Bomba Saldırısı ve Teröre Karşı Korunma Yolları

Son olarak Ankara'da meydana gelen bombalı saldırı, onlarca kişinin ölümüne yüzlercesininde yaralanmasına sebep oldu. Büyük şehirler terör olaylarına en fazla rastlanılan yerler arasındalar. Cinayet, gasp, sabotaj, adam kaçırma büyük şehirlerde yaşanan önemli terör olayları arasında yer almakta. Her kültürden, her düzeyden insan terör saldırılarına maruz kalabilir. Peki ya yaşam koşullarımızı ve sevdiklerimizi tehdit eden terör riskine karşı kişisel nasıl tedbirler alabiliriz? İşte size konunun uzmanlarından önemli öneriler: 1. UYANIK VE DİKKATLİ OLUN Uyanıklık ve dikkat, şahsi güvenliğin sağlanmasında esastır. Çevreye dikkatli bakıldığında normal olmayan durumların anlaşılması için çoğunlukla ipuçları bulunur. Etrafınıza dikkatli bakın. 2. RUTİNDEN KAÇININ 2.1 En hassas anlar varış ve çıkışlardır. (ev/işyeri) Rutin hareketler hedef olmayı kolaylaştırır. Buna karşılık, bazen en basit hareketler sizi rutinden çıkarır. • Birisi tarafından alınmayı sağlamak, • Gidilen yolun değiştirilmesi, • Taksi, özel araba veya kuruluş arabasını değiştirerek kullanma, • Varış ve çıkış saatlerinin rutin olmaması, 2.2 Başka biri sizin rutininizi mi öğrenmeye çalışıyor? Öğrenin, size büyük avantaj sağlar. UNUTMAYIN; Rutini değiştirmek saldırganın bilgi toplamasını zorlaştırır. 3. BİLGİYE ULAŞIMI KISITLAMAK Bilgiye ulaşımı kısıtlamak, saldırganın, elindekinden fazla kaynak kullanımını gerektirecektir. 3.1 Düşük profil kullanın: Üzerinizde mümkün olduğunca işinizle ilgili belge, kişisel planlar ve alışkanlıklarınızla ilgili bilgi bulundurmayın. 3.2 İhtiyaç olmayan hassas belgeler mutlaka imha edilmeli, sadece çöp kutusuna atılmasıyla yetinilmemelidir. Çöp kutuları bilgi toplamak için kullanılan en müsait yerlerdir. 3.3 Açık park alanlarında arabada anahtar bırakılması gerekiyorsa sadece kontak anahtarı bırakılmalıdır, araç anahtarınıza iliştirilmiş ev ve işyerinizdeki kasa, dolap anahtarlarınızı üzerinize alınız. 3.4 Sağduyu ve içgüdülere güvenmek zaman zaman sağlıklı sonuçlar verebilir. Her zaman acil telefon listesi bulundurulmalı veya ezberde tutulmalıdır. - Polis (155 veya 156 jandarma) - Hastane (Acil yardim 112) - Arkadaş ve iş arkadaşları - Komşu v.b. 4. Cep telefonunuzun kapsama alanı dışında olacağını veya şarjının bitebileceği ihtimalini düşünerek sokaktan telefon edebilmek için jeton veya kart bulundurulmalıdır. 5. Mutlaka nereye gittiğinizi ve planlarınızı güvendiğiniz en az bir kişiye bildiriniz. 6. Etraf tanınmalı, yol işaretleri öğrenilmeli, sokaklar bilinmelidir. 7. Güvenlik güçlerinin üniformaları tanınmalıdır. (Polis, belediye zabıtası, jandarma, özel güvenlik v.b.) 8. Kişilerle tartışmaya girilmemeli, politik gösterilerden uzak durulmalıdır. 9. Akşam saatlerinde yaya olarak sokakta olmanız gerekiyorsa sokak aydınlatması olan yerler tercih edilmeli tenha yollarda bulunulmamalıdır. 10. Park, köprü altları, terk edilmiş yapılar, inşaat gibi yerleri mesken edinmiş kötü niyetli kişilerin olabileceği unutulmamalı böyle yerlerin yakınından bile yaya olarak geçilmemelidir. 11. Firmanızın potansiyel düşmanları olabileceği ihtimalini göz önüne alarak iş yerinizin ismini ve/veya logosunu taşıyan araç kullanmamaya özen gösterilmelidir. 