11 Kişinin Can Verdiği Jet Kazasında Kokpit Kayıtları Ortaya Çıktı

Başaran Holding'e ait uçağın İran'da düşmesiyle ilgili hazırlanan ön raporda kokpit ekibinin son konuşmaları ve kokpitte yaşananlar ortaya çıktı. Kaptan Pilot, Beril Gebeş'in son anlarda tehlikenin farkına varıp panik olan yolculara, "Korkmanıza gerek yok, problem yok" diye sakinleştirmeye çalıştığı da ortaya çıktı. JET KAZASINDA 11 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ 12 Mart'ta meydana gelen kazada kaptan pilotu Beril Gebeş, ikinci pilotun Melike Kuvvet'in idaresindeki Başaran Holding'e ait, TC-TRB tescilli Bombardier Challenger 604 tipi iş jeti, İran'da düşmüş, kazada Hüseyin Başaran'ın kızı Mina Başaran ile 7 arkadaşının da olduğu 11 kişi yaşamını yitirmişti. KOKPİTİNDE YAŞANANLAR ORTAYA ÇIKTI Kokpitteki kayıtlarda, yolcuların uçaktaki endişesinin pilotlar tarafından giderilmeye çalışılmasından, pilotların arızadan dolayı kaygılarına kadar tüm ayrıntılar ortaya çıktı.Ön raporda kayıtların senkronizasyonu söz konusu. Uçağın verilerini kaydeden FDR (Flight Data Recorder) bilgileri ile kokpitteki konuşmaları alan CVR (Cockpit Voice Recorder) kayıtları zaman olarak ekipler tarafından örtüştürüldü.Kaptan Beril Gebeş ile yardımcı pilot Melike Kuvvet'in telsize basma parametrelerine göre konuşmalar ayırt edildi. HAVADA TUTUNAMAYAN UÇAK BÜYÜK BİR HIZLA İRTİFA KAYBETTİ Rapora göre pilotlar mikrofonla konuşmamışlar ve muhtemelen kulaklığı takmamışlar. Kulaklık takılı olmadığı için ekipler ses kayıtlarını çözmek için filtreleyerek, anlaşılabilir konuşmaları ortaya çıkarmışlar.İki pilotun sağlık durumlarının uçuşa engel olmadığı ve uçağın bakımlarının da düzgün yapıldığının da raporda belirtildiği öğrenildi.İki pilot, hız göstergeleri bilgileri farklı görülüyor. Bu sırada oto pilottan çıkılıyor. Stall yani havada tutunamayan uçak büyük bir hızla irtifa kaybederek facia gerçekleşiyor. DÜŞENE KADAR HAVADA PARÇALANMA MEYDANA GELMEDİ Raporda uçağın düşene kadar havada parçalanmanın meydana gelmediğinin de yazıldığı öğrenildi. Pilotlar, İran hava sahasında bulunduklarında Tahran'daki hava trafik kontrolörü ile iletişime geçiyor. İŞTE SANİYE SANİYE FACİA BÖYLE GERÇEKLEŞTİ 14: 31: 47: Kaptan Beril Gebeş: 3.8 seviye 38 bin(feet) tırmanma14: 31: 49: BG: Vertical speed ile tırmanıyorum14: 31: 53: Ting diye tek bir uyarı sesi geliyor.Single chime denilen uyarı geliyor.İki pilotun arasındaki göstergelerde 10 Knot'luk fark var.14: 31: 55: BG: Allah Allah,seninki ile benimki süratleri farklı14: 32: 17: TC-TRB kuyruk tescili ile hava trafik kontrolörüne 38 bin feet'e tırmanış istiyorum14: 32: 22: BG: Check list'i açar mısın?-(Arıza meydana geldiğinde pilotlar check-list'e gider.Yapılması gerekenler, her bir arıza için check-list'de yazar).14: 32: 24: Kule tırmanışa izin veriyor14: 32: 43: Sesten anlaşıldığına göre uçakta takat düşüşü var.Motorda bir takat azalması var.Gaz kesmişler.14: 33: 47: Tekli bir uyarı sesi.Uyarı mesajı gelmiş14: 33: 01: BG: Seviyeyi muhafaza edelim.Check-list'i açalım14: 33: 05: İkinci pilot Melike Kuvvet check-list'te o başlığı açıyor ve okumaya başlıyor.14: 33: 07: Tekrar bir uyarı mesajı geliyor14: 33: 05: MK tekrar başlığı okuyor14: 33: 16: BG: 37 bin feet istiyor14: 33: 31: Seviye uyarısı geliyor14: 33: 33: Gaz kesmeye benzeyen bir ses duyuluyor14: 33: 38: Süratle ilgili çeşitli kaygıları var onun hakkında iki pilot konuşuyor14: 33: 39: BG: İkimizin sürati aynı değil14: 33: 47: MK Check-list'deki tanımlamaları okuyor14: 33: 53: Uçağın aşırı sürat aşımında verdiği sesli ikaz duyuluyor(Burası en önemli gelişme)14: 34: 02: MK: Benim süratim düşüyor14: 34: 10: pilotlar kontrolörden seviye 3.7 yani 37 bin feet'e alçalma talep eder14: 34: 23: MK: Kaptanım burnu ezin.Siz ezmiyorsunuz burnu(Stall olduğunda uçağın burnunu aşağı vermek gerektiği için Melike Kuvvet, Beril Gebeş'i uyarıyor)14: 34: 23: