Sudan barış toplantısı Cenevre'de başladı, 15 milyondan fazla kişi yerinden edilmiş

İsviçre ve Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Sudan Özel Temsilcisi Ofisi tarafından düzenlenen "Sudan'daki Barış Girişimleri ve Çabalarının Koordinasyonunun Güçlendirilmesine İlişkin Altıncı Danışma Toplantısı", İsviçre'nin Cenevre kentinde başladı.Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi'nin ev sahipliğinde, Sudan'da barışın tesisi ve uluslararası çabaların koordinasyonu vesilesiyle düzenlenen "Sudan'daki Barış Girişimleri ve Çabalarının Koordinasyonunun Güçlendirilmesine İlişkin Altıncı Danışma Toplantısı"na, Türkiye'yi temsilen Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Musa Kulaklıkaya katıldı.Toplantıya, İsviçre Federal Dışişleri Bakanlığı Devlet Sekreteri Alexandre Fasel, BM Genel Sekreteri'nin Sudan Özel Temsilcisi Pekka Haavisto, Sudan Beşli Grubu'nu oluşturan Afrika Birliği, Avrupa Birliği, Hükümetler Arası Kalkınma Otoritesi (IGAD), Arap Devletleri Ligi ve BM ile birçok ülke delegasyonu iştirak etti.Katılımcı ülkeler arasında Orta Afrika Cumhuriyeti, Mısır, Eritre, Etiyopya, Fransa, Almanya, Kenya, Libya, Norveç, Katar, Rusya, Suudi Arabistan, Güney Sudan, İsviçre, Çad, Uganda, Birleşik Arap Emirlikleri, İngiltere, Kuzey İrlanda ve ABD yer aldı.Fasel, toplantının açılışında yaptığı konuşmada, Sudan'da ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) arasındaki savaşın 4. yılına girildiğini söyledi.Çatışmanın, Nisan 2023'te başladığı günden bu yana pek çok açıdan çehre değiştirdiğini söyleyen Fasel, "Sudan'daki savaş artık bir insansız hava aracı (İHA) savaşına dönüştü ve ağırlıklı olarak sivillerin ölümüne yol açıyor. Darfur, Kurdufan eyaleti ve ülkenin diğer bölgelerinde kıtlık benzeri koşullar devam ediyor. Bu açlığın temel nedeni ise bizzat savaşın kendisi." dedi."Sudan'daki savaş son derece karmaşık ve çok daha ölümcül bir hal aldı"Sudan'daki çatışmanın komşu ülkelere sıçradığına dair haberler aldıklarına işaret eden Fasel, çatışmaların Sudan'daki insanları etkilemekle kalmadığını ve bölgesel istikrar için de tehdit oluşturduğunu vurguladı.Fasel, "(Sudan'daki) Savaş son derece karmaşık ve çok daha ölümcül bir hal aldı. Sudan, dünyanın en ağır insani krizlerinden ve koruma krizlerinden birini yaşıyor. Ülke içinde ve sınırların ötesinde 15 milyondan fazla insan yerinden edilmiş durumda. Bu sayı, İsviçre nüfusunun 1,6 katına denk geliyor. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (UNOCHA), Mayıs 2026 itibarıyla yaklaşık 34 milyon Sudanlı çocuk, kadın ve erkeğin yardıma muhtaç olduğunu bildiriyor ki bu da İsviçre'nin toplam nüfusunun 3,7 katı demek." diye konuştu.Savaşın yükünü en fazla sivillerin çektiğine işaret eden Fasel, BM Uluslararası Çocuklara Yardım Fonu'na (UNICEF) göre 8 milyon Sudanlı çocuğun okuldan uzak kaldığını vurguladı.Fasel, şunları kaydetti: "Bugün Cenevre'de bir araya geldik. Cenevre Sözleşmeleri son derece nettir; sivillerin korunması ve insani yardıma erişim, bir ateşkesin veya siyasi çözümün beklenmesine tabi tutulamaz. Siviller bugün acı çekiyor ve hayatlarını kaybediyor. Çatışmanın tarafları, her koşulda