Maria Callas Yazıları

Maria Callas Kimdir?

Maria Callas (asıl adı: Anna Maria Cecilia Sofia Kalogeropoulos, Yunanca: Μαρία Άννα Καικιλία Σοφία Καλογεροπούλου; 2 Aralık 1923, New York - 16 Eylül 1977, Paris), ABD'de doğan Yunan asıllı Amerikan soprano ve 20. yüzyılın en ünlü ve etkili opera şarkıcılarından biridir. Birçok eleştirmen onun bel kanto tekniğini, geniş kapsamlı sesini ve dramatik yorumlamalarını övgüyle karşılamıştır. Repertuvarı klasik opera seria'dan Donizetti, Bellini ve Rossini'nin bel kanto operalarına, Verdi ve Puccini'nin eserlerine ve kariyerinin başlarında Wagner'in müzikli dramalarına kadar uzanmaktadır. Müzikal ve dramatik yetenekleri, La Divina (“İlahi Olan”) olarak anılmasına yol açmıştır.

New York'un Manhattan semtinde doğan ve Queens bölgesindeki Astoria'da Yunan göçmeni bir ailenin çocuğu olarak büyüyen Maria, erkek çocuk isteyen baskıcı bir anne tarafından yetiştirilmiştir. Müzik eğitimini 13 yaşında Yunanistan'da almış, Atina'da İspanyol soprano Elvira de Hidalgo'nun öğrencisi olmuş, çalışkanlığı ve sanat hevesi ile ilgi çekmiş, sanat yaşamına ise 15 yaşında başlamıştır. Atina Konservatuvarı'nda ilk anda sesi kulağa kontralto gibi gelse de daha sonra sesinin oturmaya başlaması ile hocaları onun mezzo-soprano olduğunu fark etmiştir. Kendisini bir sanatçı yapmak için uğraşan annesi ile arası daha sonra açılmıştır; Callas bunu, bir sanatçı olup para kazanmasının ardından annesinin kendisini kıskanmaya başlamasına bağlamıştır. 1940'ların savaş zamanı yoksulluğunun getirdiği zorluklarla ve sahnede neredeyse kör olmasına neden olan miyoplukla baş etmek zorunda kalmıştır.

Callas, kariyerine Yunanistan Ulusal Operası'nda küçük bir rol ile başlamış, Madam Butterfly ve Tristan und Isolde ile ün kazanmaya başlamış, 1947'de Verona'da öne çıkmıştır. Kariyerinin başında Wagner'in operalarını yorumlayan Maria Callas, 1953-1954 yıllarında ciddi anlamda kilo vermiştir. Kariyerinde iyice yükselmeye başlayan Callas, Norma'yı, Carmen'i, Puccini'nin ve Verdi'nin çeşitli operalarını yorumlamış, çıktığı soprano ve mezzo-soprano rolleri ile çağının bir numaralı opera şarkıcısı durumuna gelmiştir.

1950'lerde dönemin bir diğer ünlü opera şarkıcısı İtalyan lirik soprano Renata Tebaldi ile üstünlük yarışına girmiştir. Karşılıklı atışmalarda bulunan iki sanatçı birbirlerini aşağılayacak demeçler vermelerine rağmen sonunda her ikisi de birbirlerini takdir etmiştir. Tebaldi gibi bir sesi olmasını istediğini belirten Callas'ın ardından, Tebaldi de en iyisinin Maria Callas olduğunu kabul ederek bu üstünlük yarışına son vermiştir.

1957 yılında kocası ile evli iken bir armatör olan Aristotle Onassis ile tanışan Callas, daha sonra Onassis ile bir aşk yaşamış ve böylece adını skandallarla da duyurmuştur. Onassis ise daha sonra bir başkası ile evlenerek Callas'ın ve kariyerinin sarsılmasına neden olmuştur. Maria Callas, 16 Eylül 1977'de Paris'te, 53 yaşında iken ani bir kalp krizi sonucunda hayatını kaybetmiştir. Külleri önce Paris'teki Père Lachaise Mezarlığı'na gömülmüş, daha sonra çalınıp bulunduktan sonra vasiyeti gereği Ege Denizi'ne serpilmiştir.

Callas'ın sesi ölümünden sonra bile hala konuşulmaktadır. Sesi birçok sanatsever tarafından farklı enstrümanların sesine benzetilmiştir. Kimilerine göre sesinin çirkin bulunmasına rağmen, birçok eleştirmen onun sesini bir anda değiştirip başka bir şekle sokabilme konusundaki üstün yeteneği, koloratur sopranoluğu ve başarılı bel canto tekniği konusunda hemfikirdir. Ses rengi de bir tartışma konusu olan Callas, kariyeri boyunca gerek soprano gerekse mezzo-soprano rollerini başarı ile icra etmiştir. Eğitim hayatının başında kontralto, kariyerinin ilk yıllarında doğal bir mezzo-soprano olan Callas, daha sonra Madam Butterfly, Rigoletto gibi operaların spinto veya dramatik soprano rollerini de üstlenmiştir.

Maria Callas 1969 yılında eski dostu İtalyan sinemacı Pier Paolo Pasolini'nin ısrarı üzerine yönetmenin "Medea" adlı filminde başrolü oynamayı kabul etmiştir. Daha önce de opera sahnelerinde defalarca Medea rolünü canlandıran Callas, bu ilk ve tek sinema filminde hiç şarkı söylememiştir. Pasolini'nin ayrıksı yorumuyla beyaz perdeye aktarılan ve mitolojik olaylara dayalı bu trajedinin çekimlerinin büyük bölümü Türkiye'nin Kapadokya bölgesinde yer alan Göreme Tarihî Millî Parkı'nda yapılmış ve o dönemde iç ve dış basında geniş yer işgal etmiştir.