Özcan Alper Yazıları

Özcan Alper Kimdir?

Özcan Alper, 1975 yılında Artvin'in Hopa ilçesinde doğdu. Türk yönetmen ve senarist. Çocukluğu Hopa'da geçti; sadece birkaç köyde konuşulan Hemşince, öğrendiği ilk dil oldu. Okula başladıktan sonra Türkçe öğrendi. Trabzon Lisesi'nden mezun oldu. Lise yıllarından itibaren iyi bir sinema izleyicisi ve edebiyat okuru oldu. 1992 yılında İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi'nin fizik bölümüne başladı. 1996 yılında ise İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin bilim tarihi bölümüne girdi ve 2003 yılında mezun oldu. Öğrencilik yıllarında Mezopotamya Kültür Merkezi, Nâzım Hikmet Kültür Merkezi gibi kurumlarda sinema atölyesi çalışmalarına katıldı. 2000 yılından itibaren aralarında Handan İpekçi, Atıf Yılmaz ve Yeşim Ustaoğlu'nun filmlerinin de olduğu çeşitli sinema filmlerinde asistanlık yaptı.

Yönetmenlik yaptığı ilk film, Hemşince'yi ve yavaş yavaş yok olan Hemşin kültürünü tanıtmak üzere Artvin ile Ardahan sınırındaki Susuzyurt yaylasında çektiği *Momi* (Büyükanne; 2001) başlıklı kısa filmidir. *Momi*, Hemşince çekilen ilk filmdir. *Momi*'nin ardından iki belgesel film çekti: *Bir Bilim Adamıyla Zaman Enlemi'nde Yolculuk* (2004) ve Japonya'da çektiği *Tokai City'de Melankoli ve Rapsodi* (2005).

İlk uzun metrajlı filmi olan *Sonbahar*'ı 2007'de tamamladı. Alper, senaryosunu yazdığı bu filmi, 19 Aralık 2000 tarihinde gerçekleştirilen Hayata Dönüş Operasyonu'na ithaf etti. On yılını cezaevinde geçiren, operasyon ve ölüm oruçları sonucunda düştüğü hastalık nedeniyle serbest bırakılıp Hemşin'deki köyüne annesinin yanına döndükten sonra bir hayat kadınına aşık olan Yusuf'un öyküsünü anlatan film, ilk kez Adana Altın Koza Film Festivali'nde gösterildi; bu festivalde En İyi Film ve Jüri Özel Ödülü dahil ödüllere değer görüldü. Ayrıca çeşitli ulusal ve uluslararası festivallerde ödüller aldı.

*Sonbahar*'ı takip eden ikinci filmi *Gelecek Uzun Sürer* (2011) ile ağıt derlemeleri yapmak için Diyarbakır'a giden genç bir kadının hikâyesini anlattı. Türkiye'nin doğu ve güneydoğusunda 1990'lı yıllarda işlenen faili meçhul cinayetler sorununu ele alan film, ulusal ve uluslararası festivallerde birçok ödüle değer görüldü. Alper, 18. Altın Koza Film Festivali'ndeki ödül töreninde ödülünü JİTEM kurbanı on binlerce faili meçhul ya da kayıplara adamasıyla gündeme geldi.

Üçüncü filmi *Rüzgârın Hatıraları*'nın (2015) senaryosunu Ahmet Büke ile birlikte yazdı. 1915 Ermeni Kırımı'nı ve 1941 Varlık Vergisi yıllarını anlatan film, birçok ödüle değer bulundu. 2020 yılında senaryosunu Murat Uyurkulak ile birlikte yazdığı Türkiye-Fransa-Almanya ortak yapımı *Karanlık Gece* adlı filmi tamamladı. Toroslarda bir köyde yaşanan bir linç olayını konu alan filmi, linç kurbanı gazeteci Nuh Köklü'ye adadı. 10. Boğaziçi Film Festivali Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması'nda (2022) *Karanlık Gece* filmiyle en iyi yönetmen ödülünü alan Alper, ödül konuşmasında ödülü TTB başkanı Şebnem Korur Fincancı'ya ithaf etti. Bu ithafından ötürü eleştiriler alan ve sosyal medyada kendisine yönelik bir linç kampanyası yürütüldüğünü ifade eden Alper, ödülleri iade etti. 2022'de Kemal Varol'un *Âşıklar Bayramı* adlı romanını aynı adla filme uyarladı. Filmlerinde, Türkiye'deki Kürt sorunu ve faili meçhul cinayetler, 1990'lardaki Hayata Dönüş operasyonları gibi Türk siyasi tarihinde iz bırakan olayların hayatlarını etkilediği insanları anlatmış; pek çok ulusal ve uluslararası ödüle değer görülmüştür.