Türkiye'de koronavirüs: Salgınla geçen 1 yılda neler yaşandı?

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 11 Mart 2020'de Türkiye'deki ilk vaka sayısını duyurmuştu. Bakanlıkta düzenlenen basın toplantısında kameraların karşısına geçen Koca, "Çin'in Vuhan kentinde bulunan tam 90 gün önce ortaya çıkan yeni koronavirüsü başka birçok ülkeye buluşmasına, küresel yayılım göstermesine rağmen Türkiye olarak süreçte büyük bir başarı gösterdik. Komşu ülkeler bizim aldığımız sıkı tedbirleri almadı." ifadelerine yer vermişti. 34 MİLYONDAN FAZLA TEST Türkiye'de salgının başladığı 11 mart 2020 tarihinden itibaren toplam 34 milyondan fazla PCR testi yapıldı. Yaklaşık olarak 2 milyon 807 bin kişide korona virüse yakalandı. Bugüne kadar toplam 29 bin 160 kişi hayatını kaybederken 2 milyon 640 bin kişi de iyileşti. İLK OLARAK HAVA TRAFİĞİ KAPATILDI İlk vakanın ortaya çıkmasıyla sıkı tedbirler hayata geçirildi. Türkiye'nin bu yöndeki birinci adımı, ilk vakanın görüldüğü 11 Mart'ın öncesinde bazı ülkelerle hava trafiğini kapatmak oldu.İşte adım adım salgınla mücadelede Türkiye'nin 1 yıllık süreci:12 Mart 2020: Spor müsabakalarının nisan sonuna kadar seyircisiz oynanması kararı alındı.13 Mart 2020: İlk vakanın ortaya çıkmasından 2 gün sonra Umre ziyareti için gittikleri Suudi Arabistan'dan ülkeye dönen 10 bin 330 vatandaş karantinaya alındı.14 Mart 2020: Kovid-19 salgınıyla mücadele amacıyla Türkiye, tüm hudut kapılarını, Almanya, İspanya, Fransa, Avusturya, Norveç, Danimarka, İsveç, Belçika ve Hollanda'dan gelen yolculara kapattı.16 Mart 2020: İlk, orta ve liselerde yüz yüze eğitime ara verildi. Özel kreş, gündüz bakımevleri ile özel çocuk kulüpleri, yeni bir açıklamaya kadar tatil edildi. Bar, gece kulüpleri vb. mekanları faaliyetleri geçici süreyle durduruldu. Huzurevlerinin tamamına ziyaretçi kısıtlaması getirildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı kütüphaneler hizmete kapatıldı. 17 MART 2020: KORONA NEDENİYLE YAŞANAN İLK ÖLÜM Türkiye'de korona virüs kaynaklı ilk ölüm ise 17 Mart 2020 tarihinde kayıtlara geçti. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 17 Mart tarihinde "Korona virüsle mücadelemizde bugün ilk kez bir hastamı kaybettim" ifadeleriyle Türkiye'de ilk can kaybının yaşandığı bilgisini paylaştı. Ancak daha sonra 15 Mart tarihinde hayatını kaybeden Eski Kara Kuvvetleri Komutanı Aytaç Yalman'ın ölüm sebebinin de korona olduğu açıklandı. 65 YAŞ ÜSTÜNE SOKAĞA ÇIKMA YASAĞI 21 Mart 2020: Berber, kuaför ve güzellik merkezlerinin faaliyetleri durduruldu, toplu asker uğurlama törenlerine izin verilmemesi kararlaştırıldı.22 Mart 2020: Gece yarısı itibarıyla 65 yaş ve üstü, ayrıca kronik rahatsızlığı olan vatandaşların ikametlerinden çıkmaları kısıtlandı.23 Mart 2020: Öğrenciler eğitimlerini, evden internet ve televizyon kanalları üzerinden sürdürmeye başladı.27 Mart 2020: Şehirlerarası seyahatler valilik iznine bağlandı, özel sektörde de esnek çalışma sistemine geçildi, yurt dışı uçuşlar durduruldu. 'TOPLUM BİLİM KURULU' OLUŞTURULDU 4 Nisan 2020: Gece yarısından itibaren 30 büyükşehir ve akciğer rahatsızlıklarının sık görüldüğü Zonguldak'a giriş-çıkışlar yasaklandı. 