YEKA Projesi Dünyadaki Rakiplerini Geride Bıraktı

Türkiye'nin rüzgar teknolojileri alanında üretim üssü olmak için açtığı Rüzgar Enerjisi Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) ihalesi, dünyadaki benzerlerine fark attı. Türkiye, benzer modeli uygulayan Güney Afrika, Brezilya ve Meksika'dan daha güçlü bir ihale şartnamesi ile ayrılırken, daha az kamu desteği ile rekoru sağladı. Bu da Türk ekonomisine ve enerji sektörüne olan güveni bir kez daha ortaya koydu. DEV İHALEDE DÜNYA REKORU Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, YEKA ihalesi ile ilgili olarak "Rüzgarda yerli katkı payıyla şu anda kilovatsaat başına 10,3 dolar/cent olan alım fiyatı 3,48 cente düşerek bir dünya rekoruyla gerçekleşti." dedi. DÜNYAYA ÖRNEK OLDU Düşük maliyetiyle dünya rekoru da kıran YEKA ihalesi, ayrıca şartlarıyla da dünyadaki benzerlerine örnek oldu. Türkiye'nin YEKA ile birlikte uyguladığı model dünyada tek. Edinilen ilgiye göre, bu kadar yüksek yerlilik oranı ve Ar-Ge şartı hiçbir modelde bulunmuyor. Belli oranlarda yerli üretim şartı ile uzun vadeli alım garantisine dayalı açık eksiltme usulü ihale modeli ise dünyada Güney Afrika, Meksika ve Brezilya'da uygulandı. Bu ülkelerde çıkan fiyatlar ekonominin farklı alanlarında sık sık karşılaştırılan bu ülkelere küresel piyasalarda duyulan güveni de ortaya koydu. UZUN ALIM GARANTİSİ 3 ülkede yapılan yarışmalarda devlet tarafından verilen daha uzun süreli alım garantisi dikkat çekti. Türkiye sözleşme imzalanmasından itibaren 15 yıl alım garantisi verirken, bu süre fabrika kurulumu ve üretimi de içeriyor. Yani, üretim ne kadar hızlı olursa 15 yıllık dilim içinde o kadar alım garantisinden yararlanılmış olacak. Diğer ülkelerde ise bu süre 20 yıl olarak dikkat çekiyor. 10 yıl boyunca 5 alanda, yıllık 5 milyon dolarlık Ar-Ge şartı da dünyada hiçbir ülkede tanınmayan bir avantaj oldu. YÜKSEK YERLİLİK ORANI Türkiye'nin modelinde ortaya konan yerlilik şartı hiçbir ülkede bu kadar yüksek olmadı. Brezilya 24 ekipmandan 12'sinin yerli üretimini, Güney Afrika yüzde 47'sini, Meksika ise kanat ve kulenin yerli üretim olması şartını koydu. Türkiye'de ise, teknolojik parçaları da içeren yüzde 65 gibi yüksek bir yerlilik oranı var. Buna karşın Güney Afrika'da 4,71 cent, Brezilya'da 4,05 cent, Meksika'da ise 3,84 cent fiyatlar yakalanabildi. Türkiye Ar-Ge şartı ile dikkat çeken ihalede ise 3,48 cent ile dünya rekorunu kırdı. Bu da tüm bu ülkeler arasında Türkiye'nin etkisinin göstergesi oldu. ALMANYA VE İSPANYA BİLE BU FİYATA GELEMEDİ Avrupa'da yenilenebilir teknoloji alanında önemli üretim tesislerine ve markalara sahip olan Almanya ve İspanya bile Türkiye'deki fiyatları yakalayamadı. Geçtiğimiz ay İspanya gerçekleştirdiği 1 GW'lık rüzgar ihalesinin sonuçlarını açıklamış ve 1 kWh için 4.3 cent (euro) civarında fiyat çıkmıştı. Rüzgar alanında dünyada lider ülkeler arasındaki Almanya'da ise, son ihaleler sonucunda 1 kWh için 6,73 cent (dolar) fiyat çıkmıştı. Türkiye'nin pazar olarak firmalara sunduğu avantaj, ortaya çıkan rekabet Avrupa'da bile yakalanmayan fiyatları getirmiş oldu.