Kazım Karabekir Yazıları

Kazım Karabekir Kimdir?

Musa Kazım Karabekir, 23 Temmuz 1882 yılında İstanbul'da doğdu. Babası, Jandarma Alaybeyi Mehmed Emin Paşa'dır. Soyu Karamanoğulları'na dayanan Afşar Türklerindendir. İlköğrenimini İstanbul, Van, Harput ve Mekke'de tamamladıktan sonra, 1894'te Fatih Askeri Rüştiyesi'ne girdi. 1897'de Kuleli Askeri İdadisi'ne başladı ve 1899'da bu okulu bitirdi. 1902'de Harbiye Mektebi'ni, 1905'te de Erkân-ı Harbiye Mektebi'ni (Mekteb-i Erkân-ı Harbiye) bitirerek yüzbaşı rütbesiyle orduya katıldı.

İki yıllık kıta stajını Manastır'da yaptı. 1907'de Enver Paşa ile birlikte İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Manastır şubesini kurdu. Aynı yıl kolağası (önyüzbaşı) rütbesini alarak İstanbul Harbiye Mektebi tabiye öğretmen vekilliğine atandı. İttihat ve Terakki İstanbul Örgütü'nün kurulmasında görev aldı. II. Meşrutiyet'ten sonra Edirne'de 2. Ordu 3. Fırka (tümen) Erkân-ı Harbiye'sine (kurmaylığına) atandı.

31 Mart 1909 Ayaklanması'nda Hareket Ordusu'nda görev aldı. 1910 Arnavutluk Ayaklanması'nın bastırılması harekâtında çalıştı. 1912 yılında I. Balkan Savaşı'nda yer aldı ve 14 Nisan 1912'de binbaşılığa yükseldi. Balkan Savaşı'nda Trakya sınır komiseri olarak görev yaptı. 1914'te kaymakam (yarbay) rütbesiyle Birinci Kuvve-i Seferiye Komutanlığı sıfatıyla İran ve Ötesi Harekâtı'nda görevlendirildi. Bir süre sonra İstanbul Kartal'da 14. Fırka (Tümen) Komutanlığı'na atandı ve Çanakkale'ye gönderildi.

Çanakkale Cephesi'nde Kerevizdere'de Fransızlar'a karşı 3 ay savaştı. Bu muharebelerdeki başarısından dolayı miralaylığa (albay) yükseldi ve Muharebe Gümüş Liyakat Madalyası ile taltif edildi. Buradan, İstanbul'da 1. Ordu Erkân-ı Harbiye Başkanlığı'na, sonra Galiçya'ya gidecek ordunun ve ardından Mareşal von der Goltz'un Erkân-ı Harbiye Başkanlığı'na atanarak Irak'a gitti.

1916'da Kutü'l-Amare'yi kuşatan 18. Kolordu Komutanlığı'na getirildi ve burayı aldıktan sonra Irak'ta İngilizler'le çarpıştı. Bu cephedeki başarılarından dolayı 14 Aralık 1916'da mirliva (tümgeneral) rütbesine terfi ederek "Paşa" oldu. 1917'de Diyarbakır'daki 2. Kolordu Komutanlığı'na getirildi ve Van, Bitlis, Elaziz (Elazığ) cephelerindeki II. Ordu Komutanlığı'na vekâlet etti.

1918'de Erzincan ve Erzurum'u Ermeniler'den ve Ruslar'dan geri aldı. Ardından Sarıkamış, Kars ve Gümrü Kalelerini ve Karaköse'yi kurtardı. Mondros Mütarekesi sırasında sadrazam olan Ahmed İzzet Paşa'nın erkân-ı harbiye-i umumiye reisliği (genelkurmay başkanlığı) önerisini kabul etmeyerek Anadolu'da görev almak istedi. Önce Tekirdağ'daki 14. Kolordu Komutanlığı'na, ardından 2 Mart 1919'da Erzurum'daki 15. Kolordu Komutanlığı'na atanmasını sağlayarak Nisan 1919'da göreve başladı. Türk Kurtuluş Savaşı'nı başlatan komutanlar arasında Anadolu'ya ilk geçen komutan oldu. Mustafa Kemal Paşa'yı tutuklamasını emreden telgrafa rağmen onun emrine girdi.

Hazırlıkları yapılan Erzurum Kongresi'nin toplanmasında önemli rol oynadı ve askeri güvenliği sağladı. Kurtuluş Savaşı'nda Edirne Milletvekilliği ve Doğu Cephesi Komutanlığı yaptı. 15 Kasım 1920'de Ermeni Ordusu'nu kesin olarak yendi. Ermeni Hükümeti'yle Ankara Hükümeti adına 3 Aralık 1920'de Gümrü Antlaşması'nı imzaladı. Kars'ın alınmasıyla 31 Ekim 1920'de ferikliğe (korgeneral) yükseldi. Rus Sovyet Sosyalist Federe Cumhuriyeti ve Kafkasya Hükümetleri'yle 13 Ekim 1921'de Kars Antlaşması'nı imzaladı. Doğu Cephesi'ndeki başarılarından dolayı Kırmızı-Yeşil şeritli İstiklâl Madalyası ile taltif edildi. Kurtuluş Savaşı'nın bitiminden sonra 21 Ekim 1923'te 1. Ordu Müfettişliği'ne atandı.

1923'te İstanbul Milletvekili oldu. 1924'te, TBMM'deki Dörtler Grubu'nu destekledi. Ardından 26 Ekim 1924'te askerlikten ayrılarak, 9 Kasım 1924'te Halk Fırkası'ndan istifa etti. 17 Kasım 1924'te kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurucuları arasında yer aldı ve genel başkanlığına seçildi. Parti, 5 Haziran 1925'te Şeyh Sait Ayaklanması nedeniyle kapatıldı.

Karabekir, Mustafa Kemal Paşa'ya karşı yapılan İzmir Suikastı girişimi ile ilgili görülerek bazı partililerle birlikte yargılandıysa da beraat etti. 1927'de milletvekilliği sona erdi ve 5 Aralık 1927'de resen emekliye sevk edildi. Siyasi hayatına 12 yıllık aradan sonra, 26 Ocak 1939'da İstanbul Milletvekili olarak devam etti. 1946'da TBMM Başkanlığı'na seçildi ve bu görevde iken 26 Ocak 1948'de Ankara'da geçirdiği bir kalp krizi sonucu öldü. Cenazesi Cebeci Askeri Şehitliği'ne defnedildi, sonraki yıllarda Devlet Mezarlığı'na nakledildi. Bulgarca, Fransızca, Almanca ve Rusça bilmekteydi.

1924 yılında İclal Hatun ile evlendi. Bu evlilikten Hayat, Emel ve Timsal adında üç kız çocuğu oldu. Eserleri arasında "İstiklal Harbimiz", "Birinci Cihan Harbi", "Paşaların Kavgası", "İzmir Suikastı", "Ermeni Dosyası" ve "Nutuk ve Karabekir'den Cevaplar" gibi birçok kitap bulunmaktadır.