65 yaş ve üzeri için uygulanan sokağa çıkma kısıtlaması 20 yaş altı gençleri ve çocukları da kapsayacak şekilde genişletildi. Pazar yeri, market ve toplu olarak çalışılan iş yerlerine girişlerde maske zorunluluğu getirildi.7 Nisan 2020: Kovid-19'la mücadele amacıyla 'Toplum Bilimleri Kurulu' oluşturuldu. İLK SOKAĞA ÇIKMA KISITLAMASI 10-12 Nisan 2020: İlk sokağa çıkma kısıtlaması 30 büyükşehir ile akciğer rahatsızlıklarının sık görüldüğü Zonguldak'ta uygulandı.18 Nisan 2020: Sağlık Bakanlığı'nca, Kovid-19'la mücadele kapsamında, vatandaşların bölgelerindeki risk durumlarına bakabileceği ve kendi sağlıklarını takip edebileceği "Hayat Eve Sığar" mobil uygulaması hayata geçirildi. YENİ NORMALLEŞME DÖNEMİ 10 Mayıs 2020: 'Kontrollü sosyal hayat' dönemi başladı. 22 Mart'tan itibaren sokağa çıkmaları kısıtlanan 65 yaş ve üzeri vatandaşlar 50 günlük aranın ardından süre sınırlamasıyla dışarı çıktı. 14 yaş ve altı çocuklar 13 Mayıs, 15-20 yaş arasındaki çocuk ve gençler 15 Mayıs'ta ilk kez sokaktaydı.11 Mayıs 2020: 'Kontrollü sosyal hayat' kapsamında berberler, kuaförler ve güzellik merkezleri, AVM'ler, pazar yerleri, restoranlar ve kafeler, belirlenen tedbirleri uygulamak kaydıyla faaliyete geçti.27 Mayıs 2020: Oteller ve pansiyonlar Kovid-19 tedbirleri alarak misafir kabul etmeye başladı.29 Mayıs 2020: Toplu ibadetin kısıtlanmasından yaklaşık 2,5 ay sonra ilk cuma namazı kılındı.1 Haziran 2020: Kovid-19 salgını sürecinde 'Yeni Normalleşme' dönemi başladı. İdari izinde bulunan veya esnek çalışma sistemine dahil olan kamu personeli normal mesai dönemine geçti. Şehirlerarası seyahat sınırlaması tamamıyla kaldırıldı. Kreşler ve gündüz bakımevlerinin tamamı açıldı. Restoran, kafe ve pastane gibi işletmeler ile müze ören yerleri, plajlar, milli parklar ve bahçeler belirlenen kurallar dahilinde faaliyete geçti. Özel okul öncesi eğitim kurumları, yabancı dil, bilgisayar ve sürücü kursları açıldı. Şehir içi toplu taşıma araçları ve personel servislerinin, araç ruhsatında belirtilen yolcu taşıma kapasitesinin yüzde 50'si oranında yolcu kabul edileceği yönündeki talimat, yürürlükten kaldırıldı. TEKRAR KISITLAMA KARARLARI 15 Haziran 2020: Nikah salonları belli şartlar altında faaliyete geçti.1 Temmuz 2020: Sinema, tiyatro, gösteri merkezi gibi işletmeler ile düğün salonları kurallara uygun şekilde hizmet vermeye başladı.21 Temmuz 2020: Lokanta, restoran, kafe, kıraathane, çay bahçesi gibi işletmelerin çalışma saatine yönelik kısıtlamalar kaldırıldı.26 Ağustos 2020: Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma imkanı sağlandı.2 Eylül 2020: Ülke genelinde sokak/köy düğünü, sünnet düğünü, kına gecesi, nişan gibi etkinlikler ile nikah törenleri kısıtlandı.12 Ekim 2020: 2, 3, 4, 8 ve 12. sınıflarda yeniden yüz yüze eğitime geçildi.17 Kasım 2020: Yeni vaka sayılarının artmasıyla birlikte tekrar kısıtlama kararları alındı. ÇİN AŞISI GÖNÜLLÜLER ÜZERİNDE DENENMEYE BAŞLADI 20 Kasım 2020: 4 Ocak Pazartesi gününe kadar resmi, özel, örgün ve yaygın eğitim öğretim faaliyetlerine uzaktan eğitimle devam edilmesi kararı alındı. Türkiye'de Faz-3 çalışmalarına başlanan Çin menşeli Kovid-19 aşısı, gönüllü sağlık çalışanlarından sonra gönüllü vatandaşlar üzerinde de uygulanmaya başlandı. Restoranlarda paket servisi uygulamasına geçildi, sinemalar ve eğlence yerleri kapatıldı. Hafta sonu 10.00-20.00 saatlerinde sokağa çıkma kısıtlaması ilan edildi ve 65 yaş üstü için hafta içi 10.00-13.00 saatleri, 20 yaş altı için de hafta içi 13.00-16.00 saatlerinde sokağa çıkma