Lale Oraloğlu Yazıları

Lale Oraloğlu Kimdir?

Emine Lale Oraloğlu (15 Ağustos 1924, İzmir - 15 Ocak 2007, İstanbul), Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, film yönetmeni, profesyonel sporcudur. 28 Eylül 1924 tarihinde İzmir'de doğdu. Babası Tatar doğumlu bilim adamı ve yazar Lebib Karan'dı. Ailesi, o henüz bebekken İstanbul'a taşındı. Dame de Sion, Şişli Terakki, Sainte-Pulchérie Fransız Lisesi, Nişantaşı Ortaokulu, Beşiktaş Atatürk Anadolu Lisesi ve Alman Lisesi'nde eğitim gördü ve Alman Lisesi'nden mezun oldu. 7 yaşında piyano çalmaya başladı. Lise yıllarında sporla ilgilendi; 400 metre yüzme şampiyonluğu ve Türkiye gülle atma ikinciliği elde etti. Konservatuvarın piyano, sonra da şan bölümünde çalıştı. Sanat eğitimini konservatuvarda tamamlayan sanatçı, gazetecilik de yaptı. Edebiyat Fakültesi İngiliz Filolojisi mezunu olan sanatçı dört dil biliyordu. Oraloğlu, katıldığı tiyatro kurslarında Muhsin Ertuğrul'un dikkatini çekti ve 1951 yılında açılan Küçük Sahne'de profesyonel olarak çalışmaya başladı. 1951-60 arasında 35 filmde başrol oynadı. 1960 yılında Oraloğlu Tiyatrosu'nu kurdu ve 43 yıl yönetti. Tiyatrosunun oyunlarını Anadolu turnelerinde sergiledi. Sinemada oyunculuğun yanı sıra yedi senaryo yazdı, Türkiye'deki ilk film yönetmeni kadınlardan birisi olarak beş film yönetti. Alev Film adlı yapım şirketini kurdu, üç filmin yapımcılığını üstlendi. Tiyatrosunu annesi 90 yaşına geldiği ve yanında olması gerektiği için 1987 yılında kapattı. Oyuncu Alev Oraloğlu'nun annesidir. Yeşilçam'ın Görünmeyen Kadınları isimli belgesele, Türk sinemasının ilk üç kadın yönetmeniyle birlikte, kendisinin yaşamı da konu oldu. Türk Filmleri Yarışması'nda Kırık Çanaklar'daki oyunuyla aldığı En İyi Kadın Oyuncu ödülü (1961), 2000 yılında Avni Dilligil Tiyatro Jüri Özel Ödülü gibi bazı ödüller kazandı. 1 Aralık 2001'de sanat hayatının 50. yılını, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenen bir geceyle kutladı. 26 Kasım 2006 tarihinde rol aldığı "Candan Öte" adlı dizi filmin seslendirmesinden çıktıktan sonra beyin kanaması geçirerek Özel Umut Hastanesi'ne kaldırılan Oraloğlu, tedavisi sürerken zatürre oldu, ayrıca kalp sorunları da yaşadı. Tiyatro ve sinema sanatçısı Lale Oraloğlu 15 Ocak 2007'de saat 14.45'te, tedavi gördüğü Özel Umut Hastanesi'nde 82 yaşında öldü. Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verildi. Rol aldığı dizi ve filmler arasında Yavuz Sultan Selim Ağlıyor (1952), Yıldırım Beyazıt ve Timurlenk (1952), Kanlı Para (1953), Altı Ölü Var/İpsala Cinayeti (1953), Yanola Nilgün (1954), İki Ateş Arasında (1954), Kötü Tohum (1963), Son (2001), Sihirli Annem (2003) ve Candan Öte (2006) bulunmaktadır.