Trump neden Venezuela'ya saldırma ve Maduro'yu ABD'ye getirme emri verdi?

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela'da düzenlenen büyük çaplı hava saldırılarının ardından Amerikan güçlerinin Venezuela lideri Nicolas Maduro'yu yakaladığını açıkladı.Trump sosyal medyada, Maduro ve eşi First Lady Cilia Flores'in Venezuela'dan çıkarıldığını yazdı. Çift, New York'a götürüldü. Venezuela Savunma Bakanı Vladimir Padrino, silahlı kuvvetlerin ülkenin egemenliğini savunacağını söyledi.Venezuela'daki hava saldırıları, Trump yönetiminin ABD'yi "uyuşturucu kaçakçıları ve çete üyeleriyle doldurmakla" suçladığı Maduro hükümetine karşı Washington'un baskı döneminin ardından yaşandı. Maduro devrildi mi? Şu ana kadar elimizde çok az bilgi var. Trump'ın sosyal medya paylaşımında açıkladığı bilgiler şunlar:Ancak Venezuela Savunma Bakanı ve Rodríguez hala ülkede ve devlet televizyonunda göründüler.Bu da Maduro hükümetinin kilit isimlerinin iktidarda kaldığını gösteriyor.Operasyon nasıl gelişti?ABD'nin operasyonu nasıl gerçekleştirdiğine dair henüz çok az ayrıntı var.Venezuela'dan görüntülerinde büyük patlamalar görülüyor. Başkent Caracas sakinleri, uçak sesleri ve patlamalar duyduklarını söylüyor. Başkentin farklı bölgelerinden dumanların yükseldiği ve helikopterlerin konvoy halinde uçtuğu da görülebiliyor.Venezuela'da birkaç askeri tesisin vurulduğu bildirildi.ABD yetkilileri, BBC'nin ülkedeki yayın ortağı CBS News'e, saldırıların düzenlenmesi emrinin Trump yönetimi tarafından verildiğini söyledi.Yetkililer ayrıca CBS News'e, Nicolas Maduro'nun ABD ordusunun en üst düzey terörle mücadele birimi Delta Force tarafından yakalandığını açıkladı. Ancak Maduro'nun yakalanması hakkında henüz daha fazla ayrıntı yok.Venezuela hükümeti, Caracas'a saldırı düzenlendiğini doğruladı; Miranda, La Guaira ve Aragua eyaletlerinde de saldırılar düzenlendiğini açıkladı. Maduro nasıl iktidara geldi? Nicolas Maduro, solcu Devlet Başkanı Hugo Chavez ve Venezuela Birleşik Sosyalist Partisi'nin (PSUV) liderliğinde öne çıktı.Eski bir otobüs şoförü ve sendika lideri olan Maduro, 2013'te Chavez'in yerine geçti.Chavez ve Maduro'nun iktidarda olduğu 26 yıl boyunca, partileri Ulusal Meclis, yargının büyük kısmı ve seçim kurulu da dahil ülkenin önemli kurumlarının kontrolünü ele geçirdi.2024'te, muhalefete göre adayları Edmundo Gonzalez seçimi ezici farkla kazanmıştı. Ancak Maduro başkanlık seçiminin galibi ilan edildi.Gonzalez, adaylığı engellenen ana muhalefet lideri Maria Corina Machado'nun yerine Maduro'yla yarışmıştı. Maria Corina Machado, Ekim ayında "diktatörlükten demokrasiye adil ve barışçıl bir geçişi sağlamak için verdiği mücadele" nedeniyle Nobel Barış Ödülü'ne layık görüldü.Machado, seyahat yasağına meydan okuyarak, aylarca saklandıktan sonra ödülü almak için Aralık ayında Norveç'in başkenti Oslo'ya gitti.Machado, Venezuela'ya dönmeyi planladığını söyledi. Ancak Venezuela yetkilileri "firari" ilan etmişti. Yani Machado tutuklanma riskiyle karşı karşıyaydı.Trump neden Venezuela'yı hedef aldı?Trump, yüz binlerce Venezuelalı göçmenin ABD'ye gelişinden Nicolas Maduro'yu sorumlu tutuyor.2013'ten bu yana ekonomik kriz ve yönetimin baskısından kaçarak ABD'ye giden Venezuelalı göçmenlerin sayısının sekiz milyona yakın olduğu sanılıyor. ABD Başkanı Donald Trump, kanıt sunmadan Maduro'yu, "hapishanelerini ve akıl hastanelerini boşaltmak" ile mahkumlarını ABD'ye göç etmeye "zorlamakla" suçladı.Donald