kısıtlaması uygulamaya girdi. BAKAN KOCA'DAN YENİ AÇIKLAMA 25 Kasım 2020: Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Kovid-19 testi pozitif çıkanları ifade eden "vaka sayısını" ilk kez açıkladı. Bu tarih itibarıyla 1 günde PCR testi pozitif çıkanların sayısının 28 bin 351 olduğunu bildirdi.28 Kasım 2020: Sağlık Bakanı Koca, Kovid-19 aşısı ile ilgili ilk anlaşmaları yaptıklarını, alternatif üreticilerle de görüşmelerinin devam ettiğini belirtti. HAFTA İÇİ SOKAĞA ÇIKMA KISITLAMASI 1 Aralık 2020: Ülke genelinde, ikinci bir karara kadar, hafta içi 21.00-05.00 saatlerinde uygulanacak sokağa çıkma kısıtlaması başladı.7 Aralık 2020: Yakın temaslılarda karantina süresi 14 günden 10 güne düşürüldü. Hastalık seyrinde ikinci pik, aralık ayının ilk haftasında görüldü. MUTASYONLU VİRÜS 2 Ocak 2021: Kovid-19 virüsünün İngiltere, Güney Afrika ve Brezilya'da rastlanan varyantlarının benzeri Türkiye'de ilk kez görüldü.13 Ocak 2021: Toplumsal bağışıklama kapsamında, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca ve Bilim Kurulu üyeleri, CoronaVac aşısının ilk dozunu oldu.14 Ocak 2021: Aşılama takvimi doğrultusunda, sağlık çalışanları Sinovac aşılarının ilk dozunu oldu ve aşılama süreci Sağlık Bakanlığınca belirlenen öncelik sıralamasına göre uygulamaya girdi.23 Nisan 2020: Salgında ilk dalganın ilk piki görüldü. 'YERİNDEN KARAR' DÖNEMİ 8 Şubat 2021: Varyant suşların yakın temaslıları için karantina süresi 10 gün olarak belirlendi ve 10 gün sonunda PCR negatif çıkması halinde izolasyonun sonlandırılmasına karar verildi.15 Şubat 2021: Köy okulları ve ana sınıflarında yüz yüze eğitime başlandı.Kovid-19'la mücadelede 'Yerinden Karar' dönemi başladı. Bu dönemin ilk uygulaması olarak salgına ilişkin 8-14 şubat tarihlerini kapsayan il bazında 7 günlük vaka sayıları tablosu (İllere Göre Haftalık Vaka Sayısı), ilk kez Sağlık Bakanlığı Kovid-19 bilgilendirme sayfasından kamuoyuyla paylaşıldı.1 Mart 2021: 'Yerinde Karar' dönemi uygulamaları kapsamında Kovid-19'a ilişkin risk gruplarına ayrılan illerde il hıfzıssıhha kurullarının bölgesel kararlar almasına imkan tanındı. 'KONTROLLÜ NORMALLEŞME' SÜRECİ 2 Mart 2021: 'Kontrollü Normalleşme' süreci başladı.Bu kapsamda illerdeki risk durumlarına göre sokağa çıkma kısıtlamaları, yeme-içme yerlerinin hangi şartlarda hizmet verebileceği açıklandı. Yine illerin risk durumuna göre hangi kademelerdeki öğrencilerin hangi şartlarda yüz yüze eğitime başlayacağı belirlendi.'Kontrollü Normalleşme' kapsamında halı saha, yüzme havuzu ve benzeri tesislerin hizmet vermesi gibi konularda da iller bazında tedbirler ya gevşetildi ya da artırıldı. BUGÜNE KADAR 10 MİLYON DOZ AŞI YAPILDI Koronavirüse karşı geliştirilen aşılarda ülkeler arasında sipariş yarışı yaşanırken, Çin, Rusya, Almanya, ABD ve İngiltere'de üretilen aşılar dünya genelinde kullanılmaya başlandı. Türkiye'de şimdiye kadar Sinovac aşısı yaygın olarak uygulandı. Türkiye sağlık alanındaki güçlü alt yapısı aşılama çalışmalarında da etkisini gösterdi. En hızlı aşılama uygulaması yapan ülkeler arasında yerini aldı. Geçtiğimiz günlerde Sağlık Bakanı Fahrettin Koca sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Aşı programımız planlandığı gibi ilerliyor. Bugün itibariyle 10 milyon doz aşı yapıldı. Emek veren tüm personelimize teşekkür ederim. Milletimiz en iyisini hak ediyor" dedi.