İlyas Salman Yazıları

İlyas Salman Kimdir?

İlyas Salman, 14 Ocak 1949'da (nüfus cüzdanında 1954 yazsa da 3-4 yıl önce doğmuştur) Malatya'nın Arguvan ilçesinde doğmuş Türk sinema, tiyatro, dizi oyuncusu ve yönetmendir. Aslen Arguvan, Malatyalı olup Arguvan ilçesi Asar mahallesi nüfusuna kayıtlıdır. Uzun yıllar oynadığı Kürt tiplemeleri nedeniyle Kürt olarak kabul edilmiş ve bunu açıkça yazanlar olmuştur; ancak 2007 yılında kendi yazısında ve kitabında Alevi Türkmen bir aileden gelen bir ateist olduğunu belirtmiştir.

Malatya Turan Emeksiz Lisesi'nden mezun olduktan sonra Ankara Devlet Konservatuvarı'nı son sınıfta bırakmıştır. Oyunculuğa İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatrosu'nda başlamış, uzun yıllar sinema oyunculuğunda köylü tiplemeleri ile tanınmıştır. Sinema oyunculuğunun yanı sıra yönetmenliğini yaptığı iki sinema filmi bulunmaktadır. Ayrıca çeşitli tarzda şiirleri ve türkü albümleri vardır. Ankara Birlik Tiyatrosu'nda 1997'den 2000 yılına kadar sahneye çıkmıştır. Son olarak *Hasretim Sansürlüdür* isimli bir şiir kitabı ve *Türksolu* dergisindeki makalelerinden oluşan *Kırmızı Beyaz* isimli bir kitabı çıkmıştır.

Sol görüşlü olan Salman, Türkiye Komünist Partisi üyesidir ve partinin Kartal'da yaptığı 1 Mayıs mitingine katılmıştır. *Türksolu* dergisinde yazılar yazmıştır. 2023 Cumhurbaşkanlığı ve Parlamento seçimleri için kurulan Sosyalist Güç Birliği'nin kuruluşunda yapılan ortak açıklamaya imza atmıştır. 31 Mart 2023 tarihinde "Söz veriyorum: Sarayın dalkavuğu değil, halkın soytarısı olacağım" diyerek Türkiye Komünist Partisi'nden İstanbul milletvekili adayı olduğunu açıklamıştır. Gülser Salman ile evlidir; Devrim adında bir kızı ve Temmuz Ali adında bir oğlu vardır.

**Çalışmaları**

**Son Çalışması: Karanfil Kokuyor Cıgaram**
1 Ekim 2009 tarihinden itibaren Bakırköy Sanat Merkezi'nde Ahmed Arif'in *Hasretinden Prangalar Eskittim* kitabından şiirler okuyacağı "Karanfil Kokuyor Cıgaram" isminde bir gösteri sahnelemeyi planlamıştı. Gösterinin görsel yönetmeni oğlu Temmuz Salman, solisti ise kızı Devrim Salman'dı. Ancak geçici sağlık sorunları nedeniyle bu çalışma ertelenmiştir.