sivilleri korumak ve insani yardıma erişimlerini sağlamakla yükümlüdür. Sudan'daki dinamiklere dair bakış açılarımız farklı olabilir ancak bu savaşın askeri bir çözümü olamayacağı konusunda hepimizin hemfikir olduğuna inanıyorum. Ayrıca, çatışmaları kalıcı olarak sona erdirmek için bir yol olarak, Sudanlıların öncülüğünde yürütülen, kapsayıcı bir diyaloğu destekleme konusunda hepimizin kararlı olduğu hususunda hemfikiriz. Bu odadaki hiçbir heyet, şu anda tanık olduğumuz uzun süreli şiddet olaylarıyla karakterize edilen, parçalanmış bir Sudan'ın doğuracağı sonuçlardan muaf kalmayacaktır. Burada toplanan herkesi cesur olmaya ve ortak çabalarımızı artırma konusunda uzlaşmaya davet ediyorum.""Sudan'ın komşularıyla derin bağları var ve savaşın sonuçları sınırların ötesine taşınıyor"BM Genel Sekreteri'nin Sudan Özel Temsilcisi Haavisto ise toplantının, ortak çabaları gözden geçirmek, karşılaşılan zorlukları değerlendirmek ve girişimler arasındaki koordinasyonu nasıl güçlendirebileceklerini ele almak için bir fırsat sunduğunu söyledi.Haavisto, "Her bir üye devlet ve çok taraflı kuruluş, kendine özgü bir yetki alanına, bakış açısına ve kapasiteye sahip. Ortak sorumluluğumuz, bu katkıların birbirini güçlendirmesini ve ortak bir amaca hizmet etmesini sağlamaktır. Bu amacın merkezinde savaşı sona erdirmeye, Sudan halkının çektiği acıları hafifletmeye ve onların birleşik bir Sudan'da barış, güvenlik ve onur içinde bir geleceğe sahip olma haklarını korumaya yönelik sarsılmaz bir kararlılık olmalı." dedi.Sudanlıların ülkelerinin ortak geleceğini şekillendirmelerine destek olmayı hedeflediklerini kaydeden Haavisto, bunu yaparken onların farklı seslerini ve deneyimlerini de göz önünde bulundurmaları gerektiğinin altını çizdi.Haavisto, Sudan'daki çatışmanın bölgesel boyutlarına da işaret ederek "Sudan'ın komşularıyla derin bağları var ve savaşın sonuçları sınırların ötesine taşınıyor. Bölge ülkelerinin bakış açılarını dikkatle dinlemeli, durumun daha da kötüleşmesini ve çatışmanın çevre ülkelere sıçramasını nasıl önleyebileceğimizi düşünmeli ve bu ülkelerin barışa nasıl yapıcı bir katkı sunabileceklerini araştırmalıyız." diye konuştu.Önceki toplantı ve görüşmelerin üzerine inşa ederek sürdürülebilir bir işbirliği için sağlam bir temel oluşturma çağrısında bulunan Haavisto, bu buluşmanın değerinin, ortak aciliyet duygusunu somut eylemlere dönüştürebilme becerisine bağlı olacağını vurguladı.Haavisto, "Bu amaçla, söz konusu toplantıyı düzenli olarak her 3 ayda bir gerçekleştirmeyi taahhüt ediyorum. Bu süreklilik, kaydedilen ilerlemeyi değerlendirmemize, engelleri ele almamıza ve yaklaşımlarımızı birlikte uyarlamamıza olanak tanıyacak, ivmeyi korumamıza ve gelişen koşullara karşı pragmatik yanıtlar geliştirmemize yardımcı olacaktır. Sudan halkına karşı sürekli bir ilgi, tutarlı bir angajman ve kararlı bir eylem borcumuz vardır. Nisan 2027 yaklaşırken bu tarihin yeni bir savaş ve acı yılına başlangıç ??değil, barışa doğru bir dönüm noktası olmasını sağlamak için elimizden gelen her şeyi yapmalıyız. Bir araya gelmemizin amacı, kolektif çabalarımızı Sudan halkının hizmetine sunmaktır." değerlendirmesinde bulundu.