Hulusi Kentmen Yazıları

Hulusi Kentmen Kimdir?

Hulusi Kentmen (20 Ocak 1911, Tırnovo - 20 Aralık 1993, İstanbul), Türk asker, sinema oyuncusu ve tiyatro sanatçısıdır.

Babası Osmanlı Posta teşkilatında görevli Ali Bey'di. Balkan Savaşları'ndan sonra ailesiyle birlikte Türkiye'ye göç etti ve çocukluğunu İzmit Körfezi'nde geçirdi. Akçakoca İlkokulu'nun tiyatro salonunda ilk sanat denemelerini yaptı. Deniz Astsubay Okulu'nda eğitim aldı ve Deniz Kuvvetlerinde denizaltıcı astsubay olarak görev aldı. 1933 yılında kendisine tüberküloz teşhisi kondu; ordudan uzaklaştırılması gerekirken Atatürk'e yazdığı bir mektup sonrası Atatürk'ün doktoru tarafından muayene edilerek sağlam raporu aldı. Denizaltı görevinden sonra deniz dikimevine tayin oldu. Astsubaylık görevi 1961 yılında sona erdi. Üstlerinin hoşgörüsüyle askerlik mesleğini sona erdirene kadar sanat icra etti.

Deniz Kuvvetleri'nde görev yaparken 1937 yılında Kadıköy Halkevi'nde bir arkadaşının rol aldığı tiyatro oyununun provalarını izlemeye gittiğinde oyuncu eksikliği nedeniyle sahneye çıkması teklif edilince oyunculuğa başladı. Sahneye ilk defa Reşit Baran'ın yönettiği "Hisse-i Şaiya" adlı oyununda çıktı ve Tahir rolünü canlandırdı. Halkevleri'nde tiyatroya başladı. Burhanettin Tepsi tarafından keşfedildi. Profesyonel olarak ilk defa Burhanettin Tepsi ile Fransız Tiyatrosu'nda sahneye çıktı. Bilinen ilk oyunlarını, Rahmi Dilligil tarafından kurulan Ses Tiyatrosu'nda oynadı. 1942'de Sürtük filmiyle sinema oyunculuğuna başladı. 1945 yapımı Köroğlu filmi, rol aldığı ikinci filmdi. Ferdi Tayfur'un Senede Bir Gün (1946) adlı filmiyle yükselişi başladı.

Sinemaya başladıktan sonra da zaman zaman tiyatro oyunlarında sahne aldı. 1961 yılında astsubaylık görevi sona erince kendisini tamamen tiyatro ve sinemaya verdi. Aynı yıl kurduğu Hulusi Kentmen Tiyatro Topluluğu ile çeşitli oyunları sahneye koydu, turneye çıktı. Maddi imkânsızlıklar nedeniyle bir süre sonra tiyatrosunu kapattı. Şehir Tiyatroları'nda sahnelenen Çatallı Köy oyununda rol aldıktan sonra 1965 yılında bu oyunu, oyuna konu olan köyde (Afyon'un Emirdağ ilçesinin Çatallı köyünde) Hüseyin Baradan, Şahin Tek ve diğer oyuncularla birlikte sahneledi. Bazı televizyon reklamlarında rol aldı.

Tatlı-sert ve babacan tarzı ile çoğu filmlerinde baba, komiser, bahçıvan, hâkim vb. roller üstlendi, birçoğunda kendi adıyla oynadı. Karakter oyuncusu olarak simgeleşti. Sinemada bıraktığı etkiyle halk arasında, babacan, tatlı-sert erkek karakterini ifade etmek üzere "Hulusi Kentmen gibi" deyişi yerleşti. Birçok filminde Kentmen'i Kemal Ergüvenç, bazı filmlerinde ise Rıza Tüzün seslendirdi. Kentmen, 1942-1988 yılları arasında 500'e yakın filmde rol aldı.

26 Kasım 1938'de Refika Kentmen'le evlendi. Volkan adlı bir oğlu ve daha sonra iki torunu oldu. Amatör olarak fotoğrafçılıkla da ilgilendi ve keman çaldı. 1980 yılında İzmir Fuarı'nda Akasyalar Gazinosu'nda Hülya Koçyiğit'in kadrosunda çıktı; keman çalıp parodiler yaptı.

Kasım 1993'te kalp ve böbrek yetmezliği teşhisi ile Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi yoğun bakım servisinde tedavi altına alınan Kentmen, 20 Aralık 1993 tarihinde hastanede 81 yaşında öldü. 22 Aralık 1993'te Marmara İlahiyat Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi. Ölümünün 21. yıl dönümünde İstanbul Klasik Otomobilciler Derneği'nin düzenlediği bir etkinlikle anıldı. Sanatçının aslına oldukça benzer balmumu heykeli yapıldı. Sanatçının 1956 model aracı da bu etkinlikte sergilendi. Ekim 2020'de İzmit'te hayatının bir bölümünün geçtiği evin müze yapılması kararlaştırıldı. 1 Kasım 2022'de Google ana sayfasında Hulusi Kentmen için özel bir doodle hazırlandı. Torunu Melek Kentmen, dedesinin adını yaşatmak için 2023'te Hulusi Kentmen Tiyatrosu'nu yeniden kurdu ve Hulusi Baba adlı kitapla dedesinin hayat öyküsünü anlattı.

**Oynadığı Tiyatro Oyunları**
- 1943: O Adam (Mebrure Alevok) - Ses Tiyatrosu
- 1965: Çatallı Köy - İstanbul Şehir Tiyatroları

**Filmografi**
- Ali Baba ve Kırk Haramiler (1971)
- Mahmut Mangal (TRT, 1980)
- Zaman Mekan Makinesi (TRT, 1981, Konuk Oyuncu)
- Parkta Bir Sonbahar Günüydü (TRT, 1984, Şadi Bey)
- Acımak (TRT, 1984, Maarif Müdürü)