Manisa Salihli'de 600 Yıllık Geçim Kaynağı Çömlekçilik

Salihli'de 600 yıllık geçim kaynağı çömlekçilikMANİSA'nın Salihli İlçesi'nde 600 yıllık gelenek olan çömlekçilik, aynı zamanda köylünün geçim kaynağı oldu.Salihli'de 2 bin 300 nüfuslu Gökeyüp Mahallesi'nde yüzyıllardır yapılan el ürünü çömlekler, ilgi görüyor. Mahallenin erkekleri, bölgede sadece Gökeyüp'te yapılan çömleklerin malzemelerini getirmekle sorumluyken, kadınlar ise evlerinin bir bölümünde kurdukları tezgahlarla binlerce yıllık geleneğe şekil veriyor. Geçmişte her evde yapılan çömlekçiliğin, gençlerin işi yapmak istememesi nedeniyle azaldığı belirtildi. Hayatlarını çömlek yaparak geçiren yaşlılar ise geleneklerinin sürdürülmesini istiyor.Gökeyüp Mahallesi sakinlerinden 2 çocuk annesi 75 yaşındaki Ayşe Çavdar, 60 yıldır çömlek yaptığını belirterek, çocuklarını bu işle büyüttüğünü ve hala sürdürdüğünü anlattı. Çömleklere şekil veren Çavdar, "Kendimi bildim bileli çömlek yapıyorum. Bu bizim ekmek paramız, ekmeği bundan yiyoruz. Bununla çocukları büyüttüm, evlendirdim. Ben 75 yaşında hala çamurla uğraşıyorum. Gençler yapmıyorlar. Ben hiç bırakmadım" dedi.ÇÖMLEK ZAHMETLİ İŞKent sakinlerinden 57 yaşındaki Nevin Çavdar ise annesinden öğrendiği çömlekçiliği 40 yıldır yaptığını söyledi. Bölgeye özgü kil ve mengele adı verilen taşlarla çömleğin yapıldığını dile getiren Çavdar, erkeklerin bu malzemeleri getirdiğini, kadınların ise çömlekleri yaptığını anlattı. Mengele ve kilin karıştırılmasının ardından hamur yoğurur gibi çömlek malzemelerini yoğuran Çavdar, o süreci şöyle anlattı: "Önce toprağını kırıyoruz, daha sonra ıslatıyoruz. Daha sonra kil ile yoğuruyoruz. Kalıplarımızı da kullanarak çömleklere şekil veriyoruz. Çömleği yaparken kapağını ve kulpunu da ekliyoruz. Daha sonra da çömlekler kurumaya bırakılıyor. Son olarak da kuruyan çömlekler yaktığımız ateşlerde pişiriliyor. Bu işi yapmak çok zordur. İşi oldukça fazladır. Birçok elden geçiyor."Eşine yardım eden Ziya Çavdar, "Biz toprağını getiriyoruz, pişirmesini yapıyoruz. Daha sonra da satışa götürüyoruz. Asıl işi kadınlar yapıyor. Bu iş bize dedelerimizden geliyor. Toptan satış yapıyoruz. En çok Balıkesir yöresine, İzmir'e, Kütahya'ya götürüyoruz" dedi.YEMEKLER LEZZETLİ OLUYORŞekil vermenin tamamen ustalık işi olduğunu söyleyen 5 çocuk annesi Cennet Balcı, yaptıkları çömleklerde pişirilen yemeklerin çok lezzetli ve sağlıklı olduğunu söyledi.Eşine yardımcı olan Mustafa Balcı ise mahalle kurulduğundan bu yana çömlekçiliğin devam ettiğini belirtti. Toptan satışlarda çömleklerin 5-6 liradan, tek satışlarda ise 15 liradan satıldığını kaydeden Balcı, "Buranın çömleği ünlüdür. Birçok kez kontrolden geçmiştir. Sağlığa zararlı olduğuna dair hiçbir rapor gelmedi" diye konuştu.SAHİP ÇIKILMAZSA YOK OLACAKGökeyüp'te 1400'lü yıllardan bu yana çömlekçiliğin yapıldığını dile getiren Manisa Büyükşehir Belediyesi Gökeyüp Koordinatörü Mevla Gültekin, çömlekçiliğin zamanla azaldığını belirterek, turizme kazandırılmasını istedi. Gençlerin bu işten uzaklaşması ile birlikte çömlek yapımının azaldığını kaydeden Gültekin, kültürel mirasın yok olmaması için tanıtım çalışmaları yapılması gerektiğini söyledi. Gültekin, "Eskiden geçim kaynağı çömlekçilikti. Şimdi yan gelir olarak yapılmaya başlandı. Bir el sanatı bitmek üzere. Eğer destek olunmazsa bir gün gelecek bitecek. Ama ayakta tutmaya çalışıyoruz. Bu işi bırakmayan vatandaşlar var. Yaklaşık 30 hanenin geçimi bu işten sağlanıyor" dedi.Geçmişte yapılan çömleklerin yurtdışına da gittiğini ancak devamının gelmediğini aktaran Gültekin, çoğunlukla Ege ve Marmara Bölgesi'nde çömleklerin satıldığını söyledi.