Nelson Mandela Yazıları

Nelson Mandela Kimdir?

Nelson Rolihlahla Mandela ya da kabile adıyla Madiba, 18 Temmuz 1918 tarihinde Mvezo, Güney Afrika'da doğmuştur. Ailesi Kosa dilini konuşan Tembu kabilesindendir. Babası bu kabilenin şefi Gadla Henri Mandela'dır. Liseyi bitirdikten sonra Fort Hare Üniversitesi'ne girdi. Burada okurken siyasi olaylara karıştı ve bir öğrenci boykotuna katılıp organize ettiği gerekçesiyle okuldan uzaklaştırıldı. Transkei'den ayrılarak Transvaal'a gitti. Burada bir süre madenlerde polis memurluğu görevinde bulundu. Bu sırada yarıda bıraktığı üniversite tahsiline uzaktan eğitim yoluyla devam etti. 1942'de Witwatersrand Üniversitesi'nin hukuk bölümünü bitirerek avukatlık yapmaya başladı ve ülkenin ilk siyah avukatı unvanını aldı. Johannesburg'un ilçelerinde yaşarken sömürgecilik karşıtı hareketi benimsedi ve Afrika Ulusal Konseyi'ne (ANC) katılarak bu partinin gençlik kolunun kurucu üyesi oldu. Ulusal Parti'nin 1948'de apartheid'ı uygulamaya koymasının ardından ANC'nin 1952'deki Başkaldırı Mücadelesi'nde öne çıktı ve Transvaal ANC koluna başkan seçildi. Avukat olarak çalışırken sürekli olarak kışkırtıcı faaliyetlerden dolayı tutuklandı ve 1956'dan 1961'e kadar süren İhanet Duruşmaları'nda yargılandı. Başlangıçta şiddet içermeyen protestoları savunmasına rağmen, Güney Afrika Komünist Partisi ile iş birliği yaparak 1961'de devlet hedeflerine saldıran militan Umkhonto we Sizwe (MK) örgütünü kurdu.

Ocak 1962'de kendisine destek aramak için ülke dışına çıktı; İngiltere ve Afrika ülkelerini dolaştı, Afrika ülkeleri ile sosyalist ülkelerden silah ve para yardımı temin etti. Ülkeye dönüşünde arkadaşlarıyla birlikte izinsiz yurt dışına çıkmak, halkı kışkırtmak, sabotaj ve suikast düzenlemek iddialarıyla yargılandı. Halkın tamamının temsil edilmediği ve yalnızca beyazların temsil edildiği parlamentonun çıkardığı kanunlara uymak zorunda olmadığını savundu. Beyaz yönetim tarafından 1964'te ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Bu davranışıyla ırk ayrımına karşı mücadele eden Afrikalı siyahların simgesi oldu. Cezasını önce Robben Adası'nda, daha sonra Pollsmoor Hapishanesi'nde çekti. Bu süreçte salıverilmesi için uluslararası bir kampanya düzenlendi. Dünyanın en ünlü mahkûmu olarak anılan Mandela, 27 yıl hapiste kaldıktan sonra 1990 yılında Devlet Başkanı F. W. de Klerk tarafından şartsız olarak serbest bırakıldı. Serbest bırakıldığında 71 yaşındaydı.

Hapisten çıktıktan sonra ANC başkanı olan Mandela, otobiyografisini yazdı ve de Klerk ile apartheid'ın sona erdirilmesi için görüşmelere başladı. Demokratik bir Güney Afrika kurulması için çalıştı. 10 Mayıs 1994'te ilk defa tüm halkın katıldığı seçimlerde Güney Afrika'nın ilk siyah devlet başkanı seçildi. Yönetimi, apartheid'ın mirasının dağılmasına, ırkçılığı engellemeye, yoksulluk ve eşitsizlikle mücadeleye odaklandı. Yeni bir anayasa oluşturdu, toprak reformu ve sağlığın iyileştirilmesi gibi politikalar uyguladı ve geçmişteki insan hakları ihlallerini araştırmak için Doğruluk ve Uzlaşma Komisyonu'nu kurdu. Uluslararası alanda Libya ile Birleşik Krallık arasındaki Lockerbie Faciası görüşmelerinde arabuluculuk yaptı. İkinci bir seçime katılmayı reddetti ve yerine yardımcısı Thabo Mbeki geçti. Mandela daha sonra ulusal lider olarak hayır işlerinde yer aldı ve yoksulluk ile AIDS ile mücadele etti. Güney Afrika'da kendi kabilesindeki büyüklerin kendisine taktığı Madiba lakabıyla tanınmış ve "Ulusun Babası" olarak görülmüştür. Mandela 2008 yılında ABD'nin terörist listesinden çıkarıldı. 8 Haziran 2013'te hastaneye kaldırılan Mandela, 5 Aralık 2013'te hayatını kaybetmiştir.

**Evlilikleri**

**Birinci evliliği:** Mandela ilk evliliğini 1944 yılında Evelyn Ntoko Mase ile yapmış, 13 yıllık evliliklerinde Madiba Thembekile (Thembi) (1946-1969) ve Makgatho Mandela (1950-2005) adında iki erkek ve Makaziwe Mandela (Maki; 1947 ve 1953) adında iki kız çocukları olmuştur. İlk kız çocukları 9 aylıkken öldüğü için ikincisine aynı adı vermişlerdir. İlk oğlu Thembi 1969'da bir trafik kazasında öldüğünde, Robben Adası'nda mahkûm olan Mandela'nın cenazeye katılmasına izin verilmemiştir.

**İkinci evliliği:** İkinci eşi Winnie Madikizela-Mandela, ikinci kızları Zindzisva'nın doğumundan 18 ay sonra Mandela'nın Robben Adası'na gönderilmesiyle siyahların liderliğini üstlenmiştir. Mandela 1990'da hapisten çıktıktan sonra eşi adam kaçırma ve cinayet suçlarından yargılanmış ve bu durum 1996'da boşanmalarına yol açmıştır. İlk kızları Zenani, Esvatini prensi Thumbumuzi Dlamini ile evlenmiş ve bundan sonra babasını hapiste ziyaret etmesine izin verilmemiştir.

**Üçüncü evliliği:** Nelson Mandela üçüncü evliliğini 80. doğum gününde Graça Machel ile yapmıştır. Graça Machel, eski Mozambik başkanı Samora Machel'in 1986'da bir uçak kazasında ölmesinin ardından dul kalan eşidir.

**Aldığı Ödüller**

Mandela, anti-sömürgeci ve anti-apartheid görüşleriyle uluslararası beğeni toplamış ve 250'nin üzerinde ödül kazanmıştır. Bunlar arasında 1962'de Lenin Barış Ödülü, 1979'da Nehru Ödülü, 1981'de Bruno Kreisky İnsan Hakları Ödülü, 1983'te UNESCO Simon Bolívar Ödülü, 1992'de Atatürk Uluslararası Barış Ödülü ve 1993'te F. W. de Klerk ile birlikte Nobel Barış Ödülü yer almaktadır. Ayrıca Amerika Birleşik Devletleri Başkanlığı Özgürlük Madalyası ve Sovyet Lenin Nişanı da dahil olmak üzere birçok ödüle layık görülmüştür. Mandela'nın hayatı ve mücadelesi birçok filme konu olmuş; *Long Walk to Freedom* adlı otobiyografik eseri, *Mandela: Özgürlüğe Giden Uzun Yol* adıyla 2013'te sinemaya uyarlanmıştır.