İş Adamından "Ahlaksız Teklife" Büyük Tepki

Yılbaşında 2.34 lira olan doların sadece sekiz ay içinde 3 liraya fırlaması hükümete yakın iş adamlarını da korkuttu. Devletten milyarlarca dolarlık altyapı ve inşaat projesi alan yandaş işadamları uzun süredir sıkıntıdaydı. Hükümete yakın işadamlarını rahatlatmak için önce Hazine Garantisi verildi. Yani devlet borçlarına kefil oldu. Ancak buna rağmen birçok şirket borçlarını ödemekte zorlanıyor. İşte tam da bu süreçte İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı İbrahim Çağlar'dan ilginç bir çağrı geldi. Çağlar, "Devlet iş adamlarına 2.70 liradan dolar satsın. Bu satıştan devlet en fazla 3.5 milyar dolar zarar eder." önerisinde bulundu. DOLARDAKİ ARTIŞ ŞAŞIRTMIŞ! Çağlar, eylül ayı meclis toplantısında sanayi kesiminin kısa vadeli dış borcunun 35 milyar dolar olduğunu hatırlattı. Çağlar, "Biz bu 35 milyar doları borçlanırken kur bu düzeylerde değildi. Öngörülmedik şekilde yaşanan artışlar oldu. Birçok iş adamı hesabını 2.50'ye göre yaptı. Bugün ise dolar 3 lirayı aştı. Sırf aradaki bu kur farkı yüzünden özel sektörün borcu 17.5 milyar lira arttı." dedi. Bu sorunun çözümü için Merkez Bankası ve iş dünyasını desteğe çağıran Çağlar, garip bir öneride bulundu: "Kısa vadeli döviz borcu olan iş adamına devlet 2.70'ten döviz satışı gerçekleştirsin. Bu destek kamu kesimine en fazla 3.5 milyar dolara mal olur. Ve bu rakam neredeyse Merkez Bankası'nın bir yıllık kârı kadardır. Bu kâr bu yıl da Hazine'ye devredilmesin, üretim çarklarının dönmesi için kullanılsın." ESNAFA BİR PARMAK BAL İTO'nun ikinci önerisinin de mikro işletmeler hakkında olacağını belirten Çağlar, şöyle konuştu: "Hazine Halkbank üzerinden esnaflara sağladığı yüzde 50 faiz indirimli kredi imkânını 500 bin şahıs firmasına da sağlasın. Bu indirimli kredi imkânı hem onlara hem de ekonomimize can suyu olacaktır." BAHÇIVAN: HERKES SORUMLU DAVRANSIN İstanbul Sanayi Odası (İSO) Meslek Komiteleri Ortak Toplantısı, Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci'nin katılımı ile gerçekleştirildi. Toplantının açılış konuşmasını yapan İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, özel sektörün omuzlarındaki yaklaşık 280 milyar dolarlık borcun dikkate alınması ve finansal istikrarı daha da bozacak siyasal istikrarsızlıktan kaçınılması gerektiğine dikkat çekti. Bahçıvan, şunları söyledi: "Türkiye'de reel sektörün borçlarının yarıya yakını yabancı para cinsindendir. Türkiye, reel sektörün sahip olduğu bu risk nedeniyle Meksika ve Endonezya ile birlikte küresel finans piyasalarındaki dalgalanmalardan en çok etkilenen üç ülkeden birisi. Bu noktada çok önemli bir işbirliğine ihtiyacımız var." YAZARLAR DA TEPKİ GÖSTERDİ Hürriyet Dünyası ekonomi yazarları Uğur Gürses ve Erdal Sağlam "Merkez 2,70'e dolar satsın." açıklamasına ilişkin bir yazı kaleme aldı. UĞUR GÜRSES: BASİRETSİZ TÜCCAR SAHNEDE Döviz kuru, ekonomik durumun ve politikalarının bir sonucudur. Kısa vadede olmasa da orta vadede, yani önünde sonunda ekonomik temeller neredeyse orayı yansıtacak yere gelir. Ekonomide iş yapanlar da, risk alanlar da bu temel bilgiyi hesaba katmak durumundalar. Döviz kuru aşırı yükseldiğinde, 'devlet bizim zararımızı karşılasın' diye ortaya çıkan iş adamlarının basiretli oldukları söylenebilir mi? Türk Ticaret Kanunu'nda bile 'basiretli tüccar' tanımı yapılmış. Ticaretle uğraşanın bilgi, deneyim ve öngörü ile hareket etmesi veri kabul ediliyor. Böylece yasanın ruhunda, tüccarın ticari yaşamda karşılaştığı olumsuz durumu bir başkasına karşı mağduriyet ileri sürerek sorumluluktan kurtulamayacağı vurgusu var. ERDAL SAĞLAM: GİDİŞATI ÖVEN TÜCCAR SIKIŞINCA ÇİFTE KUR İSTEDİ İTO Başkanı İbrahim Çağlar devletin kısa vadeli dış borcu olan işadamına 2.70'ten döviz satmasını istemiş. Yani diyor ki; devlet 3'ün üzerinde döviz satın alsın ama bize 2.7'den satsın. Buna gerekçe olarak da, "35 milyar dolarlık borçlanmayı yaparken kur bu düzeyde değildi." diyor… Riskini bile bile döviz borçlanacaksın, bunun kârını yiyeceksin, borcun kendi tercihin nedeniyle arttığı zaman bu farkı halk ödesin diyeceksin. Hem de seni bu çıkmaza sürükleyen politikaları övüp, bunu yapacaksın. Bunun adı ne olabilir ki?