Trump ayrıca, özellikle fentanil ve kokain olmak üzere ABD'ye yönelik uyuşturucu akışına da odaklandı.Trump ayrıca iki Venezuelalı suç örgütünü, Tren de Aragua ve Cartel de los Soles, "Yabancı Terör Örgütü" olarak nitelendirdi ve bu örgütlerden ikincisinin Maduro'nun tarafından yönetildiğini iddia etti.Uzmanlar ise Cartel de los Soles'in hiyerarşik bir grup olmadığını ancak Venezuela'dan kokain geçişine izin veren yolsuzluklara karışmış yetkilileri tanımlamak için kullanılan bir terim olduğunu söylüyor. Trump ayrıca Maduro'nun yakalanmasına yol açacak bilgi için verilen ödülü iki katına çıkardı ve Maduro hükümetini "Yabancı Terör Örgütü" ilan edeceğini duyurdu.Nicolas Maduro, kartel lideri olduğu iddiasını şiddetle reddetti. Maduro, ABD'yi, "uyuşturucuya karşı savaş" bahanesiyle kendisini devirmeye ve Venezuela'nın geniş petrol rezervlerine el koymaya çalışmakla suçladı.Venezuela ABD'yi uyuşturucuyla mı 'istila' ediyor?Uyuşturucuyla mücadele uzmanları, Venezuela'nın küresel uyuşturucu kaçakçılığında nispeten küçük bir oyuncu olduğunu, başka yerlerde üretilen uyuşturucu maddelerin kaçakçılığı için bir geçiş ülkesi konumunda bulunduğunu söylüyor.Venezuela'nın komşusu Kolombiya, dünyanın en büyük kokain üreticisi ancak bu kokainin büyük kısmının Venezuela üzerinden değil, diğer yollarla ABD'ye girdiği düşünülüyor.ABD Uyuşturucuyla Mücadele Dairesi'nin (DEA) 2020 tarihli raporuna göre, ülkeye ulaşan kokainin neredeyse dörtte üçünün Pasifik üzerinden, sadece küçük bir yüzdesinin ise Karayipler'deki hızlı tekneler üzerinden ABD'ye sokulduğu tahmin ediliyor.ABD'nin uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele amacıyla gerçekleştirdiği ilk saldırıların çoğu Karayipler'de olsa da, daha yakın tarihli saldırılar Pasifik'e odaklandı.Trump, Eylül ayında, ABD'nin askeri yetkililerine, hedef alınan teknelerin "çoğunlukla fentanil ve diğer uyuşturuculardan oluşan beyaz toz dolu torbalarla dolu olduğunu" söylemişti.Fentanil, eroinin 50 katı daha güçlü sentetik bir uyuşturucu. ABD'de opioid doz aşımı sonucu ölümlerin ana nedeni. Trump, 15 Aralık'ta fentanili "kitle imha silahı" olarak niteendiren tanımlayan bir Başkanlık Kararnamesi imzaladı ve bunun "uyuşturucudan çok kimyasal silaha daha yakın" olduğunu savundu.Ancak fentanil esas olarak Meksika'da üretiliyor ve ABD'ye neredeyse tamamen ülkenin güney sınırından karayoluyla ulaşıyor.DEA'nın 2025 Ulusal Uyuşturucu Tehdit Değerlendirmesi'nde Venezuela, ABD'ye kaçak sokulan fentanilin menşe ülkesi olarak belirtilmemişti.Bu noktaya nasıl gelindi?Trump'ın Ocak 2025'te ikinci başkanlık dönemine başlamasından bu yana Maduro hükümeti üzerindeki baskı giderek arttı.Öncelikle, Trump yönetimi Maduro'nun yakalanmasına yol açacak bilgi için vadettiği ödülü ikiye katladı.Eylül ayında, ABD güçleri Güney Amerika'dan ülkeye uyuşturucu taşıdığı iddia edilen gemileri hedef almaya başladı.O zamandan beri Karayipler ve Pasifik'te bu tür gemilere 30'dan fazla saldırı düzenlendi. Bu saldırılarda 110'dan fazla kişi öldü.Trump yönetimi, ABD'ye karşı düzensiz savaş yürütmekle suçladığı uyuşturucu kaçakçıları olduğu iddia edilen gruplarla bir silahlı çatışma içinde olduğunu savunuyor.Hukuk uzmanları, saldırıların "yasal askeri hedeflere" karşı olmadığını söylüyor. 