Sakıp Sabancı Yazıları

Sakıp Sabancı Kimdir?

Sakıp Sabancı, 7 Nisan 1933 tarihinde Kayseri'nin Akçakaya köyünde, pamuk tüccarı Hacı Ömer Sabancı ve Sadıka Sabancı'nın ikinci çocuğu olarak dünyaya geldi. Küçük yaşta ailesiyle birlikte Adana'ya göç etti ve çocukluğunu burada geçirdi. İlkokulu Adana İsmet İnönü İlköğretim Okulu'nda okudu. Lise eğitimi devam ederken üst üste üç kez zatürre hastalığına yakalandı ve 1948 yılında öğrenimini yarıda bırakarak Akbank'ta stajyer memur olarak çalışmaya başladı. 25 lira maaşla çalıştığı bu işte pek çok şey öğrendi. Daha sonra Akbank'tan ayrılarak Bossa Un Fabrikası'nda veznedar olarak çalışmaya başladı. 1950'de ailesiyle birlikte İstanbul Emirgan'daki Atlı Köşk'e taşındı. 1957 yılında teyzesinin kızı Türkan Sabancı ile evlendi.

1995 yılında fabrikanın ticaret müdürü oldu; sırasıyla çiftlik müdürü ve Bossa Tekstil işletmesinin müdürü olarak görev yaptı. 1966 yılında polyester ve iplik fabrikası SaSa'yı kurdu. Aynı yıl babası Hacı Ömer Sabancı vefat etti ve onun ölümünden sonra kurulan Sabancı Holding'in Yönetim Kurulu Başkanı oldu. Bu dönemde pek çok kuruluşun da yönetim kurulu ve murahhas üyeliklerini üstlendi. Annesi ve kardeşleriyle birlikte Hacı Ömer Sabancı Vakfı'nın kurulmasına öncülük etti.

1964 yılından itibaren 25 yıl boyunca Adana ve Kocaeli Sanayi Odaları ile Türkiye Sanayi ve Ticaret Odaları Birliği üyeliği ve başkanlığı yaptı. 1974 yılında İzmit Köseköy'de LasSa fabrikası, 1981'de Londra'da Ak International Bank kuruldu. Bu banka, Türk sermayesi ile yurt dışına açılmış ilk banka olma özelliği taşımaktadır. 1986 yılında TÜSİAD'ın Yönetim Kurulu Başkanlığı'nı üstlenen Sakıp Sabancı, 1987-1990 yılları arasında Yüksek İstişare Konseyi Başkanlığını da yaptı. 1994 yılında ToyotaSa fabrikasının açılışını yaptı. 1997 yılında Danone ile ortaklık sağlandı ve DanoneSa kuruldu. Bunların yanında Bridgestone, DuPont, Philip Morris, Kraft Foods International ve Carrefour gibi dünya devi markalarla ortaklıklar kurularak Sabancı ismi tüm dünyada tanıtıldı.

Yaşamını sanayi, kültür, sanat ve eğitime adayan Sakıp Sabancı, Türkiye'nin gelişmesi için çalışmıştır. Sabancı Üniversitesi, Sakıp Sabancı Müzesi ve Hacı Ömer Sabancı Vakfı bu amaca yönelik çalışmalar arasındadır. 1999'da Türkiye'nin ilk vakıf üniversitelerinden biri olan Sabancı Üniversitesi'ni kurdu. Yardımsever ve hayırsever kişiliğiyle tanınan Sabancı, Adana'ya Türkiye'nin en büyük camilerinden birini yaptırdı, çok sayıda okul ve hastane yaptırdı. Ayrıca 1907 Fenerbahçe Derneği kurucu üyesidir. Renkli ve enerjik kişiliği ile de tanınan Sabancı, halka yakın tavırlarıyla "Sakıp Ağa" lakabını kazanmıştır. Aynı zamanda yazar kimliği ile ön plana çıkan Sakıp Sabancı, pek çok kitap yazarak deneyimlerini yeni nesillere aktarmayı amaçlamıştır.

1981 ve 1989 yıllarında iki defa kalp kapakçığı ameliyatı olan Sakıp Sabancı, böbrek kanseri tedavisi nedeniyle Amerikan Hastanesi'nde tedavi görürken 10 Nisan 2004 tarihinde sabah 05:55 sularında böbrek tümörünün karaciğere atlaması sebebiyle İstanbul'da hayatını kaybetti. 12 Nisan 2004 tarihinde Sabancı Center'da düzenlenen devlet töreninin ardından yaklaşık 100.000 kişinin katıldığı cenaze töreniyle Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verildi. Öldüğünde, Forbes dergisinin milyarderler listesinde 3,2 milyar dolarlık servetiyle 147. sırada yer alıyordu.

