Halide Edip Adıvar Yazıları

Halide Edip Adıvar Kimdir?

Halide Edib Adıvar (1884, İstanbul - 9 Ocak 1964, İstanbul), Türk edebiyatının ve siyasetinin önemli isimlerinden biridir. Yazar, akademisyen, öğretmen ve siyasetçi kimliğiyle tanınan Halide Edib, özellikle milli mücadele yıllarında aktif bir rol üstlenmiş, eserleriyle Türk edebiyatına damga vurmuştur. Halide Onbaşı olarak da tanınır.

Milli Mücadele Dönemi:
Kurtuluş Savaşı sırasında Mustafa Kemal Atatürk'ün yanında aktif rol aldı. 1919'da İstanbul'da Fatih, Üsküdar, Kadıköy ve Sultanahmet mitinglerinde yaptığı coşkulu konuşmalarla halkı işgale karşı direnişe çağırdı. Sultanahmet Mitingi'nde sarf ettiği "Milletler dostumuz, hükûmetler düşmanımızdır." sözü vecize haline geldi. Anadolu'ya geçerek cephede görev aldı, özellikle cephede askerleri motive eden çalışmalarda bulundu. Mustafa Kemal'in yanında çevirmenlik ve hatiplik yaptı. Türk ordusuyla Sakarya ve Büyük Taarruz'da yer aldı. Savaş yıllarında Anadolu Ajansı'nın kurulmasında rol alarak gazetecilik de yapmıştır. Savaştaki yararlılıklarından ötürü İstiklal Madalyası ile ödüllendirildi.

Edebi Kişiliği ve Eserleri:
Halide Edib, romanlarında kadın hakları, milliyetçilik ve toplumun dönüşümü gibi konuları işledi. Kadın kahramanları güçlü, bağımsız ve mücadeleci karakterlerdir. Realizm ve romantizm akımlarını eserlerinde harmanladı. II. Meşrutiyet'in ilanından itibaren yayımladığı yirmi bir roman, dört hikâye kitabı, iki tiyatro eseri ve çeşitli incelemeleriyle Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemleri Türk edebiyatının en çok eser veren yazarlarındandır. Birçok kitabı sinemaya ve televizyon dizilerine uyarlanmıştır.

Önemli Romanları:
Handan (1912): Türk edebiyatında psikolojik romanın öncülerinden biri.
Yeni Turan (1912): Milliyetçilik ve idealizm temalı bir roman.
Ateşten Gömlek (1922): Kurtuluş Savaşı'nı anlatan ilk romanlardan biri.
Vurun Kahpeye (1923): Öğretmen Aliye'nin Anadolu'daki mücadelesini anlatır.
Sinekli Bakkal (1936): Türk toplumunun Batılılaşma sürecini işler ve en ünlü eseridir.

Siyasi ve Akademik Kariyeri:
1926'da Türkiye'den ayrılarak 14 yıl boyunca İngiltere ve Fransa'da yaşadı. Yurt dışında verdiği konferanslar ve İngilizce kaleme aldığı eserler sayesinde zamanının dış ülkelerde en çok tanınan Türk yazarı oldu. 1939'da Türkiye'ye döndü ve İstanbul Üniversitesi'nde İngiliz Filolojisi Kürsüsü'nü kurarak profesör oldu; kürsünün 10 yıl başkanlığını yürüttü. 1950-1954 yılları arasında İzmir milletvekili olarak TBMM'de görev yaptı. 1954'te siyasi görevinden ayrılarak üniversiteye döndü. I. TBMM Hükûmetinde sağlık bakanı olan Adnan Adıvar'ın eşidir. 9 Ocak 1964'te İstanbul'da böbrek yetmezliği sebebiyle öldü ve Merkezefendi Mezarlığı'na defnedildi.