Muhterem Nur Yazıları

Muhterem Nur Kimdir?

Muhterem Nur, resmî ismiyle Aysel Muhterem Kısa ya da doğum adıyla Olga (31 Aralık 1932, Manastır - 20 Mart 2020, İstanbul), Türk sinema oyuncusu ve şarkıcıdır. Asıl adı Olga'dır. Annesini ve babasını hiç bilmedi. Daha sonra “teyze” dediği bir kadın tarafından büyütüldü. 1942'de, İkinci Dünya Savaşı'nın dehşeti içinden bir kamyonun altında İstanbul'a kaçırıldı. Eyüp'e yerleştiler. “Teyze”si ona yeni bir nüfus cüzdanı çıkardı ve nüfûsa Muhterem Kısa adı ile kaydedildi. İlkokulu Eyüp'te bitirdi, 14 yaşında yine Eyüp'te bir dokuma fabrikasında çalışma hayatına başladı. Bir subay ile evlendi ve bir oğlu oldu. 1950'lerin başlarında, mahalleden arkadaşı, Bulgaristan göçmeni Üftâde ile Beyoğlu turlarına başladı. Onu Beyoğlu'nda ilk keşfeden kişi, orada inzibat subayı olan, sonradan Film San Vakfı başkanı olacak Ümit Utku'ydu. İlk film teklifini 1950'lerin başında Muharrem Gürses'ten aldı. Yıldızlar Revüsü filminde figüran olarak sinema hayatına 1951'de başladı. İkinci filmi ise (1952), Osman Seden'in yönettiği "Kanun Namına"ydı. Bu filmlerdeki adı Aysel Utku'ydu. Daha sonra Ümit Utku'nun önerisiyle Muhterem Nur ismini kullanmaya başladı. Boş Beşik, başrol oynadığı ilk film oldu. 1958 yapımı "Üç Arkadaş", Muhterem Nur'u "yıldız" sınıfına taşıdı. Fikret Hakan, Salih Tozan ve Semih Sezerli gibi üç "dev" oyuncu ile başrolü paylaştı. Muhterem Nur sevgisi, 1960'larda, belki ancak sonraki "Türkân Şoray sevgisi" ile karşılaştırılabilecek bir boyuta ulaştı. Bu kıyaslamayı yapanlardan biri de Türk sinemasının en yetkin uzmanlarından Âgâh Özgüç'tü. Özgüç, vardığı sonucu şöyle ifade etmişti: “Bugün o mertebeye Türkân bile erişemedi. Sultan oldu ama Muhterem'in gördüğü sevgiyi göremedi.” Muhterem Nur ilk evliliğini gazeteci-aktör Işın Kaan ile yapmış ve 1963 yılında ayrılmıştır. 1986 yılında Müslüm Gürses ile evlendi. 20 Mart 2020 tarihinde sabah 06:30'da tedavi gördüğü İstinye Devlet Hastanesi'nde öldü. Aynı gün kılınan cenaze namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'nda, eşi Müslüm Gürses'le aynı mezara defnedildi.

Yeşilçam'ın üretken olduğu yıllarda Muhterem Nur, iki Ümit Yaşar Oğuzcan eseri seslendirdi ve bu şarkılar 45'lik bir plakta yer aldı. Plağın A yüzünde "Ağlayanlar İçin", B yüzünde ise "Ömrümce Ağladım" şarkıları yer aldı.

Ödülleri arasında 1972'de 4. Altın Koza Film Festivali'nde En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu ödülü (Kara Gün), 1998'de 17. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde Sinema Onur Ödülü, 2003'te 40. Altın Portakal Film Festivali'nde Yaşam Boyu Onur Ödülü, 2008'de Bursa İpekyolu Film Festivali'nde Onur Ödülü ve 2018'de 25. Uluslararası Adana Film Festivali'nde Yaşam Boyu Onur Ödülü bulunmaktadır.

Filmografisi şu şekildedir: 1951: Beni Mahvettiler, Kore'de Türk Kahramanları; 1952: Boş Beşik, İstanbul Havası / Arşak Sulukule'de, Sabahsız Geceler, Söz Müdafaanındır, Yıldızlar Revüsü; 1953: Bu Nasıl Aşk, Cinci Hoca, Kara Davut, Kezban, Sarı Zeybek; 1954: Nasreddin Hoca, Canlı Karagöz / Mihriban Sultan, Ölüme Giden Yol, Son Şarkı; 1955: Izdırap Şarkısı, Günahkar Baba, Hayatımı Mahveden Kadın, Kara Sevda, Karacaoğlan, Kaybolan Gençlik, Yetim Yavrular; 1956: Zeynebin İntikamı, Bırakın Yaşayalım, Köy Canavarı, Piç / Kahpe Dünya, Sazlı Damın Kahpesi, Yetimler Ahı; 1957: Annemin Gözyaşları, Ceylan Emine, Gelin Ayşem, Ham Meyva, Yavrularımın Katili, Yetim Ömer, Zeynebin Aşkı / Güllü Fatma; 1958: Funda, Üç Arkadaş, Acı Sevda, Aşık Garip / Köy Güzeli; 1969: İki Günahsız Kız, Kanlı Gelinlik, Şen Ola Düğün Şen Ola, Yiğit Anadolu'dan Çıkar, Yılın Kadını Değil; 1970: Babaların Günahı, Öksüz Gülnaz, Sevenler Ölmez, Yanık Kezban; 1971: Kara Gün; 1972: Gecekondu Rüzgarı, Şehvet Kurbanı; 1973: Kaderim; 1974: Ayyaş, Bacım, Eski Kurtlar; 1978: Denizin Kanı; 1980: Zeytin Gözlüm; 1982: Son Akın; 1984: Sev Yeter; 1985: İkizler; 1986: Dokuzuncu Hariciye Koğuşu, Küskünüm; 1988: Kuşlu Çorap; 1990: Yuva; 2002: Bir Akıllı Bir Deli.