizlice Paris’e gitti ve 1908’e kadar orada kaldı. Jön Türklerin çıkardığı Şura-yı Ümmet gazetesinde II. Abdülhamit ve baskı yönetimi hakkında ağır yazılar yazdı. 1908’de II. Meşrutiyet’in ilanından sonra İstanbul’a döndü. 1909’da Selanik’te toplanan İttihat ve Terakki Kongresi’ne katıldı ve aynı yıl Madrid Büyükelçiliği’ne atandı. I. Dünya Savaşı yıllarını İsviçre’de geçirdi. 1921 yılında hükûmet tarafından emekliye sevk edilerek Türkiye’ye döndü ve hayatını kalemiyle kazandı. 1927’de TBMM tarafından kendisine “Hidamat-ı Vataniyye” tertibinden maaş bağlandı. Samipaşazade Sezai, 26 Nisan 1936’da İstanbul’da zatürreden öldü; cenazesi Göksu’daki aile mezarlığına defnedildi.

Eserleri:
Roman: Sergüzeşt (1889)
Öykü: Küçük Şeyler (1892)
Oyun: Şir (1879)
Sohbet - Anı - Eleştiri: Rumuzu’l-Edeb (1900), İclal (1923)