Jale İnan Yazıları

Jale İnan Kimdir?

Türkiye’nin ilk kadın arkeoloğudur. 1 Şubat 1914’te İstanbul’da doğdu. Babası, Türkiye’nin ilk arkeologlarından Aziz Ogan, annesi Mesture Hanım’dır. Lise öğrenimini Erenköy Kız Lisesi’nde tamamladı. Babasının mesleki gezilerine katılarak arkeoloji ile genç yaşta tanıştı. Aleksander von Humboldt Vakfı’nın bursu ile 1934 yılında Almanya’ya gitti; bir yıl sonra Türkiye Cumhuriyeti devlet bursunu kazandı. 1935-1943 yılları arasında klasik arkeoloji alanında lisans ve doktora eğitimini Berlin ve Münih üniversitelerinde tamamladı. 1943 yılında Prof. Dr. Rodenwalt’ın yanında “Kunstgeschichtliche Untersuchung der Opferhandlung auf römischen Münzen” adlı teziyle doktorasını yaparak Türkiye’ye döndü. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Eski Çağ Kürsüsü’nde Prof. Dr. Clemens Emn Bosch’un asistanı olarak atandı. Lise yıllarında tanıştığı Mustafa İnan’la 1944 yılında evlendi; ertesi yıl tek çocukları Hüseyin dünyaya geldi. 1946 yılında İstanbul Üniversitesi Klasik Arkeoloji Kürsüsü’nün kurulması çalışmalarına katıldı ve bu kürsünün ilk asistanı olup Prof. Dr. Arif Müfid Mansel’in asistanlığını yapmaya başladı. Aynı yıl Arif Müfid Mansel’le birlikte Türk Tarih Kurumu adına Antalya’da Side antik kenti kazısına, ertesi yıl Perge antik kenti kazısına başladı. 1953 yılında doçent, 1963 yılında profesör oldu. Mansel’in ardından 1974-1980 yılları arasında Side, 1975-1987 yılları arasında Perge kazılarına başkanlık etti. Kazıları sırasında Side Roma Hamamı’nın Side Müzesi’ne dönüşmesi için emek verdi. 1975 yılında Klasik Arkeoloji Kürsüsü’nün başkanı oldu ve bu görevini 1983 yılında emekli oluncaya kadar sürdürdü. Side ve Perge’deki kazıların dışında 1970-1972 yılları arasında Kremna (Bucak, Burdur) ve 1972-1979 yılları arasında Pamfilya Seleukeiası (Manavgat) antik kentlerinde kurtarma kazıları gerçekleştirdi. Antik dönem heykeltıraşlık sanatı üzerine önemli eserler verdi; yayınladığı kitaplar Anadolu’nun Roma ve Erken Bizans dönemi portreciliği konusunda başvuru eserleri arasına girdi. 1991 yılında Side’deki Apollon Tapınağı kazısı ve onarımı için emek harcadı; 1992-1993’te Perge tiyatro kazılarını gerçekleştirdi. 1995 yılında Türkiye Bilimler Akademisi’nin şeref üyesi oldu. 1980 yılında Perge’de ekibiyle birlikte belden yukarısı olmayan bir Herakles heykeli buldu. “Yorgun Herkül” olarak bilinen heykelin belden aşağısı Antalya Müzesi’nde sergilenirken üst bölümü yıllarca bulunamadı. 1990’da gazeteci Özgen Acar’ın haberiyle kayıp parçanın ABD’de olduğu duyuruldu; Jale İnan, Boston Güzel Sanatlar Müzesi’ndeki parça ile Antalya Müzesi’ndeki parçanın birbirine ait olduğunu kanıtladı. MS 2. yüzyıla tarihlenen heykelin üst kısmı 2011’de Türkiye’ye getirildi. Son yıllarını Parkinson hastalığı ile mücadele ederek geçirdi. 27 Şubat 2001’de İstanbul’da öldü; cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi. Oğlu Hüseyin İnan tarafından bağışlanan koleksiyonu, Boğaziçi Üniversitesi Arşiv ve Dokümantasyon Merkezi tarafından sayısallaştırılmış ve ücretsiz erişime açılmıştır.