Dünya'nın 7 Harikasından Artemis Tapınağı Bataklığa Döndü

Dünyanın 7 Harikası'ndan biri olan Efes Artemis Tapınağı bakımsızlık ve ilgisizlikten can çekişiyor. Yakın tarihe kadar her yıl milyonlarca turistin gezdiği İzmir'in Selçuk ilçesindeki tapınak arazisinde yağmur suları kazı çukurlarını doldurdu. Güvenlik, sadece panodaki uyarılardan ibaret. "ARTEMİS DİĞER 6 HARİKANIN DA ÖNÜNDEYDİ" Dünyanın 7 Harikası'nı derleyen Sidon'lu Antipader, Artemis Tapınağı'nı gördüğünde şöyle demiş: "Artemis'in bulutlar üzerine kurulmuş evini gördüğümde diğer tüm harikalar parlaklıklarını kaybetti ve dedim ki: İşte! Olimpus'un dışında, Güneş hiç bu kadar büyük bir şeye bakmadı." BATAKLIK İÇİNDE VE TERK EDİLMİŞ VAZİYETTE Oysa bugün bu ihtişamdan eser yok. İzmir'in Selçuk ilçesinde 'Dünyanın 7 Harikası' arasında yer alan ve UNESCO Dünya Kültür Mirası listesinde bulunan Artemis Tapınağı, bataklık içinde ve terk edilmiş vaziyette. Dünya harikasından çok bir çöplüğü andırıyor. Turizmin yoğun olduğu yıllarda Efes'i ziyarete gelen iki milyonu aşkın ziyaretçinin önemli bir kısmının gezdiği tapınak, bugün girişine konan paslanmış bir tanıtım panosu dışında bir turizm alanı görünümünde bile değil. Çevre düzenlemesi, gezi güzergahının olmadığı tapınak kaderine terk edilmiş boş bir tarlayı andırıyor. Yağmur suları kazı çukurlarını doldurmuş vaziyette. Güvenlik ise sadece panolardaki uyarılardan ibaret. YENİ PROJEYİ BEKLİYOR Efes Müzesi yetkilileri tarihi tapınak için bir süredir üzerinde çalıştıkları bir proje olduğunu ve bunun koruma kurulunca da onaylandığını belirtiyor. Mevcut durumun kendilerini de çok rahatsız ettiğini anlatan yetkililer Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izni ile önce tapınak etrafının çevre düzenlemesinin yapılacağını, tabandan gelen suyu kontrol altına alacaklarını, gezi güzergahı oluşturulacağını, ziyaretçilerin bilgilendirilmesi amacıyla tapınağın maketinin görülebilir bir noktaya yerleştirileceğini söylüyor. 2500 YILLIK MABET Tarihi tapınak Lydia Kralı Kroisos tarafından M.Ö. 560-550 yıllarında İon düzeninde yaptırıldı. M.Ö. 356'da Herostratus isimli bir delinin tapınağı yakması üzerine aynı büyüklükte ancak, 3 metre daha yüksek olarak yeniden inşa edildi. 55.10 x 115 metre boyutlarında, mermer heykelleriyle ünlü tapınak, Hellenistik dönem tapınaklarının en büyüğüydü. Tapınak, 262 yıllarında Gotlar tarafından yıkıldıktan sonra bir daha onarılmadı. KAZILARI 1869'DA BAŞLADI Efes'te ilk arkeolojik kazılara, British Museum adına J.T. Wood tarafından 1869 yılında başlandı. Tapınakla ilgili bulunan pek çok eser British Museum'a götürüldü. Avusturya Viyana Müzesi'nde de Artemis tapınağından götürülen çok sayıda eser bulunuyor. Efes Müzesi'nde ise iki büyük Artemis heykeli sergileniyor. Tapınak hem İngiliz hem de Avusturyalılarca yağmalanmış durumda. Tapınak'tan geriye mermer parçaları, sütun başları, tanbur gibi mimari parçalar kaldı. Tapınak alanında sadece bir sütun gelişi güzel üst üste dizilerek sergileniyor. Diğer mimari parçalar ise etrafa gelişi güzel atılmış vaziyette. PANODAKİ UYARILAR Girişteki panoda ziyaretçilere şu uyarılar yapılıyor: -Yasaklanmış bölgelere girmeyiniz. (Yasaklanmış bölge yok)-Eserlerin üzerlerine çıkmayınız. (Engel olacak görevli yok)-Eserleri çizmeyiniz. (Denetleyecek görevli yok)-Herhangi bir parça almayınız. (Kontrol yapacak kamera da görevli de yok)-Elektrik kablolarına dokunmayın. (Kabloların başında uyarı yok) TAPUSU AVUSTURYALILARDA Tapınağın bulunduğu arazi Avusturya adına 1893 yılında kazılara başlayan Viyana Üniversitesi'nden Prof. Dr. Otto Bendorf'un varislerine ait. Osmanlı döneminde Bendorf'a bağışlanan araziler içinde yer alan Artemis Tapınağı'nda Kültür ve Turizm Bakanlığı kullanım hakkına sahip. (Kaynak: Hürriyet / Ömer Erbil)