2 Eylül'deki ilk saldırılar, özellikle iki saldırı olması ve ilk saldırıdan kurtulanların ikinci saldırıda öldürülmesi nedeniyle dikkat çekiyor.BBC'ye konuşan Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin eski başsavcısı, ABD'nin askeri harekatının genel olarak barış zamanında sivillere yönelik planlı, sistematik bir saldırı kategorisine girdiğini söyledi.Buna karşılık Beyaz Saray, ABD'yi "kıyılarına zehir getirmeye çalışan ve Amerikalıların hayatlarını yok eden" kartellerden korumak için silahlı çatışma kurallarına uygun hareket ettiğini belirtti.ABD Başkanı Trump, Ekim ayında CIA'ya, Venezuela içinde gizli operasyonlar düzenleme yetkisi verdiğini söylemişti.Donald Trump ayrıca "uyuşturucu teröristleri" olarak tanımladığı kişilere karşı kara saldırıları tehdidinde bulundu.Trump, bu tür saldırıların ilkinin 24 Aralık'ta düzenlendiğini söyledi ancak ayrıntı vermedi. Trump sadece uyuşturucu taşıdığı iddia edilen teknelerin yüklendiği bir "iskele bölgesini" hedef aldığını belirtti.Maduro'nun "ABD'nin dostu olmadığını" söyleyen Trump, onun "gitmesinin akıllıca olacağını" defalarca dile getirdi.Trump ayrıca, Venezuela'ya giriş-çıkış yapan ve yaptırım uygulanan tüm petrol tankerlerine yönelik "tam bir deniz ablukası uygulanması" kararı aldı. Bu kararın ilanı ile Maduro üzerindeki mali baskı da arttı. Zira petrol, Maduro hükümeti için en büyük dış gelir kaynağı.ABD ayrıca Karayipler'e, amacı ülkeye fentanil ve kokain akışını durdurmak olan büyük bir askeri güç konuşlandırdı.Amerikan ordusu uyuşturucu kaçakçılığıyla suçladığı gemileri hedef alırken, bu güç ABD'nin deniz ablukasında da önemli bir rol oynadı.ABD'nin Karayipler'de konuşlandırdığı askeri güç ne kadar büyük? ABD, Karayipler'e 15 bin asker ve çeşitli uçak gemileri, güdümlü füze destroyerleri ve amfibi hücum gemileri konuşlandırdı.Amerikan filosunun içinde dünyanın en büyük uçak gemisi USS Gerald Ford da var.ABD helikopterlerinin, 10 Aralık'ta Amerikan güçlerinin Venezuela açıklarında bir petrol tankerine el koymasından önce bu gemiden kalktığı bildirildi.Amerikan yönetimi, tankerin "Venezuela ve İran'dan, yaptırım uygulanan petrolü taşımak için kullanıldığını" açıkladı. Venezuela ise bu eylemi "uluslararası korsanlık" olarak nitelendirdi.O zamandan beri ABD, Venezuela açıklarındaki sularda iki tankere daha saldırı düzenledi.Venezuela ne kadar petrol ihraç ediyor, bu petrolü kim satın alıyor?Nicolas Maduro, uzun zamandır Trump yönetimini, ABD'nin Venezuela'nın petrol zenginliklerini ele geçirebilmesi için kendisini devirmeye çalışmakla suçluyor. Maduro bu noktada, Trump'ın ABD'nin Venezuela kıyılarında ilk petrol tankerine el koymasının ardından yaptığı bir açıklamaya işaret ediyor.Trump, muhabirlerin tanker ve kargo gemileriye ilgili bir sorusuna, "Petrolü elimizde tutacağımızı varsayıyorum" yanıtını vermişti. Ancak ABD yetkilileri daha önce, Venezuela'nın, Maduro hükümetine karşı yapılan hamlelerin ülkenin kullanılmamış rezervlerine erişim sağlama girişimi olduğu yönündeki iddialarını reddetmişti.Venezuela, dünyanın en büyük kanıtlanmış ham petrol rezervlerine sahip.Petrol sektöründen elde edilen kâr, hükümet bütçesinin yarısından fazlasını finanse ediyor.Ancak Venezuela'nın petrol ihracatı, yaptırımlar ve devletin kötü yönettiği petrol şirketine yönelik yatırım eksikliği nedeniyle olumsuz etkilendi.ABD Enerji Bilgi İdaresi'ne göre, Venezuela 2023 yılında küresel ham petrol üretiminin yalnızca %0,8'ini gerçekleştirdi. Venezuela halen günde yaklaşık 900 bin varil petrol ihraç ediyor.Çin halen Venezuela petrolünün açık ara en büyük alıcısı konumunda.