Melike Demirağ Yazıları

Melike Demirağ Kimdir?

Ayşe Melike Demirağ (d. 3 Haziran 1956, İstanbul), Türk şarkıcı ve oyuncudur. 1970'li yıllarda seslendirdiği politik şarkıları ile tanınır. Yılmaz Güney'in 1974 yapımı Arkadaş ve 1978 yapımı Sürü filmlerindeki rolleriyle ünlendi. Arkadaş filminde seslendirdiği aynı adlı şarkı, dönemin en sevilen şarkıları arasına girmişti.

1956 yılında İstanbul'da doğdu. Annesi caz şarkıcısı Rüçhan Çamay, babası film yapımcısı ve yönetmen Turgut Demirağ'dır. Melike Demirağ, Üsküdar Türk Kız Koleji'nden mezun oldu. 1971 yılında babasının yönetmenliğini yaptığı Üç Kızgın Cengaver filmi ile sinema oyunculuğuna adım attı. 1974 yılında, 18 yaşındayken Yılmaz Güney'in yönettiği Arkadaş adlı filmde Yılmaz Güney ile başrolü paylaştı. Film ile aynı adı taşıyan, Yılmaz Güney'in bir şiirinden uyarlanan ve Şanar Yurdatapan bestesi olan "Arkadaş" adlı şarkıyı da seslendirdi. Bu şarkının getirdiği ün nedeniyle, 1974 yılında Hey dergisinin "Yılın Ümit Veren Kadın Sanatçıları" sıralamasında 870 oyla 5. sırayı aldı. Film çalışması sırasında tanıştığı Şanar Yurdatapan ile 28 Aralık 1976'da evlendi. Bu evlilikten Zeynep Ferah (1979) ve Can (1989) adında iki çocuğu oldu.

Demirağ'ın ünü, "Merhaba" (1975), "Hadi Canım Sen De" (1975), "Ağlamak Ayıp Değil" (1976), "Ninni" (1976), "Pervane ile Işık" (1977) adlı şarkıların 45'likleriyle arttı. 1978 yılında senaryosunu Yılmaz Güney'in yazdığı Sürü adlı filmde Berivan rolünü canlandırarak Tarık Akan ve Tuncel Kurtiz ile başrolü paylaştı. Bu filmdeki oyunculuğu, 1980 askeri darbesi nedeniyle yapılamayan 17. Altın Portakal Film Festivali'nin 31 yıl sonra 2011 Antalya Altın Portakal Film Festivali sırasında yapılan ödül töreninde En İyi Kadın Oyuncu Ödülü ile ödüllendirildi. Sinema Yazarları Derneği (SİYAD) de bu filmdeki oyunculuğu sebebiyle 1979'da En İyi Kadın Oyuncu Ödülü'nü kendisine verdi. Ayrıca film, 1979'da İsviçre'deki Locarno Uluslararası Film Festivali'nde "En İyi Film" seçilip Altın Leopar Ödülü'nü kazandı. Müziği Zülfü Livaneli'ye, sözleri ise Şivan Perwer'e ait olan Sürü filminin jenerik müziği, daha sonraları "Brindarım" adı altında Melike Demirağ tarafından Kürtçe olarak seslendirildi.

Esmeray, İskender Doğan ve Kerem Yılmazer ile birlikte oluşturdukları Grup Sextet ile 1978 yılında seslendirdikleri "İnsanız Biz" adlı şarkı, Eurovision Yarışması Türkiye elemelerinde ikinci oldu. 1980 askerî darbesinden sonra siyasi görüşleri nedeniyle yurt dışına çıktı ve 11 yıl ailesi ile Almanya'da yaşadı. Meksika, ABD, Sovyetler Birliği ve Avustralya başta olmak üzere çeşitli ülkelerde konserler verdi. Demirağ'ın Ocak 1981'de eşi Şanar Yurdatapan ile birlikte katıldığı ve Lefkoşa'da düzenlenen Türk–Yunan–Kıbrıs Film Festivali, basına "Kıbrıs Rumları ile el ele Türkiye aleyhine" şeklinde yansıdı. Bu olayın ardından, 12 Eylül sonrasında yapılan "yurda dön" çağrısına uymamış olmaları sebebiyle 1983'te Resmî Gazete'de yayımlanan karar ile eşi Şanar Yurdatapan ile birlikte Türk vatandaşlığından çıkarıldı. O sene vatandaşlıktan atılanlar arasında Yılmaz Güney ve Cem Karaca gibi sanatçılar da yer alıyordu.

Almanya'da iken Şanar Yurdatapan ile birlikte hazırladığı İstanbul'da Olmak: Anadolu başlıklı albümün "İstanbul'da Olmak" adlı şarkısı, çeşitli sebeplerle ülkesine dönemeyen kişilerin duygularını ifade eden bir şarkı olarak popüler oldu. Albüm, siyasî göçmenlerin yurtdışında yaptıkları kültür ve sanat eserlerinin Türkiye'ye sokulması, yayımlanması ve çoğaltılmasının yasak olduğu gerekçesiyle Türkiye'de yasaklandı. Bu yasak, 1989 yılının aralık ayında kalktı. Türkiye'ye dönmeye karar veren Demirağ, Türkiye'ye gelebilmek için Alman vatandaşlığına geçti ve Alman pasaportu ile 24 Aralık 1991'de Türkiye'ye döndü. 1992'de yurttaşlığı iade edildi. Türkiye'ye döndükten sonra 1994'te Şanar Yurdatapan'dan boşanan sanatçı, bir yıl sonra klip yönetmeni ve fotoğrafçı Orhan Çetin'le evlendi ve 2000 yılında ayrıldı. Bu dönemlerde Bir Yudum İnsan (1997), Yeditepe İstanbul (2001) ve Şöhret Sandalı (2001) dizileri ile Gönderilmemiş Mektuplar (2003) filminde oynadı; ayrıca Yılmaz Güney'in hayatını konu edinen iki belgesel filmde yer aldı. Sanatçı, 2009 yılında Geri Dönüşüm adlı albümünü yayımladı. Albüm, 2020 yılında dijital platformlarda yer aldı.

Diskografisi
45'likleri
1974: Arkadaş / İsimsiz Kahramanlar
1975: Hadi Canım Sen De / Merhaba
1975: Ninni / Ağlamak Ayıp Değil
1976: Ne Olmuş Sana / Pışşık
1977: Aşk Bestesi / Hani
1977: Elele / Niçin
1977: İnsanız Biz / Vur Şu Sazın Tellerine
Albümleri
1977: Merhaba Arkadaş
1977: Güneş Yine Doğacak
1978: Yeter Artık
1979: 79 Yılında
1980: Makina Yiyor Beni
1982: Demir Parmaklıklar Arkasındaki Türkiye'den Özgürlük Şarkıları
1985: Bu Memleket Bizim
1989: İstanbul'da Olmak: Anadolu
1991: Hariçten Gazel (Alışamadım)
1992: Merhaba Arkadaş
1993: Kim Kime Dum Duma
1994: Melike Demirağ 94 Yılında
1997: Ruhlar Şehri
2009: Geri Dönüşüm
Filmografisi
1971: Üç Kızgın Cengaver
1974: Arkadaş
1978: Sürü
1997: Bir Yudum İnsan (TV dizisi)
2001: Yeditepe İstanbul (TV dizisi)
2001: Şöhret Sandalı (TV dizisi)
2003: Gönderilmemiş Mektuplar (TV dizisi)