Yapay zeka çağında dijital bağımsızlık ve veri egemenliği masaya yatırıldı

Bu yıl 8.’si gerçekleştirilen Kamu Bilgi ve İletişim Konferansı, Gebze’de bulunan Bilişim Vadisi’nde düzenlendi. Konferans kapsamında Haberler.com CEO'su Sümeyra Teymur’un moderatörlüğünü üstlendiği panelde, dijital egemenliğin teknoloji, insan ve güvenlik boyutları ele alındı. Teymur’un sorularıyla ülkelerin teknolojik bağımlılıkları, insan kaynağına yatırım, verilerin korunması ve kriz anlarında karar verme süreçleri değerlendirildi. ÇELEBİ: KRİTİK KARARLARIN KONTROLÜ İNSANDA KALMALI Teymur’un bir ülkenin teknolojide tam bağımsız olup olamayacağı sorusunu yanıtlayan Kariyer.net CTO’su, Teknoloji ve İnovasyon Genel Müdür Yardımcısı Ömer Faruk Çelebi, bütün teknolojilerin tek bir ülke tarafından üretilmesinin gerçekçi olmadığını söyledi. Çip üretimindeki uluslararası bağımlılıklardan örnekler veren Çelebi, ülkelerin ve kurumların alternatif çözümler geliştirmeye, sistemlerinin sürekliliğini sağlamaya ve kritik karar mekanizmalarını kontrol etmeye odaklanması gerektiğini belirtti.Yapay zekanın kullanımına ilişkin işe alım süreçlerinden örnek veren Çelebi, bu sistemlerin adayların eğitim ve yetenek bilgilerini çıkarmak için kullanılabileceğini, ancak hangi adayın seçileceğine ilişkin nihai kararın insanda kalması gerektiğini ifade etti.Sümeyra Teymur da şirketlerde önemli kararların birden fazla kişinin onayına sunulduğunu hatırlatarak, hata ihtimaline karşı insanların kararları bile denetlenirken bütün yetkinin yapay zekaya bırakılmasını sorguladı. MUNANOĞLU: TEKNOLOJİYİ KULLANACAK İNSANA YATIRIM YAPILMALI Moderatör Sümeyra Teymur, dijital egemenlik için teknolojiye mi yoksa insana mı daha fazla yatırım yapılması gerektiği sorusunu İstanbul Koçluk Akademi Kurucusu, Profesyonel Koç, Eğitmen ve Mentor Hürriyet Munanoğlu’na yöneltti.Emekli savaş pilotu Munanoğlu, havacılık deneyimlerinden hareketle, teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin insanın sistem içindeki belirleyici rolünü koruduğunu anlattı. Sürekli öğrenmenin ve değişime uyum sağlamanın önemini vurgulayan Munanoğlu, teknolojiyi kullanacak kişilerin yetkinliklerinin geliştirilmesi gerektiğini söyledi.Teknolojiyi üretenin de kullananın da insan olduğuna dikkat çeken Teymur, “Dolayısıyla insana yatırım yapmadığınızda elinizde güçlü bir malzeme olmuyor” ifadelerini kullandı. TARHAN: VERİ YÖNETİMİ, SİBER GÜVENLİK VE YAZILIMA ODAKLANILMALI Türkiye’nin teknoloji yatırımlarında hangi alanlara öncelik vermesi gerektiğini soran Teymur, kaynakların doğru kullanılmasının önemine işaret etti.Darüşşafaka Cemiyeti CIO’su, Bilgi Teknolojileri ve Dijital Dönüşüm Genel Sekreter Yardımcısı Gökhan Tarhan, Türkiye’nin veri yönetimi, siber güvenlik ve yazılım alanlarına odaklanabileceğini belirtti. Kendi verisini yöneten ve güvenlik çözümlerini geliştiren bir yapının dijital egemenliği destekleyeceğini ifade etti.Tarhan, teknolojik gelişimin sürdürülebilmesi için standartların oluşturulması, orta ve uzun vadeli planların yapılması ve yerli teknoloji şirketlerinin desteklenmesi gerektiğini de vurguladı. YAPAY ZEKA ÇAĞINDA VERİLER NASIL KORUNACAK? Sümeyra Teymur’un, yapay zeka modellerinin yaygınlaştığı bir dönemde veri egemenliğinin nasıl sağlanacağı sorusunu yanıtlayan Çelebi, verinin artık çok daha hareketli bir yapıda olduğunu söyledi. Çalışanların kurumlara ait raporları yapay zeka uygulamalarına aktarabilmesinin, veri koruma yaklaşımının yeniden ele alınmasını gerektirdiğini belirtti.Verilerin niteliklerine göre sınıflandırılmasının önemini anlatan Çelebi, hangi bilginin hangi sisteme gönderileceğinin dikkatle belirlenmesi gerektiğini ifade etti. Veri üzerinde işlem yapabilen yapay zeka ajanlarının yetkilerinin sınırlandırılması ve kullanılan modellerin düzenli olarak sınanması gerektiğini de dile getirdi. KRİZ ANLARINDA KARARI KİM VERECEK? Teknolojiye bağımlılık arttıkça kriz anlarında karar yetkisinin kimde olacağını gündeme getiren Teymur, tartışmayı insanın sorumluluğu ve karar verme becerisine taşıdı.Munanoğlu, krizlerin her zaman birlikte değerlendirme yapmak için yeterli zaman tanımadığını belirterek stres altında inisiyatif alabilen, psikolojik dayanıklılığı yüksek kişilerin yetiştirilmesi gerektiğini söyledi.Tedarikçi seçimine ilişkin soruyu yanıtlayan Tarhan ise sürdürülebilirlik ve güvenliğin önemine dikkat çekti. Aynı işi yeniden yapmak zorunda kalmanın hem zaman hem de maliyet kaybına yol açtığını belirten Tarhan, güvenliğin vazgeçilebilecek bir unsur olmadığını vurguladı. TEYMUR’DAN STRATEJİK UZMANLAŞMA VURGUSU Panelin kapanışında değerlendirmede bulunan Sümeyra Teymur, Türkiye’nin bütün teknolojileri tek başına üretmesinin güçlüğüne işaret etti. Belirli bir alanda dünyanın ihtiyaç duyacağı düzeyde uzmanlaşmanın, dijital bağımsızlığı destekleyen güçlü bir araç olabileceğini belirtti.Teymur, ülkelerin uzmanlaştıkları teknoloji alanları üzerinden uluslararası politikada da etkili bir konum elde edebileceğini ifade etti.