Ridley Scott Yazıları

Ridley Scott Kimdir?

Sir Ridley Scott (d. 30 Kasım 1937), İngiliz film yönetmeni ve yapımcısıdır. Filmografisinde *Blade Runner*, *Thelma & Louise*, *Gladiator*, *Black Hawk Down* ve *Hannibal* gibi sinema tarihinde önemi büyük olan filmler bulunmaktadır. Bilimkurgu, suç ve tarihî epik türlerinde, atmosferik ve son derece yoğun bir görsel stile sahip filmler yönetmektedir. Dünya çapında toplam 5 milyar dolar hasılat elde eden filmleriyle en çok hasılat yapan yönetmenler arasında yer almaktadır. Scott’ın yönetmiş olduğu 2000 reklam filmi, sayısız klip ve TV dizisi de bulunmaktadır. Yönetmen başarılarından dolayı 2003'te Kraliçe II. Elizabeth tarafından şövalye ilan edilerek “Sir” ünvanı almış, 2024'te ise Kral III. Charles tarafından Şövalye Büyük Haçı ile onurlandırılmıştır. 2018'de BAFTA Yaşam Boyu Başarı Ödülü'nü almış; iki Primetime Emmy ve bir Altın Küre Ödülü'ne layık görülmüştür.

30 Kasım 1937'de İngiltere'nin South Shields Tyne and Wear şehrinde dünyaya geldi. Çocukluk yılları Londra'da geçen Scott'ın babası ve büyük erkek kardeşi askerdi. Bu yüzden yönetmen, o dönemlerde babasını tanıma fırsatını hiç bulamadı. Galler bölgesinde ve Almanya'da bulunduktan sonra, İkinci Dünya Savaşı'nın ardından ailece Londra'ya döndüler. 1954 yılında West Hartlepool Koleji'ne kaydoldu. 1958'de dizayn bölümünü bitirdiği okuldan mezun oldu. 1960-1962 yılları arasında Londra'daki Kraliyet Sanat Koleji'nde grafik tasarımı üzerine master yaptı.

Okul için hazırladığı ve aynı zamanda ilk kısa filmi olan, siyah beyaz olarak çektiği *Boy and Bicycle*'da erkek kardeşi ve babası rol aldı. 1963'te, BBC'de set tasarımcısı olarak staj görmeye başladı. Uzun süreler eğitim alıp çalıştığı BBC'den ayrıldığında, kanal için yönetmiş olduğu birçok dizi ve TV şovu bulunuyordu.

1968'de reklam sektöründe çalışmak istediğine karar verip, kendi reklam ajansı olan “Ridley Scott Associates”i kurdu ve Alan Parker'la çalışmaya başladı. 10 sene boyunca toplam 2000 reklam filminin yönetmenliğini yaptıktan sonra 1977 yılında ilk uzun metrajlı filmi *The Duellists*'i çekti. Film, Cannes Film Festivali'nde “En İyi İlk Film” dalında Jüri Ödülü'nün sahibi oldu.

1979'da geniş kitlelerce tanınmasını sağlayan *Yaratık* filmi için kamera arkasına geçti. Korku ve bilimkurgu türünde başarılı bir çıkış yakalayan film, yönetmenin 3 yıl sonra çekeceği 1982 tarihli *Blade Runner* filmi için iyi bir temel oluşturdu. Philip K. Dick'in romanından sinemaya uyarladığı, Harrison Ford'un başrolde oynadığı film, kült filmler kategorisine girmek için tüm malzemelere, tekniğe ve anlatıma sahipti ve başarısı Amerika'da da yankılarını buldu.

1985'te *Legend*, 1987'de *Someone to Watch Over Me* ve 1989'da *Black Rain* filmlerini yönettikten sonra, 1991'de özellikle Amerika'da geniş yankılar uyandıran Oscar'lı filmi *Thelma & Louise*'i çekti. Yönetmenin filmografisinde önemli bir yere sahip olan bu yol filmi, dolaylı bir sistem eleştirisi içeriyor, iki sıradan kadının hayatlarına sahip çıkma mücadelesini toplumsal bir eksende ele alıyordu. *Thelma & Louise*'den sonra yönetmen 1992'de *1492: Conquest of Paradise*, 1996'da *White Squall* ve 1997'de *G.I. Jane* filmlerini yönetti.

2000 yılına damgasını vuracak ve ona tam beş dalda Oscar kazandıracak *Gladiator* filminin başarısı da adı kadar görkemli ve destansı oldu. Ardından 2001 yılında art arda çektiği *Black Hawk Down* ve *Hannibal* filmleri geldi. Bu iki film de *Gladiator*'ün büyük başarısına gölge düşürmeyen, iddialı yapımlardı. *Black Hawk Down* 2 dalda Oscar aldı ve *Hannibal*, film festivallerinin o yıl içinde en çok ödül verdiği filmlerden biri oldu. Scott, *Thelma ve Louise*, *Gladiator* ve *Black Hawk Down* filmleriyle Yönetmenlik dalında üç Akademi Ödülü'ne aday gösterildi; *Gladiator* filmiyle En İyi Film Akademi Ödülü'nü kazandı.

Yönetmen 2003 yılında, Nicolas Cage'in oyunculuğunun ön plana çıktığı ve senaryosuyla adından ilgiyle söz ettiren *Matchstick Men*'i çekti. Scott'ın epik filmlerdeki benzersiz stilini yansıttığı bir diğer filmi *Cennetin Krallığı* 2005'te çekildi. Haçlılarla ilgili olan filmiyle ilgili radikal İslam kanadından tehditler alan yönetmen ve ekibi, filmin çekimleri süresince Fas hükümeti tarafından gönderilen askerlerce korundular.

Yönetmen 2006 yılında, daha önce *Gladiator*'de beraber çalıştığı oyuncu Russell Crowe'la son filmi *A Good Year* için bir araya geldi. Peter Mayle'ın best-seller romanından sinemaya uyarladığı filmin müzikleri, Marc Streitenfeld tarafından yazıldı. Scott, başrollerini Denzel Washington ve Russell Crowe'un paylaştığı *American Gangster* filminin çekimlerini gerçekleştirdi. Filmleri dönem ve mekân açısından büyük çeşitlilik gösterir: *Gladiator* (2000) ve devam filmi *Gladiator II* (2024) ile 2. yüzyıl Roma'sı, *Robin Hood* (2010) ile Orta Çağ İngiltere'si, *Exodus: Tanrılar ve Krallar* (2014) ile antik Memfis, *Prometheus* (2012), *Marslı* (2015) ve *Yaratık: Antlaşma* (2017) gibi yapımlarla unutulmaz kentsel atmosferler sunar. Scott ve kardeşi Tony, 1995 yılında Sinemaya Üstün İngiliz Katkısı dalında Britanya Akademisi Film Ödülü'nü aldılar. Scott'ın *Alien*, *Blade Runner* ve *Thelma ve Louise* filmlerinin her biri Kongre Kütüphanesi tarafından “kültürel, tarihi ya da estetik açıdan önemli” bulunarak Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Film Arşivi'nde korunmak üzere seçildi. 2004 yılında BBC tarafından yapılan bir ankette Scott, İngiliz kültüründe en etkili kişiler listesinde 10. sırada yer aldı.