12. Çalışılan kurumun adını taşıyan hiçbir şey mümkün olduğunca arabada bırakılmamalıdır. 13. Gizli evraklar saklanmalı ve hiçbir zaman arabada bırakılmamalıdır. 14. Araç kullanırken Hareket Tarzları Kaçırılma veya herhangi bir zarara uğramamak için araç kullanırken uyulması gereken güvenlik tedbirlerini bilmek gereklidir. ÖNERİLER; – Araç seyir halindeyken bile kapılar her zaman kilitli tutulmalıdır. Özellikle trafik ışıklarında durulduğunda arka kapıların açılıp içerideki çanta, paket, belge gibi eşyaların çalındığı oldukça sık görülen bir durumdur. Hırsızlık amaçlı olmasa bile araç dururken arka tarafa sızma ve aracın silah zoru ile kaçırılması olayı oldukça mümkündür. – Yabancılara kapılar hiçbir zaman açılmamalıdır. – Anahtarlara sahip çıkılmalı; anahtarlığa isim veya iş yeri logosu, ev anahtarı, kasa anahtarı takılmamalıdır. – Araca binmeden önce her defasında iyice kontrol ederek herhangi bir değişiklik tespit edilmeye çalışılmalıdır. – Yakına park etmiş araçlara ve içindekilere dikkat edilmelidir. – Benzin deposu mutlaka 1/3 dolu tutulmalı ve kilitli benzin kapağı kullanılmalıdır. (Deposunda az yakıt olan araçların herhangi bir kaza, ateşli silah gibi saldırılarda patlama riski oldukça fazladır.) – Eğer araç çalışmazsa derhal yardım istenilmelidir. Kasti olarak bozulmuş olabileceği akla getirilmelidir. Hiçbir zaman rastgele yardım teklifleri kabul edilmemelidir. – Mümkün olduğu kadar ana yollar takip edilmeli, ara ve karanlık yollara girilmemelidir. – Yüksek suç oranı olduğu bilinen yerlerde dolaşılmamalıdır. – Manevra yapabilmek amacıyla öndeki araçla olan mesafe korunmalıdır. Trafik ışıklarında dururken orta şerit tercih edilmeli, kaldırıma yakın bekleme yapılmamalıdır. – Yardım isteyen varsa kesinlikle durulmamalıdır. En yakın yerden telefon ederek yardım gönderilebilir. – Gerçek niyetleri tahmin edilemediği için otostop yapanlara kesinlikle durulmamalıdır. – Araçlar korunaklı otoparklarda bırakılmalı, karanlık yerlerde park edilmemelidir. – Çıkışın kolay olması açısından, araç daima ters park edilmelidir. (aracın ön kısmı seyir istikametinde olmalı, manevra gerektirmemeli.) – Yakınlardaki şüpheli araçlar kontrol edilmeden araç terk edilmemelidir... Araca birisinin yanaşıp düşmanca davranması durumunda; – Kapıların kilitli olduğu tekrar kontrol edilmeli, – Kornaya devamlı basılmalı, – Işıklar devamlı yakıp söndürülmelidir. – Zorla durdurma teşebbüsü halinde, çarpma riski olsa da asla durulmamalıdır. İlgi çekmek için devamlı kornaya basılmalı ve aydınlık ya da yardım gelebilecek bir yöne doğru sürülmelidir. Yardım istenilmelidir; aracı tarif etmek ve plaka numarasını hatırlamaya çalışmak önemlidir. – Kırmızı ışıkta veya dur işaretinde dururken biri içeri girmeye kalkarsa, kırmızı ışıkta dahi olsa araç hızla sürülmeli ve kornaya basılmalıdır. Takip edilme şüphesi durumunda, aşağıdaki hareketler yapılarak şüphe giderilmeye çalışılmalıdır; a. Yol değiştirilmeli, aynı yolda devam edilmemelidir. b. Araç bir yavaş, bir hızlı sürülerek arkadaki araç izlenilmelidir. c. Eğer bir meydana gelinmiş ise, araç iki defa meydanın etrafında dolaştırılmalı ve şüpheli araç izlenilmelidir. d. Şüphe açığa vurulmamalıdır; hızla bilgi edinilmeli ve güvenli bir yere doğru sürüp, yardım istenilmelidir. e. Hiçbir zaman ana yol terk edilmemeli, ara sokaklarda dolaşılmamalıdır. 