Antartika'da, İstanbul'dan ve Kıbrıs'tan Büyük Buz Dağı Parçası Koptu

Antarktika'daki Larsen C buz sahanlığındaki devasa boyutlarda büyüyen çatlak, sonunda koptu. Güney Kutbu ile Atlas Okyanusu arasındaki en büyük buz sahanlığı Larsen C'deki çatlağın ana kütleden kopmasıyla, insanlığın şimdiye kadar görmediği büyüklükteki buz dağlarından biri ortaya çıktı. Buz dağının yüz ölçümü İstanbul'dan büyük, Kıbrıs adasının ise üçte ikisi kadar. Ağırlığı da 1 trilyon tondan fazla. Yaklaşık 6 kilometrekarelik bir alanı kaplayan dev buz dağının kopuşunu, ABD uydusu belirledi. AMERİKAN UYDUSU TARAFINDAN GÖRÜNTÜLENDİ Swansea Üniversitesi araştırma ekibi, uzun zamandır gözlemledikleri Antarktika'daki Larsen C buz sahanlığından 5 bin 800 kilometrekarelik buz dağının kopuşunun Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesinin (NASA) Aqua uydusu tarafından görüntülendiğini kaydetti. LARSEN C BUZ SAHANLIĞI YÜZDE 12 AZALDITrilyon tonluk buz dağının kopmasıyla Larsen C buz sahanlığının büyüklüğünün yüzde 12 azaldığı belirtildi. "ŞİMDİYE KADAR KOPAN EN BÜYÜK BUZ DAĞI" Swansea Üniversitesinden Prof. Adrian Luckman, yaptığı açıklamada, "Bu kopuşu uzun zamandır bekliyorduk. Buz dağını takip etmeye devam edeceğiz. Şimdiye kadar kopan en büyük buz dağlarından biri." ifadelerini kullandı. MAYIS AYI SONUNDA ÇATLAĞIN BÜYÜDÜĞÜ TESPİT EDİLMİŞ Çarşamba günü gerçekleşen kopuşu, bilim insanları uzun süredir bekliyordu. Beyaz kıtayı sürekli gözetleyen Avrupa Birliği'nin Sentinel-1 uydusu, Mayıs ayı sonunda çatlağın büyüdüğünü tespit etmişti. "YENİ BİR BUZ DAĞININ DOĞMASI ÇOK YAKIN" Haziran ayının ilk günü BBC'ye konuşan Swansea Üniversitesi'nden Prof. Dr. Adrian Luckman, buzulun kalınlığının 350 metreyi bulduğunu aktarmıştı: "Yeni yarılma 16 kilometrenin ötesine geçti, buzulun köşesinden 13 kilometrelik bir kısım sağa dönerek hareket halinde. Yeni bir buz dağının doğması çok yakın." BUZ SAHANLIĞI TÜMDEN ÇÖKEBİLİR Larsen A buz sahanlığı 1995 yılında çökmüştü. 2002'de Larsen B'de ani bir kopuş gerçekleşince, bilim insanları Larsen C'deki çatlağı yıllardır kaygıyla izliyordu. Uzmanlar, dev çatlağın bir kopuşla ana kütleden ayrılması durumunda Larsen C'nin de Larsen B gibi çökmesinden endişe ediyor. BUZUL HACMİNDEKİ ARTIŞ DENİZ SEVİYESİNİ YÜKSELTEBİLİR Kopan buz dağı yine suda yüzeceği için deniz seviyesinde yükselmeye yol açmayacak. Ama buz sahanlığında yeni kopuşlar olursa, bu buz sahanlığının ardındaki Antarktika'dan denize doğru buzul akışını hızlandırabilir ve suda yüzmeyen buzul hacmindeki artış deniz seviyesini yükseltebilir. DENİZ SEVİYESİ 10 SANTİMETRE YÜKSELEBİLECEK Şu anda kıtadan akan buzulların denize inmesi Larsen C buz sahanlığı tarafından engelleniyor. Bu engel ortadan kalkarsa tahminlere göre, küresel olarak deniz seviyesi 10 santimetre yükselebilecek. ARALIK AYINDA ÇATLAK BÜYÜMÜŞTÜ Çatlak geçen yıl Aralık ayında aniden büyümüş ve 6 bin kilometrekarelik bir buz kütlesi ile Antarktika arasında sadece 20 kilometrelik bir bağlantı kalmıştı.