**Oyunculuk**
1977: *Çöpçüler Kralı* (Kapıcı), *Baskın*
1978: *Kibar Feyzo* (Bilo), *Sultan* (Bekçi Kolombo), *Hababam Sınıfı Dokuz Doğuruyor* (Bilo Ağa)
1979: *Erkek Güzeli Sefil Bilo* (Bilo)
1980: *Yedi Kocalı Hürmüz*, *Talihli Amele* (Mehmet Ali), *Banker Bilo* (Bilo), *İbişo* (İbişo), *Beş Parasız Adam*
1981: *Hababam Sınıfı Güle Güle* (Mehmet), *Çirkinler de Sever* (Mazlum)
1982: *Dolap Beygiri* (Ali), *Çiçek Abbas* (Abbas)
1983: *Aptal Kahraman* (Şahan), *Şaşkın Ördek* (Halil İbrahim), *Şekerpare* (Cumali)
1984: *Kızlar Sınıfı* (İlyas Hoca)
1985: *Ya Ya Ya Şa Şa Şa* (İlyas), *Uyanıklar Dünyası* (İlyas), *Ekmek Elden Su Gölden*, *Para Babası*, *Fakir Milyoner* (İlyas), *Sarı Öküz Parası*, *Köfteci Holding*, *Deliye Her Gün Bayram*
1986: *Sen Neymişsin Be Abi*, *Arap Bilo* (Bilo), *Karaman'ın Koyunu*, *Ben Milyoner Değilim* (Boyacı Garip), *Ava Giden Avlanır*
1987: *Aşk Peşinde* (İlyas), *Gönlü Bol*
1988: *Keklik Ali*, *Aptal Aşık*
1989: *Afacan*, *Kınalı Hanzo* (İlyas)
1990: *Aile Bağları* (Deli Fişek), *Zavallı* (Ali)
1992: *Fikrimin İnce Gülü - Sarı Mercedes* (Bayram Ünal)
1993: *Kızlar Sınıfı*
1994: *Sarhoş*, *Talihsiz Bilo*, *Yoksa Yaşlandım mı?*
1995: *Naylon Karı*, *Antika Kabadayı*, *Karımı Aldatamam*, *Tek Ayaklı Kuşlar*, *Rambo Ramiz*
1997: *Yasemince*, *Tatil Belası*
1998: *Gülerken Ağladık*
2001: *Fakiro*
2003: *Sen Hiç Güneşte Üşüdün mü?*, *Güneş de Karanlığa Düşer*
2006: *Sis ve Gece* (Cuma), *Adressiz Sorgular* (Âdemoğlu)
2008: *Ölüm Çiçekleri-Saraybosna* (Eyüp Sabri)
2010: *Akasya Durağı* (Maho Ağa)
2012: *Lal Gece*

**Oynadığı Klipler**
2015: Arpak Kardeşler - Biziz, Tolga Sağ - Dilo

**Yönetmen**
1990: *Aile Bağları*, *Yaşanan Dünya*, *Zavallı*

**Senaryo Yazarı**
1990: *Aile Bağları*, *Yaşanan Dünya*, *Zavallı*

**Tiyatro Oyuncusu**
1977: *Ay Işığında Şamata* (Haldun Taner - İstanbul Şehir Tiyatrosu)
1978: *Aslan Aser Şvey Hitlere Karşı* (Bertolt Brecht - İstanbul Şehir Tiyatrosu)
1980: *Yedi Kocalı Hürmüz* (Sadık Şendil - Şan Tiyatrosu)
1982: *Bir Neşe-i Muhabbet* (Şan Tiyatrosu)
1985: *Bin Yıl Önce Bin Yıl Sonra* (Şan Tiyatrosu)
1999: *Gurbet Kuşları* (Sławomir Mrożek - Ankara Birlik Tiyatrosu)
2000: *Canavar Cafer* (Refik Erduran - Ankara Birlik Tiyatrosu)

**Müzik-Şiir Albümleri**
*Yaram Sızlar*, *Söze Güneş Doğdu*, *Türkülerimiz Var Söylenecek*, *Aramayın Beni Başka Yerde*, *Dağların Ardı Nazlıdır*, *Doğdukları Yerde Doymayanlar*, *İnadına Türküler*

**Kitapları**
2006: *Hasretim Sansürlüdür*
2018: *Faşo Ağalara Karşı Birleşelim!*

**Yazıları**
2007: *Kırmızı Beyaz/Türksolu*
2009: *Hem Sosyalistim Hem de Kemalist*

**Ödülleri**
1977: Avni Dilligil Tiyatro Yarışmaları - En İyi Tiyatro Oyuncusu
1993: 5. Ankara Uluslararası Film Festivali - En İyi Erkek Oyuncu (*Fikrimin İnce Gülü - Sarı Mercedes*)
2007: 18. Ankara Uluslararası Film Festivali - En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu (*Sis ve Gece*)
2012: 19. Altın Koza Film Festivali - En İyi Erkek Oyuncu Ödülü (*Lal Gece*)
2012: 49. Altın Portakal Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü