Fındığın Üreticiden Tüketiciye Kadar Giden Fiyat Serüveni

- Fındığın üreticiden tüketiciye kadar giden fiyat serüveniGİRESUN - Dünya fındığının en kalitelisini üreten Türkiye'de fındığın üreticiden tüketiciye kadar uzanan fiyat artışını İhlas Haber Ajansı olarak üreticiye, alıcıya ve perakende satıcıya mikrofon uzatarak tüketicilerin merak ettiği 'Markette fındık neden pahalı?' sorusuna cevap aradık. Üreticiler fındığın fiyatının kendi maliyetlerini kurtarmadığını ifade ederken, tüccar ise herkesin yapılan işten kar elde etmek için çalıştığını kaydetti. Perakende fındık satıcıları ise yapılan işlemler sırasında fındığın fiyatının yüksek seviyelere çıktığını savundu.Giresun'da fındık üreticisi Osman Harmanşah, 5 ton fındığının olduğunu ifade ederek fiyatların 14 liradan aşağı düştüğü zaman emeklerinin karşılığını alamadıklarını dile getirdi. Üretici Osman Harmanşah, "Fındık az olduğu zaman zaten emek karşılığını alma şansın yok çok olduğu zaman ise en az 14 liradan aşağı düştü mü emek karşılığı alması söz konusu olmuyor çünkü giderler çok pahalı. Üretici ile market arasında ki farkı ise arada ki satıcılar kazanıyor" dedi.Bir başka üretici Kerim Şenlikoğlu ise fındığını geçtiğimiz sezon da 14 liradan sattığını belirterek, "Devlet bize teşvik veriyor ama şimdi öyle insanlar var ki teşvik alıyorlar. Orman oldu yine teşvik alıyorlar çünkü denetleme yok. Rant kazanıyor3-5 tane tüccar kazanıyor başka kazanan yok. Ben 14 liraya sattığı fındığı marketten 30 liraya alamıyorum" ifadelerini kullandı.Fındık alım-satımı işinin risk taşıyan bir sektör olduğunu kaydeden Fındık Tüccarı Sezgin Kumaş ise zaman zaman ciddi düşüşler yaşandığını kaydetti.Giresun kalite fındık olarak sezona 14 liradan başladıklarını hatırlatan Kumaş, "Daha sonra fiyatlar da biraz düşüş yaşandı 13 lira 12,5 lira gibi rakamlara düştü. Burada devletin bir müdahalesi geldi TMO kanalıyla beraber ve 14,5 liradan alım yapmaya başladılar. Piyasada bu doğrultuda 13,5 lira yükseldi. Yılbaşına yakın ise 16 lira civarına yükselmeye başladı ve şu anda biz 16 liradan alıyoruz fındığı" şeklinde konuştu.Fındığın alıcıdan kırıcıya geçtiğinde fiyatların direkt arttığını kaydeden Kumaş, şöyle devam etti: "Fındığı bizden alan kırıcılar bunu eliyorlar. 1 numara, 2 numara ve 3 numara olarak çıkartıyorlar. İç piyasada bu fındık Kavurmacılara satılıyor tabi fındık kırıldığı zaman 16 lira olan fındık 32 lira oluyor. Bizde Katma Değer Vergisi yüzde 1, paketlendiği zaman da yüzde 8'e çıkıyor yani yüzde 7 KDV artıyor. Tabi insanlarda bunun üzerinden kar marjı elde edecekler. Çalıştıkları yere göre, bulundukları mıntıkaya göre ve verdikleri kiraya göre bir değerlendirme yapıp satışını gerçekleştiriyorlar. Herkes tabi bu işten bir miktar kar yapacak ama bizim işimiz için söyleyeyim alıcılar olarak işimiz çok riskli çünkü biz 16 liraya aldığımız fındığı yarın 16,5'da satabiliriz 15,5'a da satabiliriz. Günlük bazda alış verişi yaparak kendi karımızı koyup o şekilde çalışıyoruz. Paketlemeye geçildiği zaman vade ve peşin alış verişlerde bu işin içine giriyor kimse karsız ticaret yapmak istemez herkes bir şeyler katar."Fındık kırıldığında fiyatı 30 TL'ye çıkıyorPerakende fındık satıcısı Ayhan Akten ise 'Markette neden pahalı' sorusunun çokça sorulduğunu ifade ederek, 15 liradan köylüden alınan bir fındığın kabuğunu kırıldığı zaman yüzde 50 randımanda 1 kilo fındığın 500 grama düştüğünü dolayısıyla fındık kırıldığı anda 30 liraya çıktığını aktardı.Fiyatlara en çok etki edenlerin başında ise zayiatların sebep olduğunu vurgulayan Akten, fiyat artışlarını şu şekilde anlattı: "Kırma masrafları, kavurma masrafları ve işletme masraflarına yüzde 30-35 civarında koyduğunuzda 30 lira üstünden 40 lirayı buluyor. Burada ki en önemli sorunlardan bir tanesi de fındıklarda ki zayiattır. İyi randımanlı fındıkta zayiat düşük olur bu sayede fındığın fiyatı daha düşük olur ama bugün ortalama bakımsızlıktan iyi beslenememe nedeniyle kabuklu fındığın kırımında ve kavurmasına kadar ortalama yüzde 20 bir zayiat oluşuyor. Bu zayiatı mecburen fiyatlara yansıtmak zorundasınız bunu da 40 liranın üzerine vurursanız 48 liraya denk gelir. Birde kabuklu fındıkta KDV yüzde birdir iç fındıkta yüzde 8'dir bunun üzerine birde bunu ilave ediyorsunuz fiyat zaten otomatikman 52 lirayı buluyor. Perakendecinin karını da buraya koyduğunuz zaman yüzde 10 bile koysanız 57 lira fındık fiyatı yapıyor. Bu konuda çözüm nedir derseniz fındık üretici tarafından iyi beslenir kaliteli olarak ortaya çıkartılırsa zayiat düşerse bizim perakende saffa da sattığımız fındık da düşük olacaktır.