DOMATESE KADIN İSMİ DAHA ÇOK YAKIŞIYOR

TÜRKİYE'de tohum ıslahı ile birbirinden farklı boyut, renk, tat ve aromalara sahip domates üretimi yapılıyor. Birçoğu ihracata gönderilen domates türlerine, Sarıkız, Nevin, Nalan, Prenses gibi kadın isimleri kullanan tohum ıslahçıları, domatese kadın isminin daha yakıştığını belirtiyor.Antalya'da bu yıl 20'ncisi düzenlenen Growtech Uluslararası Sera, Tarım Teknolojileri ve Hayvancılık Ekipmanları Fuarı'nda yerli tohum ıslah firmalarının ürettiği domates çeşitleri de sergileniyor. Fuarda, hem iç piyasada, özellikle örtüaltı üretimde, hem de yurt dışına ihracatı yapılan domates tohumlarından üretilen birbirinden farklı boyut, renk, tat ve aromalara sahip domatesler bulunuyor. Bu domates türlerinin birçoğu ise ihraç ediliyor.HER RENK VE TİPTE DOMATESTohumu Türkiye'de geliştirilen domateslerin bir başka özelliği ise genellikle kadın isimleriyle anılması. Onlarca çeşit domates tohumu üretimine sahip bir tohum firmasında endüstri mühendisi olarak görev yapan Harun Bozok, domates denince markette satılan yuvarlak domateslerin akla geldiğine işaret ederek, "Ama Türkiye'nin değişik bölgelerinde tüketim şekline bağlı olarak 15 gramdan başlayıp 400-500 grama kadar değişik renk ve tipte domates çeşidi var" dedi.'BİRÇOK TÜRÜ MARKETTE BULAMAZSINIZ'Bu tezgahtaki domateslerin çoğunu markette bulma şansının çok olmadığını belirten Bozok, her domatesin bir kodu ve ismi olduğunu belirterek, "Her insan doğduğunda bir kimlik numarasıyla doğuyor. Biz de her yeni çeşidimize bir kimlik numarası tanımlıyoruz. Bu kimlik numaralarıyla birlikte adaptasyon çalışmaları sonrasında eğer ticari kimlik kazanırsa, yani 'biz bu domatesi yiyoruz, beğendik' denilen aşamada, artık o kimlik numarasına bir isim tanımlıyoruz. Örneğin Aymira, Alya gibi isimleri tanımlıyoruz ve bunlar bakanlığın tescil yönetmeliği çerçevesinde oluyor" diye konuştu.'HİBRİT, DNA İLE OYNAMAK DEĞİL'Son dönemde marketlerde köy tipi, dilimli domateslerin rağbet gördüğünü anlatan Bozok, "Değişik illerde yöresel, milli yerel çeşitlerden melezleme yapılmış çeşitler. Kahverengi, sarı, pembe renkleri de var. Her ilde kendine münhasır ata tohumlarından alınarak devam ettirilen çeşitler. Tabi hibrit denilince 'DNA ile oynanmış' gibi yanlış intiba var. Bunu da düzeltmek adına, hibrit demek, çiftçinin daha iyi verim alabilmesi için hastalıklara dayanıklı çeşitler demek. Bunlarda herhangi birinde DNA ile oynama ya da insanı hasta edecek bir algı oluşmaması lazım" dedi.1 GRAMDAN 1 KİLOGRAMA KADAR DEĞİŞİYORYaklaşık 32 yıldır tohum ıslah sektöründe faaliyet gösterdiklerini belirten tohum firmasının bölge müdür yardımcısı Çağlar Kovan ise hem iç pazar hem de dünyada 82 noktaya ihracat yaptıklarını söyledi. 1 gramdan 1 kilograma kadar bütün domates çeşitlerinin üretimini yaptıklarını belirten Kovan, "Ticari 300'e yakın domates çeşidi var ve bunların ıslah üretimini yapıyoruz. Salata için, taze tüketim, yemeklik gibi her türlü tüketime uygun domates çeşitleri mevcut. Bu domateslerin hepsinin ticari ismi var. Uluhan, Kaplan, Jelibon atıştırmalık kokteyl gruplar. Her renkte domatesimiz var. Siyah dahil, turuncu, sarı, kırmızı. Şu anda piyasada özellikle Doğu Avrupa, Rusya ve Ukrayna'ya çok ciddi satışlar gerçekleşiyor" ifadelerini kullandı.'BİR ÇOCUĞA İSİM KOYMAK GİBİ'Domates türlerine her yıl 3-5 çeşidin daha eklendiğini belirten ziraat mühendisi Ramazan Iğdırlı da bu tür fuarlarda türleri üretici ve ihracatçılara tanıtma fırsatı bulduklarını belirtti. Geliştirdikleri türleri de isimlendirdiklerini anlatan Iğdırlı, "Bunu bir çocuğa isim koymak gibi düşünün, ıslahçısı bir çeşit çıkarır ve içinden ne geliyorsa ismini öyle belirliyor. Sarıkız var, sarı renkte ve kokteyl kahvaltılık, çerezlik bir tür. Kaplan domates çeşidi var. Pembe domates de son zamanların popüler çeşitlerinden, pazarda ata tohumu dedikleri lezzeti bulabildikleri bir tür ve ismi İstek. Filinta, Barış, Dolunay isimli domateslerimiz var. Islahçı o an çocuğuna isim koyar gibi koyuyor" dedi.'DOMATESE KADIN İSMİ DAHA ÇOK YAKIŞIYOR'Antalya Tarım Ar-Ge Merkezi Müdürü Dr. Sinan Zengin, Türkiye'de tip olarak kokteyl, salkım, tekli hasat gibi 8-10 tip domates ve bunun altında onlarca çeşit tür bulunduğuna işaret etti. Islahı kendilerine ait türlere Nalan, Nevin, Sufle, Nevcan gibi yüzde 80-90 kadın ismi tercih ettiklerini belirten Zengin, "Her domates için bazı prosedürleri tamamlamak ve isim koymak zorundasınız. Burada yer ve tarihi isimler artık alınamıyor. Domatese biz kadın isimlerini yakıştırdığımız için Nalan, Nevin, Nevcan gibi isimler koyduk. Çünkü domatese kadın ismi daha çok yakışıyor. Bir başka domatese Sufle ismini verdik. Bir domatese Şölen ismi koyduk ve biraz eğlenceli bir isim olsun istedik" diye konuştu.