Sakıp Sabancı'nın hayatından önemli anlar:
- 1987 - Şimdi Belçika Kralı olan Prens Albert İstanbul'a gelerek, Sakıp Sabancı'ya Emirgan'daki evi Atlı Köşk'te "Belçika Kraliyet Nişanı" takdim etti.
- Sabancı ve DuPont ortaklığıyla ilk yüzde 50/50 "joint venture" şirket DUSA kuruldu.
- Sakıp Sabancı ve eşi, ABD Başkanı Ronald Reagan ve eşini Beyaz Saray'da ziyaret etti.
- 1988 - Sakıp Sabancı ve eşi, ABD Başkanı Ronald Reagan ve eşini Beyaz Saray'da ikinci kez ziyaret etti.
- 1989 - Babası Hacı Ömer Sabancı zamanında toplanmaya başlanan Resim ve Hat koleksiyonlarının sergilenmesi için SSCB Kültür Bakanlığı'nın daveti üzerine Moskova'da bir sergi açıldı. Bu sergi, sonraki yıllarda dünyanın en önemli müzelerinde sergilenecek "Altın Harfler: Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi'nden Osmanlı Hat-Resim Koleksiyonu Sergisi" için bir mihenk taşı oldu.
- Amerika'da Houston'da ikinci kez kalp ameliyatı oldu.
- 1992 - Japon hükümeti tarafından Sakıp Sabancı'ya "Kutsal Hazine Altın ve Gümüş Yıldız Nişanı" takdim edildi.
- 1993 - 1988 yılında temeli atılan Sabancı Center açıldı.
- 1994 - Japon Toyota ve Mitsui ile yüzde 50/50 ortak olarak Türk otomotiv sanayiine yeni bir pencere açacak ToyotaSa fabrikası Adapazarı'nda açıldı.
- 1996 - Kardeşi Özdemir Sabancı elim bir saldırıda hayatını kaybetti.
- 1997 - Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından "Devlet Üstün Hizmet Madalyası" ile onurlandırıldı.
- Dünyaca ünlü gıda devi Fransız Danone ile yüzde 50-50 ortaklıkla DanoneSa kuruldu. Fransız Hipermarket zinciri Carrefour ve Sabancı ortaklığı ile CarrefourSa Hipermarket Zinciri kuruldu.
- 1998 - "Altın Harfler: Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi'nden Osmanlı Hat-Resim Koleksiyonu Sergisi" New York'ta Metropolitan Müzesi'nde sergilendi. Böylece Metropolitan Müzesi'nde sergilenen ilk özel koleksiyon unvanına sahip oldu.
- DuPont firması ile ortaklaşa Arjantin ve Brezilya'daki endüstriyel iplik ve kord bezi fabrikaları satın alındı.
- Kardeşi Hacı Sabancı vefat etti.
- 1999 - 170 milyon dolarlık yatırımla, Türk eğitimine yeni bir soluk getirmesi hedeflenen Sabancı Üniversitesi İstanbul'da açıldı.
- Çukurova Üniversitesi tarafından 11. onursal doktorası takdim edildi.
- 2000 - "Altın Harfler: Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi'nden Osmanlı Hat-Resim Koleksiyonu Sergisi" Paris'te Louvre Müzesi'nde sergilendi.
- Sakıp Sabancı ve ailesi ABD Başkanı Bill Clinton'ın davetlisi olarak Beyaz Saray'a gittiler.
- Fransız Hükümeti, "Altın Harfler" koleksiyonunun Louvre Müzesi'nde sergilenmesini gerçekleştirerek Fransız-Türk kültür ilişkilerine yaptığı katkılar ve Fransa'nın önde gelen şirketlerinden Danone, Carrefour ve BNP ile sürdürdüğü başarılı ortaklıklarından dolayı, Elysée Sarayı'nda yapılan törenle, Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac tarafından Sakıp Sabancı'ya "Légion d'honneur" şeref nişanı takdim edildi.

Kitapları:
- İşte Hayatım (1986)
- Para Başarının Mükafatıdır (1985)
- Gönül Galerimden (1988)
- Rusya'dan Amerika'ya (1989)
- Ücret Pazarlığı mı? - Koyun Pazarlığı mı? (1990)
- Değişen ve Gelişen Türkiye (1991)
- Daha Fazla İş Daha Fazla Aş (1993)
- Doğu Anadolu Raporu (1995)
- Başarı Şimdi Aslanın Ağzında (1998)
- Hayat Bazen Tatlıdır (2001)
- Sakıpname (2002)
- Bıraktığım Yerden Hayatım (2004)
- Her Şeyin Başı Sağlık (2004)

Ödülleri ve Nişanları:
- Dünyanın başarılı işadamlarına verilen "Altın Merküri" ödülü (1979)
- Belçika Prensi'nin Atlı Köşk'te takdim ettiği "Belçika Kraliyet Nişanı" (1987)
- Japon hükümeti tarafından takdim edilen "Kutsal Hazine Altın ve Gümüş Yıldız Nişanı" (1992)
- Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı tarafından takdim edilen "Devlet Üstün Hizmet Madalyası" (1997)
- İsviçre-Zürih'teki Avrupa Ekonomi Enstitüsü tarafından takdim edilen "Avrupa Kristal Dünya Ödülü" (1997)
- Türkiye Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı'nın takdim ettiği "Kültür ve Sanat Büyük Ödülü" (1999)
- New York'taki FABSIT Vakfı tarafından verilen "Yılın İşadamı" ödülü (1999)
- Fransız Hükümeti tarafından takdim edilen "Légion d'honneur Madalyası" (2001)
- GYTE tarafından verilen "Türk Sanayiine Teknoloji ve Kalite Kazandıran İşadamı" ödülü

Fahri Doktoralar:
- 1984: Anadolu Üniversitesi, Eskişehir
- 1986: University of New Hampshire, New Hampshire, ABD
- 1992: Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul
- 1993: Erciyes Üniversitesi, Kayseri
- 1997: 18 Mart Üniversitesi, Çanakkale
- 1997: Mimar Sinan Üniversitesi, İstanbul
- 1997: Girne Amerikan Üniversitesi, Girne, KKTC
- 1997: Trakya Üniversitesi, Edirne
- 1997: İstanbul Üniversitesi, İstanbul
- 1998: Southeastern University, Washington, ABD
- 1999: Çukurova Üniversitesi, Adana
- 2002: Kırıkkale Üniversitesi, Kırıkkale

Filmografi:
- 1992: Umut Taksi (Konuk oyuncu)