İlber Ortaylı'dan Çok Konuşulacak Irak Çıkışı: Öyle Bir Memleket Yok

Alanya Kültür Merkezi'nde (AKM) konferans veren tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı, Erbil-Bağdat hattında yaşanan gerilimlerden sonra Irak hükümetinin kontrolüne geçtiği ifade edilen Kerkük'le ilgili konuştu. Irak'ın 1. Dünya Savaşı sonrası kurulan bir ülke olduğunu hatırlatan Prof. Dr. İlber Ortaylı, "Irak diye bir memleket yok, onu bilin. Bunların hepsi maalesef cetvelle çizilen coğrafyalardır" dedi. "IRAK ORDUSU DİYE BİR ŞEY NE KADAR MEVCUT?" Ortaylı şu ifadeleri kullandı: "Bugünkü konumuz Kerkük, çok sıcak bir konu. Son olarak dün yine 4 şehit verildi, Kerkük'ün kurtarılması babında. Haberlerde dikkatinizi çekmiştir, 'Irak ordusu' diye bahsediliyor. Irak ordusu diye bir şeyin ne kadar mevcut olduğunu bilmiyorum. Oradaki büyük destek Türk ordusundan geliyor ve İran da var. Hatta ve hatta çok belirgin bir ölçüde başka tür gerillalar da katılıyor. "CETVELLE ÇİZİLEN COĞRAFYALAR" Irak'ın kuzeyinde Kürt Muhtar Bölgesi var. Bunun güney bölgesinde çok münakaşalı olarak ilhak edilmeye çalışılan Kerkük ve Erbil var. Bunlar iki tane büyük ve Türklerin yaşadığı kentlerdir. Bu bir coğrafyadır, onun üzerinde duracağım. Irak diye bir memleket yok, onu bilin. Bunların hepsi maalesef 1. cihan harbinde çizilen coğrafyalardır. Cetvelle çizildi. Amerika haritasına bakarsanız, böyle cetvelle çizilen bir sürü eyalet var. Bunlar gerçekten otonomdur, onu da söyleyeyim, fakat burada farklı etnikler yaşamaz, göçmenler dışında. Fakat Ortadoğu'da böyle bir sınır olamaz. Çünkü Ortadoğu'da muhtelif etnik gruplar vardır. Bunlar aynı dili konuşsa bile dinleri uymaz. Dinleri uysa, tarihleri uymaz, o uysa mantaliteleri uymaz. Ortadoğu çok alengirli olması lazım. İşte o Irak haritası zengin bir İngiliz olan Gertude Bell tarafından çizilmiştir. Kolonyal ofis bunu, Irak'ı çizmek için görevlendirdi ve o da cetvelle çizdi." "BÜYÜK ORTADOĞU PROJESİ FALAN YOK ÖYLE BİR ŞEY" Prof. Dr. İlber Ortaylı, sözlerine şöyle devvam etti: "Büyük Ortadoğu Projesi falan diyorlar, yok öyle bir şey. Şimdi bu suni olarak çizilen dünya patladı. Öyle büyük projeleri burada kimse çizemez. Onu aklınızdan çıkarın. Burada oturan insanlar, derbeder milletlerdir. Aralarında sağlam bir ideoloji yoktur. Devletlerinde, 'devlet nedir' farkında değillerdir. Bağlılık ve sadakatleri vatan ve devlet değil, aynı sülale ve aşirettir. Vatan-ül Arap tamamen suni ve siyasi bir laftır. Hiçbir şey de ifade etmiyor. "IRAKLI, 'IRAKLIYIM' DEMİYOR" Mısırlı 'Mısırlıyım' diyor, Suriyeli 'Suriyeliyim' diyor, Filistinli 'Filistinliyim' diyor, ama Iraklı 'Iraklıyım' diyemiyor. Çünkü bir bütünlük değil, kendine 'Bağdadi' diyor. Bağdadi de bir eyalet, bir kültür. Bizim bugün Irak dediğimiz yerdeki Türklük, Anadolu'dan daha evveldir. Yani bugün, hani böyle başladılar, 'Bayır-Bucak Türkmenleri' falan gibi aptal laflar. Yani 4'üncü Levent Türkleri ile Beşiktaş Türkmenleri gibi laflar söylesen, İstanbul'da bu kadar manasız olur. Bayır-Bucak diye bir şey yok, orası Türkmen bölgesi. Şurası bir gerçek; Türkiye inşallah çok uzun sürecek bir Ortadoğu probleminin içine girmez ve kendini zamanında toparlayarak bazı meseleleri halleder.