Haklı Nedenlerle İşinden Ayrılanlar da İşsizlik Maaşı Alabiliyor

Çalışanların elini rahatlatan güvencelerden biri olan işsizlik maaşını işten ayrılanlar prim günlerine göre 10 aya kadar alabiliyor. Maaşlarını İŞKUR vasıtasıyla alan çalışanlar bazı şartları yerine getirmek zorunda. Sadece işten atılanlar değil belli şartlarda istifa edenler de işsizlik maaşı alabiliyor. İşte çalışanların akıllarına takılan sorular ve cevapları: İŞSİZLİK MAAŞINI KİMLER ALABİLİR? Bu haktan 4A'lı yani SSK'lı çalışanlar yararlanabiliyor. Banka sandıklarına tâbi olan çalışanlar da alabiliyor. Maaşı alabilmenin en önemli şartı çalışanın işten kendi istek ve kusuru dışında ayrılması. İSTİFA EDEN MAAŞ ALAMAZ MI? Kendi isteğiyle hiçbir gerekçesi olmadan işten ayrılanlar, yani istifa edenler işsizlik maaşına başvuramıyor. Ancak İş Kanunu'nda 'haklı fesih' tanımına giren durumlarda çalışanın işsizlik maaşı alma hakkı var. Haklı fesihle istifa edenler, haklı olduklarını ispatlarsa işsizlik maaşına başvurabiliyor. Eğer konu mahkemeye intikal etmişse sonucuna göre yine işsizlik maaşı alınabiliyor. Maaşın ödenmemesi, gerçek ücretin saklanması, mobbing, iyi niyet ve ahlak kurallarına uyulmaması, sağlık gerekçeleri haklı fesih kapsamına giriyor. HER SİGORTALI İŞSİZLİK MAAŞI ALIR MI? İşsizlik maaşı alabilmek için son 3 yıl içinde farklı işyerlerinde de olsa en az 600 gün prim ödemek gerekiyor. Yine işten ayrılmadan önceki 120 günde de eksiksiz prim ödenme şartı aranıyor. İŞSİZLİK MAAŞININ BİR SINIRI VAR MI? Maaşın süresi yatırılan prime göre değişiyor. Buna göre son 3 yılda 600 gün primi olan çalışan 6 ay, 900 gün primi olan 8 ay ve 3 yılın tamamında yani bin 80 gün primi olanlar 10 ay boyunca işsizlik maaşı alabilir. HERKES AYNI MAAŞI MI ALIYOR? Rakam çalışanın maaşına göre değişiyor. Yüksek maaş alan çalışanların işsizlik ücreti de yükseliyor. Ancak burada bir sınır da var. İşsizlik maaşı brüt asgari ücretin yüzde 40'ı kadar oluyor. Ancak üst sınır brüt asgari ücretin yüzde 80'i kadar. Bu da 2017 için 1.411,21 lira olarak uygulanıyor. Bu paradan sadece damga vergisi kesilebilir. İŞSİZLİK MAAŞI ALANIN SİGORTASI DEVAM EDER Mİ? İşsizlik maaşı alanların Genel Sağlık Sigortası primleri İŞKUR tarafından ödeniyor. Kendileri ve bakmakla yükümlü oldukları çocukları ve eşleri de sağlık hizmetinden yararlanıyor. Ancak bu süreler emeklilik hesabından sayılmıyor. İŞ BULURLARSA PARA KESİLİR Mİ? Maaş alanlar bu süre içinde yeni bir iş bulurlarsa durumu İŞKUR'a bildirmek zorundalar. Bu durumda maaşları kesiliyor. Bildirim yapmayanların çalıştığı tespit edilirse ödenen paralar faiziyle geri alınır. Yeniden işsiz kalan çalışan belli şartlarda kalan işsizlik maaşını alabilir. EMEKLİ OLAN İŞSİZLİK MAAŞI ALABİLİR Mİ? Emeklilik ya da 15 yıl 3.600 gün şartıyla ayrılanlar alamıyor. Askere gitmek için ayrılanlar ise askere gidene kadarki sürede alabiliyor. Kalan kısmı ise askerden döndükten sonra alıyor. BAŞVURU İÇİN SÜRE VAR MI? İşten ayrıldıktan sonra 1 ay içinde İŞKUR'a başvurmak gerekiyor. Bu süreyi geçirirseniz geçen her zaman sizin alacağınız işsizlik maaşı süresinden kesiliyor. BAĞ-KUR'LULAR DA ALABİLİR Mİ? Esnaf Ahilik Sandığı ile artık bu yol açıldı. 1 Ocak'tan itibaren belli miktarda prim yatıran Bağ-Kur'lular da işyerlerini kapattıklarında işsizlik maaşı alabilecek. (Faruk Erdem/Sabah)