Mahzuni Şerif Yazıları

Mahzuni Şerif Kimdir?

Şerif Cırık, veya âşık olarak Âşık Mahzuni Şerif, (17 Kasım 1939, Berçenek, Afşin, Kahramanmaraş - 17 Mayıs 2002, Köln, Almanya), Alevi Türk halk ozanıdır.

Asıl adı Şerif Cırık olan Mahzuni Şerif, 17 Kasım 1939'da Kahramanmaraş'ın Afşin ilçesinin Berçenek köyünde dünyaya geldi. Soyu 19. yüzyılda Tunceli'nin Hozat ilçesinin Karabakır (Bargini) köyünden göçen Ağuiçen aşiretine dayanmaktadır. Babasının adı Zeynel, annesinin adı Döndü'dür. "Şerif" adı, kendisi doğmadan önce ölen amcasının adına ithafen verilmiştir.

Alembey köyündeki Lütfi Mehmet Efendi Medresesi'nde Kur'an eğitimi alırken köylerine ilkokulun yapılmasıyla medrese eğitimini bırakarak ilkokula başladı. 1955 yılında, sonradan Ankara'ya nakledilen Mersin Astsubay Okulu'na kaydoldu ve 1959'da okulu bitirerek ordonat tekniker sınıfına ayrıldı. Ankara Ordonat Tekniker Okulu'nda eğitim alırken yapılan bir arama sonucu çantasında Alevi-Bektaşi ozanlarının şiirleri ile ilgili kitaplar çıkmasıyla okuldan atıldı. 1961'de Kuleli Askerî Lisesi'ne gitti fakat maddi zorluklardan ötürü eğitimini yarıda bıraktı.

Mahzuni Şerif, ilk evliliğini dayısının kızı Emine ile imam nikâhı olarak gerçekleştirmiş ve bu evlilikten Züleyha adında bir kızı olmuştur. Ozan, eşinden mektup yoluyla boşanmıştır. İkinci evliliğini İtalyan asıllı Sovina (Suna) ile yapmış ve bu evlilikten Ferhat, Şirin ve Emrah adlarında üç çocuğu olmuştur. Suna'nın evi terk etmesinden sonra üçüncü evliliğini Gaziantep'te bir ilkokul öğretmeni olan Fatma Hanım ile yapmış ve bu evlilikten Derya, Bülent Ali, Gülde Şeyda ve Sezde Yetiş adlarında dört çocuğu olmuştur. Yiğit Mahzuni ise kızı Derya'nın oğludur.

Türk halk müziği sanatçıları tarafından söz ve besteleri sıklıkla kullanılmıştır. Araştırmacı Yazar Battal Pehlivan'ın Âşık Mahzuni Şerif'in yaşamı ve sanatı üzerine yaptığı incelemenin adı Dom Dom Kurşunu'dur. Doğum yeri Berçenek'e ithafen yazdığı Oy Bizim Eller ve Acı Doktor bestelerinin yanı sıra Dom Dom Kurşunu, Yedin Beni, Yuh Yuh, Maraş'tan Bir Haber Geldi, Fadimem, Gül Yüzlüm, Ciğerparem, Mevlam Gül Diyerek, Merdo, Dostum Dostum, Han Sarhoş Hancı Sarhoş, Çeşmi Siyahım, Yalan Dünya, Ağlasam mı?, Abur Cubur Adam, Katil Amerika, Bu Mezarda Bir Garip Var ve Ekmek Kölesi gibi birçok bilinen eseriyle tanınan Âşık Mahzuni'nin türkülerini Gülden Karaböcek'ten Zeki Müren'e, Zara ve İbrahim Tatlıses'ten Ahmet Kaya'ya, Mahsun Kırmızıgül'den Murat Göğebakan'a, Selda Bağcan'dan Cem Karaca'ya kadar birçok Türk halk müziği ve bazı pop müzik sanatçıları da okumuştur. Halk şiirine gönül veren ve konuşma dilini şiirleştiren Âşık Mahzuni'nin 453 plağı, 58 kasedi ve yayımlanmış 8 adet kitabı bulunmaktadır. Ayrıca TRT tarafından çekilmiş 2 adet belgeseli bulunmaktadır. 1989-1991 yılları arasında Halk Ozanları Federasyonu tarafından dünyanın en büyük 3 ozanı arasında gösterilmiştir. Sivas Dramı adlı türküsünü, 1993 yılında yaşanan Sivas Katliamı'nda yaşamını yitirenlere ithaf etmiştir.

2001 yılının Kasım ayında kendisine, "Elhamdülillah Kızılbaş'ım ve laikim. Ben değil, yedi sülalem Kızılbaştır. Bir suç varsa o da dedemdedir." dediği için DGM tarafından aleyhinde dava açılmıştır. Duruşma 27 Aralık 2001 tarihinde DGM'de yapılmıştır. Dönemin başbakanı Nihat Erim'i hicvetmek için yazdığı "Erim Erim Eriyesin" türküsünü plağa okuyarak yayımladığı gerekçesiyle hapse mahkûm edilmiştir.

2001 yılının başlarında rahatsızlanarak kalp ve solunum yetmezliği nedeniyle yoğun bakım altına alınmış, Mayıs ayında taburcu edilmiştir. Evli, sekiz çocuk ve dört torun sahibi olan Mahzuni Şerif, 17 Mayıs 2002 tarihinde Köln, Almanya'da ölmüştür. Öldüğünde, Devlet Güvenlik Mahkemesi'ndeki davası henüz sonuçlanmamıştır. Mezarı Hacı Bektaş Veli Külliyesi'nin yakınındaki Çilehane adı verilen yerdedir. Mezar taşında "Eğer bana gel gel olsa yüceden, çırpar kanadımı uçar giderim. İsteğim yok gündüz ile geceden, ben bir Mahzuni'yim naçar giderim." yazmaktadır.

Diskografisi şu albümlerden oluşmaktadır: 1984: Dom Dom Kurşunu, 1985: Sarhoş, 1986: Aburcubur Adam, 1986: Gol Gol, 1990: Kutsal Özlem / Zam Fakiri, 1993: Giden Bahar, 1995: Zevzek, 1996: Mahsuni Şerif 96 / Çağrı, 1997: Acı Günlerim / Ararlar Beni, 1998: Prangalar / Ağıt, 2001: Fırıldak Adam.