Küçük İskender Yazıları

Küçük İskender Kimdir?

Küçük İskender, 28 Mayıs 1964 yılında İstanbul’da doğmuştur. Asıl adı Derman İskender Över’dir. Küçük İskender mahlasıyla tanındı. Babasının adı Derviş Över’dir. Kabataş Erkek Lisesi’ni bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi 5. sınıftan ayrılarak İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’ne geçti. 3 yıl da burada eğitim gördükten sonra bitirmeden okulu bıraktı. Ağır basan sanat hayatı onu akademik ortamdan kopartarak edebiyat ve sinemaya sürükledi.

1980 yılından itibaren çeşitli edebiyat dergilerinde şiir ve yazıları yayımlandı. İlk şiiri Milliyet Genç Sanat Dergisi’nde, İskender Över ismiyle çıktı. Profesyonel olarak 1985’te Adam Sanat Dergisi’nde şiirleri yayımlanmaya başladı. Küçük İskender mahlasıyla tanındı. ‘Marjinal şair’ olarak tanınmaya başlaması 1985 yılıdır. Günümüze değin bunca yıllık süreye onlarca şiir ve özgür metin, bir günlük, üç roman, iki özel derleme, bir inceleme, bir antoloji olmak üzere birçok kitap sığdırdı. Kimi Avrupa ülkelerinde çıkan antolojilerde şiirleri basıldı. Kanada’da yayımlanan Descant adlı edebiyat dergisinin Türkiye özel sayısında, ABD’de ise Murat Nemet Nejat’ın ‘eda’ kavramında yoğunlaştığı Türk şairlerinden çeviri antolojisinde kendine yer buldu.

2000 yılında İtalya’da düzenlenen Avrupalı Genç Şairler Yarışması’nda (La Giovane Poesia D’europa Nel 1999) ilk 10’a girdi ve bu şairlerle birlikte kitaplaştırıldı. Yine aynı yıl içerisinde uzun zamandır sinema dalındaki jürisinde de yer aldığı Orhon Murat Arıburnu Ödülleri’nde ‘Bir Çift Siyah Deri Eldiven’ adlı şiir kitabıyla birincilik alarak ödüllendirildi. 2006 yılında ‘İskender’i Ben Öldürmedim’ adlı şiir kitabıyla Melih Cevdet Anday Şiir Ödülü’nü kazandı. 2014 yılında 7. kez verilen Erdal Öz Edebiyat Ödülü’ne değer görüldü. Jüri ödül gerekçesini “Türk Şiiri’ne getirdiği özgün soluk ve şiir dilinin geliştirilmesinin yanı sıra otuz yıl boyunca tavrındaki tutarlılık” olarak açıkladı. 2017’de Necatigil Şiir Ödülü’nü ‘Mayıs Giremez’ kitabıyla aldı. 2018 yılında ‘Ölen Sevgilimin Şiir Defteri’ kitabı ile Yunus Nadi Şiir Ödülü’nü kazandı.

Dokuz Eylül Üniversitesi Fotoğraf Bölümü master öğrencilerine ‘Postmodernizmin Görsel Malzemeye Etkisi’ üzerine bir seminer verdi. 2001 yılında Almanya’da, 2002’de Hollanda’nın çeşitli şehirlerindeki etkinliklerde, 2005’te Avusturya’da, 2007’de Makedonya’da, 2008’de İsveç’te konuşmacı olarak ve şiir performanslarıyla yer aldı. 2003 yılında Berlin’de düzenlenen İlk Türkiyeli Eşcinseller Kongresi’nde bu konudaki bildirisini okudu. 2004’te New York’ta ve Kuzey Carolina’da üniversitelerde konuşma yaptı ve tek kişilik okuma gecelerine konuk oldu. Ayrıca Türkiye’de farklı üniversitelerde ve liselerde panellere, workshop’lara katıldı. Bir dönem seslendirme, senaristlik, radyo programcılığı, şiir matineleri de yapan Küçük İskender, içlerinde ‘Ağır Roman’ ve ‘O Şimdi Asker’in de bulunduğu beş filmde oyuncu olarak rol aldı.

İstanbul, Beykoz Paşabahçe Devlet Hastanesi’nde yoğun bakımda tedavisi süren Küçük İskender, 3 Temmuz 2019’da, gece saatlerinde hayatını kaybetti. 2018’de akciğer kanseri teşhisi konan sanatçı, bir süredir Bodrum’daki evinde istirahat etmekteydi.

Temalarında alışılagelmişin kimi kez tam karşısında yer alan, polemikçi, başkaldırıcı şiiriyle sadece 1980’li yılların değil tüm Türk şiirinin en gözüpek şairidir. Fazlaca karışık ve yer yer fazlaca uzun ve çoğaltımcı şiiri özgün çarpıcı başarı düzeylerine de ulaşabiliyor. Geleneksel yöntemler kullanarak yazdığı divan tarzı şiirleri, gazelleriyle de dikkat çekiyor.

Filmleri:
Oyuncu:
2002 – O Şimdi Asker (Savcı) (Sinema Filmi)
1997 – Ağır Roman (Tilki Orhan) (Sinema Filmi)
1989 – Gönül Garip Bir Kuştur (Sinema Filmi)

Kitapları:
Şiir:
1988 – Gözlerim Sığmıyor Yüzüme
1991 – Erotika
1994 – Yirmi5April
1994 – Periler Ölürken Özür Diler
1996 – Suzidilara
1996 – Güzel Annemin Hayal Gücü
1997 – Ciddiye Alındığım Kara Parçaları
1998 – Papağana Silah Çekme!
1999 – Alp Krizi (Tek Baskılık Kitap)
1999 – Gözyaşlarım Nal Sesleri
2000 – Bir Çift Siyah Deri Eldiven
2000 – İpucu Bırakma Sanatı
2000 – Bahname
2001 – Teklifsiz Serseri
2001 – Kahramanlar Ölü Doğar
2001 – Çürük Et Deposu
2002 – Eski Kral Deposu
2003 – Siyah Beyaz Denizatları (Toplu Şiirler I)
2003 – Barudî (Kürtçe Çeviri)
2004 – Dicle ile Fırat
2004 – Bir Daha Bana Benzeme Angel!
2010 – Sarı Şey
2011 – Bu Defa Çok Fena
2013 – Ali
2014 – Elli belirsiz

Serbest Metinler:
1992 – Dedem Beni Korkuttu Hikâyeleri
1993 – İkizler Burcu Hikâyeleri
1994 – 666
2009 – Galileo’nun Pergeli
1996 – The Kırmızı Başlıklı İstasyon Şefi
1996 – Belden Aşağı Aşk Hikâyeleri
1997 – Pop H’art
2000 – Balık Burcu Hikâyeleri
2001 – Made In Hell
2002 – Insectisid
2004 – Necronomicon / Ölüm Kitabı

Roman:
1998 – Flu’es
1999 – Cehenneme Gitme Yöntemleri
2000 – Zatülcenp

Özel Derlemeler:
2001 – Kanlı Lağım Fareleri’den Küçük İskender’e
2004 – Aşk Şiirleri Kolonisi

İnceleme / Eleştiri:
1995 – Şiirli Değnek
2002 – Eflatun Sufleler
2004 – Rimbaud’ya Akıl Notları

Günce:
1996 – Cangüncem
2011 – Bu defa çok fena