Hrant Dink Yazıları

Hrant Dink Kimdir?

Hrant Dink, 15 Eylül 1954 tarihinde Malatya’da dünyaya geldi. Babası Sivas'ın Gürün ilçesinde, annesi Gülvart ise Sivas'ın Kangal ilçesinde doğup büyümüştü. Anne ve babası 1961 yılında İstanbul'a taşınmalarının ardından boşandı. Hrant ve iki kardeşi Gedikpaşa’daki Ermeni Yetimhanesi'ne yerleştirildi.

Dink bu sırada Türkiye'de gelişmekte olan sol siyasetten etkilendi ve Türkiye Komünist Partisi / Marksist-Leninist çizgisinde siyaset yapmaya başladı. O yıllarda, örgüt ile Ermeni cemaatinin ilişkilendirilmesini önlemek amacıyla ismini mahkeme kararı ile Fırat olarak değiştirdi. Lise eğitimini Surp Haç Tıbrevank Ermeni Lisesinde aldı. Liseyi bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi'nde zooloji eğitimi aldı. Bir süre sonra yetimhanede birlikte büyüdükleri Rakel ile evlendi.

Kardeşleriyle birlikte açtığı yayınevi ve kırtasiye işlerini sürdürürken, eşi Rakel’le kendileri gibi Anadolu’dan gelen kimsesiz ve yoksul çocukların yetiştiği Tuzla Ermeni Çocuk Kampı’nı yönetmeye başladı. Açılışından 21 yıl sonra kampa devlet el koydu. Askerliğini Denizli Piyade Alayı'nda sekiz ay kısa dönem er olarak yaptı.

Bazı gazetelerde kitap eleştirileri ile yazı hayatına başladı. Basında çıkan yanlış haberlere gönderdiği düzeltmeler ile adı duyulmaya başladı. İstanbul Ermeni Patrikhanesi’ne, "Ermeni toplumu çok kapalı yaşıyor, kendimizi iyi anlatırsak önyargılar kırılır" diyerek bu amaçla Türkçe ve Ermenice bir gazete çıkarmayı önerdi. 5 Nisan 1996 tarihinde ilk sayısı yayınlanan Agos gazetesinin kuruculuğunu, yayın yönetmenliğini ve başyazarlığını üstlendi. Agos dışında Zaman ve Birgün gazetelerinde yazdı. Yazılarında Türkiye'deki her etnik topluluğun barış içinde yaşaması gerektiğinin altını çizen Dink, aynı zamanda Ermeni cemaatinin patrikhane dışında sivil bir merkezi olması gerektiğini de savunuyordu.

Hrant Dink hakkında Türk Ceza Kanunu'nun 301. maddesini ihlal etmekten davalar açıldı. 2002 yılında Şanlıurfa'da verdiği bir konferansta "Ben Türk değil, Türkiyeliyim ve Ermeniyim" dediği için "Türklüğü aşağılamaktan" yargılanarak beraat etti. 13 Şubat 2004'te yayımlanan bir makalesindeki sözleri nedeniyle 301. maddeden "Türklüğe hakaret" suçlamasıyla yargılandı ve 6 ay hapis cezası aldı fakat cezası ertelendi. Dink bu dava için AİHM'e başvurmaya hazırlanmaktaydı.

19 Ocak 2007'de Şişli'de Halâskârgazi Caddesi üzerindeki Agos Gazetesi'nin çıkışında, saat 15.00 sıralarında yakın mesafeden yapılan silahlı saldırıyla öldürüldü. Katil zanlısı 17 yaşındaki Ogün Samast, güvenlik kameralarından elde edilen görüntülerin yayınlanmasından sonra babası tarafından polise ihbar edilerek Samsun otogarında yakalandı. İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki duruşmada suikastın FETÖ'nün amaçları doğrultusunda işlendiğine hükmedildi. 15 Kasım 2023 tarihinde Ogün Samast tahliye edildi.

Dink'in cenazesi 23 Ocak 2007 Salı günü Şişli'de Agos Gazetesi önünde başlayan törenin ardından Kumkapı'daki Surp Asdvadzadzin Patriklik Kilisesi'nde yapılan dinî törenle Balıklı Ermeni Mezarlığı'nda toprağa verildi. Cenaze törenine kimi kaynaklara göre 40 bin, kimilerine göre ise 100 bin kişi katıldı.

Ölümünden sonra Lyon Belediyesi tarafından şehirdeki bir sokağa, Diyarbakır Sur Belediyesi tarafından da bir sokağa Hrant Dink'in adı verildi. 2010 yılında Kınalıada sahilindeki bir çocuk parkına Hrant Dink Çocuk Parkı ismi verildi. 2013 yılında Malatya Belediyesi tarafından doğduğu evin bulunduğu Çavuşoğlu Mahallesi'ndeki sokağa Hrant Dink adı verilmiştir.

Hrant Dink, 2005'te İnsan Hakları Derneği "Ayşe Nur Zarakolu Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü", 2006'da Henri-Nannen Düşünce Özgürlüğü ve Cesur Gazetecilik Ödülü, Oxfam Novib "Pen İfade Özgürlüğü Ödülü" ve Bjørnson İnsan Hakları Ödülü, 2007'de Özgürlük Özel Ödülü, Ermenistan Cumhurbaşkanlığı Ödülü, Türkiye Gazeteciler Cemiyeti "Basın Özgürlüğü 2007" Ödülü, Vahan Tekeyan Kültür Derneği Ödülü, Knights of Vartan Derneği "Yılın Adamı" Ödülü, Amerika Ermeni Meclisi "Seçkin İnsan Ödülü", Yılmaz Güney Festivali "Festival Özel Ödülü", Uluslararası İspanya Gazeteciler Derneği "Uluslararası Basın Ödülü", PEN Uluslararası Yazarlar Birliği "Hermann-Kesten Madalyası", ATİK - YDG 17. Gençlik Kültür Sanat Festivali "Jüri Özel Ödülü", PAN Austria "İnsan Hakları Ödülü", IPI "Dünya Basın Özgürlüğü Kahramanı Ödülü", Marsilya "Uluslararası Özgür İfade Ödülü", 2008'de AASSSG "Üstün Başarı Ödülü" ile Fordham Üniversitesi "İnsan Hakları Savunuculuğu Ödülü", 2010 yılında da Padova Belediyesi "Doğruluk Ödülü" ile Johann-Philipp-Palm Vakfı İfade Özgürlüğü ve Basın Ödülü'ne layık görüldü.