Hüseyin Emir Abdullahiyan Yazıları

Hüseyin Emir Abdullahiyan Kimdir?

Hüseyin Emirabdullahiyan, 23 Nisan 1964'te Damğan'da doğdu ve 19 Mayıs 2024'te geçirdiği helikopter kazasında vefat etti. İranlı bir diplomat ve siyasetçi olup, İran'ın eski dışişleri bakanıydı. Daha önce 2011'den 2016'ya kadar Arap ve Afrika işlerinden sorumlu dışişleri bakan yardımcısı olarak görev yaptı.

Ali Laricani başkanlığından Muhammed Bakır Galibaf başkanlığına kadar İran Meclis Başkanı'nın uluslararası ilişkiler konusunda özel yardımcısı, İslamî Şûra Meclisi Uluslararası İlişkiler Genel Müdürü, Filistin İntifadasını Destekleme Uluslararası Konferansı Daimi Sekreterliği Genel Sekreteri ve Filistin Stratejik Diyalog Dergisi Genel Müdürü olarak görev yaptı.

Dışişleri Bakanlığı'nda tanınmış bir şahsiyetti ve açık sözlü ve aktif uluslararası ve bölgesel duruşu, Irak, Suriye krizleri ve Batı Asya ile Kuzey Afrika'daki gelişmelerde onu öne çıkarmıştır. Doktora derecesine sahiptir. Dışişleri Bakanlığı Diplomatik İlişkiler Fakültesi'nden lisans, Tahran Üniversitesi Hukuk ve Siyasal Bilimler Fakültesi'nden uluslararası ilişkiler alanında yüksek lisans ve Tahran Üniversitesi'nden uluslararası ilişkiler alanında doktora derecesi aldı. Anadili Farsça'nın yanı sıra Arapça ve İngilizce bilmektedir.

Ali Ekber Salihi'nin bakanlığı döneminde Dışişleri Bakan Yardımcılığı görevine atandı ve bu görevi Muhammed Cevad Zarif'in bakanlığının ilk üç yılında da sürdürdü. Halen Dışişleri Bakanlığı Uluslararası İlişkiler Okulunda profesördü.

Zarif'in üstü kapalı istifasının ardından, dönemin İran parlamentosu başkanı Ali Laricani'ye yakın olan Emirabdullahiyan'ın adı bazı medya organları tarafından bakanlık adaylarından biri olarak anıldı.

Hayatının erken dönemi ve eğitimi: Emirabdullahiyan, 1964 yılında Damğan'da doğdu. 6-7 yaşında babasını kaybetti. 1994 yılında evlendi ve bir oğlu ve bir kızı vardır.

Bağlılığı: Emirabdullahiyan, Lübnan'daki Hizbullah, Suriye ve İsrail ile çatışma halinde olan İran İslam Cumhuriyeti'ne bağlı diğer akımlarla bağlantılı olan Direniş Cephesi'ni desteklemektedir. Seyyid Muhammed Hatemi'nin cumhurbaşkanlığı döneminde nükleer müzakereler sırasında Nükleer Müzakereler Siyasi ve Güvenlik Komitesi üyesiydi. Hasan Ruhani'nin ilk döneminde Tahran'daki Londra Büyükelçiliği'nin yeniden açılmasının ardından bölgesel görüşmeler için Londra'ya davet edilen ve dönemin İngiltere Dışişleri Bakanı Philip Hammond ile görüşen ilk İranlı yetkili oldu. Federica Mogherini ile ayrıntılı bölgesel görüşmeler yaptı ve BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon ile Hizbullah-Lübnan Genel Sekreteri Seyid Hasan Nasrallah ile ayrıntılı görüşmelerde bulundu.

ABD ile müzakere: 2007'de Bağdat'ta düzenlenen İran-Irak-ABD üçlü toplantısında İran müzakere heyetinin başkanıydı. Toplantı, Irak'taki durumu tehlikeli olarak nitelendiren Amerikalıların talebi üzerine Irak'ın güvenliğini sağlamak için yapıldı. Görüşmeler üç oturumdan sonra sonuçsuz kaldı. Emirabdullahiyan daha sonra görüşmeler hakkında Amerikalıların mantıklı bir söz duyduklarında ve mantıklı bir cevapları olmadığında sahneyi terk ettiklerini söyledi. ABD müzakerelerin başında gündemi kendilerinin belirlemesi gerektiğini düşündü, ancak İslam Cumhuriyeti buna izin vermedi ve gündemin tarafların mutabakatı ile belirlenmesine karar verildi.

Kasım Süleymani ile iletişimi: Kasım Süleymani ile yakın bir ilişkisi vardı ve bu, Dışişleri Bakanlığı'nda, özellikle İran Dışişleri Bakanlığı'nın Arap ve Afrika pozisyonlarındaki yirmi yıllık sorumluluğundan kaynaklanıyordu. Süleymani Kudüs Gücü komutanı olduğunda, Emirabdullahiyan Dışişleri Bakanlığı'nda Irak uzmanıydı. 2003'teki Irak ayaklanması sırasında Saddam'ın devrilmesiyle birlikte Dışişleri Bakanlığı'nda Irak'tan sorumlu oldu. Emirabdullahiyan daha sonra Avrupalı heyetler ve yetkililerle yaptığı görüşmede, Süleymani'nin dünya barışına ve güvenliğine katkıda bulunduğu için İslam Cumhuriyeti'ne ve Süleymani'ye teşekkür edilmesi gerektiğini söyledi. Süleymani olmasaydı bölgedeki büyük ülkelerin parçalanacağına inanıyordu.

Dışişleri Bakanı: Irak, 2016 yılında diplomatik ilişkilerini kesen Suudi Arabistan ve İran arasında 2021 yılından bu yana beş tur doğrudan görüşmeye ev sahipliği yaptı. Bakanlar düzeyindeki 6. tur görüşmeler durdu ancak Aralık 2022'de Ürdün'ün başkenti Amman'da yapılan bir toplantının ardından Emirabdullahiyan ve Suudi Dışişleri Bakanı Faisal bin Farhan Al Saud, her iki ülkenin de "daha fazla diyaloğa açık" olacağının sinyalini verdi. Ocak 2023'te Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nda bir panelde konuşan Faysal, "Riyad'ın İran ile diyalog kurmaya çalıştığını" yineledi. İki ülke, Çin'in aracılık ettiği bir anlaşmanın ardından 10 Mart 2023'te ilişkilerin yeniden başladığını duyurdu. Hüseyin Emirabdullahiyan, Temmuz 2023'te Katar Dışişleri Bakanı Mohammed bin Abdulaziz Al Khulaifi ile bir araya geldi ve görüşmede altyapı projelerine ilişkin ortak çalışmalar ele alındı.

Ölümü: 19 Mayıs 2024'te Emirabdullahiyan ve Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi'yi taşıyan helikopter, Azerbaycan-İran sınırındaki Verzigan kasabası yakınlarında düştü. Her ikisi de kaza yerinde ölü bulundu. Kazaya İran'ın Doğu Azerbaycan eyaletindeki kötü hava koşulları neden oldu.