15. Taksi İle Seyahat Zaman zaman taksi kullanmak, rutini değiştirmek amacıyla tercih edilmelidir. Bu yöntem rutin yollarda veya bilinmeyen yörelere seyahat edilecekse kullanılmalıdır. Öneriler; a) Taksi çağırırken, eğer tanınan bir şirket mevcut değilse, ilk duran taksiye binilmemesi gerekir. b) Bir müddet yürüyüp taksi çağırmak tavsiye edilir. Taksinin sizin hareketinizle durduğuna dikkat edilmelidir; kasten gönderilmiş, gelmiş de olabilir. c) Başkalarının taksi yollamalarına izin verilmemesi gerekir. d) Eğer bölge tanınıyorsa, şoföre yol tarif edilmeli ve o yoldan gitmesi için ısrar edilmelidir. e) Eğer şüpheli bir durum varsa, araba tereddütsüz durdurulup hemen yardım istenmelidir. f) Taksiye binerken içeride herhangi birinin olup olmadığı kontrol edilmeli, aracın plakası kontrol edilmeli ve akılda tutularak gerekirse yardım için ihbarda bulunulmalıdır. (ses yollayarak veya bildiğiniz bir yabancı lisanla bu işi yapabilirsiniz.) 16. Eve Geliş ve Çıkışlarda Davranış Şekli Tehlikeli bir durumla karşılaşmamak için nasıl davranılması gerektiği ile ilgili yönlendirmeyi açıklar. Öneriler; a) Eğer mümkünse kapı, zil ve posta kutusu üzerine isim yazılmamalıdır. Özellikle üst düzey yöneticiyseniz bu sizin deşifre olmanızı önleyecektir. b) Eğer posta kutusuna isim yazılması gerekiyorsa daire numarası yazılmamalıdır. c) Acil durumlarda ulaşabilmek için komşuları tanımakta yarar vardır. d) Özellikle geceleri eve gelişlerde daha dikkatli olunmalı, daire girişinde veya kapıda herhangi bir farklılık olup olmadığı kontrol edilmelidir. e) Elde gerektiğinde silah olarak kullanılabilecek bir şey taşınmalıdır (çanta, anahtarlık vb.) f) Merdiven girişlerindeki ışıklar yakılmalıdır. Daireye gelindiğinde; a) Eğer içeriye girildiğine dair belirtiler varsa, içeri girilmemelidir. Apartman derhal terk edilip yardım istenilmelidir. Yarı açık duran kapılarda Bubi Tuzağı ihtimaline karsı kontrol edilmeden açılmamalıdır. b) Eğer her şey yolundaysa içeri dikkatli girilmeli ve evdeki şartların normal olup olmadığı kontrol edilmelidir. c) Eğer her şey normalse kapı kilitlenip zincir takılmalıdır. Kapı zili çaldığında; a) Göz deliğinden bakarak gelen kişi tanınmaya çalışılmalıdır. b) Eğer gelen tanıdıksa, zincir çıkarılmadan kapı aralanmalı ve yanında başka kimselerin olmadığı tespit edilmelidir. c) Eğer bir teslimat veya teknisyen bekleniliyorsa, beklenilen kişi olup olmadığını kontrol için tanıtıcı kimlik istenilmelidir. d) Eğer kişi tanıdık değilse, kimliği ile ilgili sorular ve geliş nedeni sorulmalıdır. e) Eğer gelen kişiden beklenen cevaplar alınamıyorsa, gönderen firma ile temas kurulmalı ve kimliği teyit edilmelidir. f) Eğer ziyaretçinin kimliği doğrulanamıyorsa, ziyaretçiye gerçekten firma tarafından yollandığının nasıl kontrol edilebileceği sorulmalı, eğer kimlik doğrulanamıyorsa, kapı açılmamalıdır. g) Gerekirse, komşular aranıp, kapının önündeki kişinin kimliğinin sorgulaması rica edilebilir. h) Halen şüphe giderilemediyse, KAPI AÇILMAMALIDIR. 17. İçeri zorla girme teşebbüsü varsa; Yapılacak ilk hareket polise haber vermek olmalıdır. a) Dairedeki tüm kapılar kilitlenmelidir. b) Güvenlik odasına saklanmakta yarar vardır. (Tercihen yatak odası olmalıdır. Buradaki kapıya ekstra silindir kilit takılmış ve menteşeleri güçlendirilmiş olmalıdır.) c) Varsa megafon kullanarak yoksa bağırarak komşuların ya da kapıcının veya varsa güvenlik görevlilerinin yardıma çağırılması gerekir. 18. Evden çıkarken ve sokakta; a) Göz deliği kullanılarak dışarısı kontrol edilmelidir. b) Merdiven ışıkları yakılmalıdır. c) Rutin değiştirilmeli. Ev her zaman aynı saatte terk edilmemelidir. d) Üzerinizde gereksiz kredi kartlarınızı ve paranızı taşımayınız, varsa çelik kasanıza yoksa güvenli bir yerde muhafaza ediniz. e) Çanta taşıyorsanız mümkün olduğunca çapraz olarak boynunuza asınız. Böylelikle kapkaç yöntemiyle kolaylıkla çalınamayacaktır. f) Issız yerlerde ve güvensiz bulduğunuz ortamlarda cep telefonunuzu kullanmamaya gayret gösteriniz. g) Altı lastik ayakkabı giymek rahatlıkla koşmanızı, düşmemenizi sağlayacaktır. h) Ummadığınız anlarda yanınıza sokulan birden fazla (adres sormak vs.) kişi tehlikeli olabileceğini unutmayınız. i) Kesik el başparmağı yan kesiciliğin kolay yapıldığını işaret eder. Bu tür eksik uzuv olan, etrafınızda dolaşan kişilere dikkat ediniz. j) Toplu tasıma araçlarında mümkün olduğunca sürücüye yakın olunuz, ayaktaysanız sırtınızın cama doğru olmasına dikkat ediniz. k) Emanet almayınız, dilencilerin yalvarışlarına kulak asmayınız ve duraksamayınız. l) Madde bağımlısı bir kişiyle karşılaştınız ve yalnızsanız direnemeyeceğinizi anladığınızda istediği küçük miktarda parayı veriniz. Asla onunla tartışmaya girmeyiniz. m) Basın ve yayın organlarından günlük haberleri izleyin/okuyunuz bu sizin bilinçlenmenizi sağlayacaktır. n) Hassas günler takip edilmeli (örneğin terör örgütlerinin yıldönümü vb.) böyle günlerde eyleme açık bölgelerde bulunulmamalı, gösteri ve eylemlere karşı dikkatli olunmalıdır. o) Sokakta yürürken elinizde silah olarak çanta, anahtarlık vb. gibi şeyler bulundurun. p) Kasıtla yapılan kaza, kavga, hasta, yaralı numaralarına karşı dikkatli olun ve iyice gözlemlemeden, olayın gerçek olup olmadığını anlamadan yardıma teşebbüs etmeyin. q) Sokakta tanımadığınız insanların çocuğunuzu sevmek üzere yanınıza yaklaşıp ilgi göstermesine izin vermeyin. Bunun bir taciz veya oyalama çabası olabileceğini unutmayın. r) Sokakta yürürken çantanızı trafik akışının ters istikametine asın, yola yakın olmamaya gayret gösterin. s) Şüpheli gördüğünüz paket, çanta, koli vb. şeylere asla müdahale etmeyin derhal polise haber verin.. t) Banka ATM'lerinden para çekmeniz gerekiyorsa arkanızda sırada bekleyen kişilere dikkatle bakın, hareketlerini kontrol edin, o sırada tarafınıza yönlendirilen sorular dikkati dağıtma çabası olabilir, şüphe duyarsanız vazgeçin, başka bir yere gidin. u) Sokakta, lokantada tanımadığınız insanlardan gelen yiyecek ve içecek ikramlarını uygun bir mazeretle geri çevirin. Kaynaklar 1. Uçar, T.: Güvenlik Metodolojisi, Papatya Yayıncılık, İstanbul, Temmuz 2005 2. Özdikmen, T.: Adli Vakalara Acil Müdahale, Nobel Kitabevi, İstanbul, 2005 3. Zeev Gefen, The Israeli College for Security and Invastigation, Ders Kitapları, İsrail, 2007