Süratle ilgili problem olduğundan kokpit ekibi hem fikir oluyor14: 34: 32: Arıza ile ilgili uçağın kitapçığına bakıyorlar14: 34: 36: Melike Kuvvet check-list maddelerini uygulamaya başlıyor14: 34: 37: Sürat aşımı ikaz sesi geliyor 20 saniye boyunca geliyor(sürat aşımı uçaklar için çok tehlikelidir.Yapısal hasara sebep olabilir. Üreticinin izin verdiği maksimum süratin üzerine geçilirse parça kopması olabilir)14: 34: 37: Pilotlar hava trafik kontrolöründen arıza nedeniyle 3.7.0'a alçalma talep ediyor14: 34: 38: BG: Bir dakika için lütfen bekleyin14: 34: 40: BG: problem yok(yolculara söylüyor)14: 34: 45: BG ikinci pilottan hava trafik kontrol merkezine seviye alçalma talep etmesini istiyor.3.4.0 talep etmesini söylüyor14: 34: 45: Kule uçağa seviye 3.8.0'ı(38 bin feet'te) muhafaza edin diyor14: 35: 46: Düşen sürat nedeniyle kaygılanıyorlar14: 34: 46: Oto pilotun attığının sesi duyuluyor.(Ya kendileri atıyor ya da oto pilot kendisi çıkıyor)14: 34: 52: TC-TRB kuleden 3.7.0'a(37 bin feet) alçalma talep ediyor14: 34: 54: BG: 85'deyiz diyor(muhtemelen motor takatıyla ilgili)14: 34: 57: kule uçağa alçalmayı serbest kılıyor14: 34: 57: Stall warning uyarısı ve stick shaker meydana geliyor. Uçak Stall'a giriyor.Yani süratsiz kalıp havada tutunamıyor.Stall uyarısı ve lövyenin sallanması başlıyor.(Uçak stall'a girdiğinde uyarmaya başlar lövye vibrasyona girerek tepki veriyor)14: 35: 01: BG: 85 N1'de benimki(Motor devri)14: 35: 00: Stall uyarısı ve lövye vibrasyonu14: 35: 04: Stall uyarısı ve lövye vibrasyonu14: 35: 06: MK: Bırak!neden burnu tutuyorsun14: 35: 07: Stall uyarısı ve lövye vibrasyonu14: 35: 13: Seviye uyarısı var14: 35: 15: Stall uyarısı ve lövye vibrasyonu14: 35: 16: BG: Ben tutmuyorum!Kendi kendine oluyor(Kumanda almıyor gibi yorumlanabilir)14: 35: 20: Stall uyarısı ve lövye vibrasyonu14: 35: 21: MK: Niye çekiyorsun anlamıyorum(çekmemesi gerekiyor burnu aşağı doğru iterek vermesi lazım.Burnu alçaltması lazım)14: 35: 23: Stall uyarısı ve lövye vibrasyonu14: 35: 26: MK: Napabilirim14: 35: 28: lövye vibrasyonu benzeri ses duyuluyor14: 35: 32: Stall uyarısı ve lövye vibrasyonu14: 35: 33: BG: Bana bir şey ver14: 35: 36: Stall uyarısı ve lövye vibrasyonu14: 34: 37: Uçak kuleye 3.4.0'a alçalma talep eder14: 34: 40: MK: İrtifa kaybediyoruz14: 34: 40: Lövye vibrasyonu benzeri ses14: 35: 44: Lövye vibrasyonu sesi14: 35: 47: BG yolculara: "korkmanıza gerek yok,problem yok" diyor14: 35: 49: Stall uyarısı ve lövye vibrasyonu14: 35: 52: Stall uyarısı ve lövye vibrasyonu14: 35: 53: BG: Flight director'leri alır mısın?14: 35: 56: Stall uyarısı ve lövye vibrasyonu14: 36: 01: N1 gitti(Motor devir göstergeleri kaybolduğu yorumlanıyor)14: 36: 05: Stall uyarısı ve lövye vibrasyonu14: 36: 09: Stall uyarısı ve lövye vibrasyonu14: 36: 12: Stall uyarısı ve lövye vibrasyonu14: 36: 15: Stall uyarısı ve lövye vibrasyonu14: 36: 22: Stall uyarısı ve lövye vibrasyonu14: 36: 36: Stall uyarısı ve lövye vibrasyonu14: 36: 45: N1 gitmesiyle ilgili kaygılanıyorlar onunla meşgul oluyorlar14: 37: 17: Üçlü uyarı sesi geliyor14: 37: 24: Üçlü uyarı sesi geliyor14: 37: 27: Üçlü uyarı sesi geliyor14: 37: 29: Sentetik bir ses duyulur motor yağı ikazı veriyor.Düşük yağ ikazı geliyor. Uçak yağ ikazı veriyor. (İhtimallerden biri yağ kaçağı var)14: 37: 37.tekli uyarı sesi14: 37: 49: tekli uyarı sesi14: 37: 54: üçlü uyarı sesi14: 37: 56: Kokpit ses kayıtları bitene kadar stall uyarı ve lövye vibrasyonu devem eder14: 37: 57: TC-TRB emergency deklere eder14: 38: 00: Kokpitte tek bir uyarı sesi14: 38: 49: Uçak irtifa kaybetmeye devam ediyor14: 40: 58: Uçak İranlı kontrolörün radarında kayboluyor.O sırada yakın bir noktada uçağı gören bir yolcu uçağının pilotundan TC-TRB'ye çağrı yapmasını talep ediyorlar. Yolcu uçağı pilotu çağrı yaptığını yanıt alamadığını kendi sistemlerinde,TC-TRB'nin hızlı bir irtifa kaybını gördüğünü bildiriyor.