Filiz Akın Yazıları

Filiz Akın Kimdir?

Suna Akın ya da sahne adıyla Filiz Akın (2 Ocak 1943, Ankara – 21 Mart 2025, İstanbul), Türk oyuncu, yazar ve sunucudur. Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit ve Fatma Girik ile birlikte "Yeşilçam'ın dört yapraklı yoncası" olarak anılmakta ve Türk sinemasının bir dönemine damgasını vurmuş önemli kadın oyunculardan biri kabul edilmektedir. Türk sinemasının "asil, modern, kentli ve zarif yüzü" olarak tanınan Filiz Akın, "beyaz perdenin Avrupai yüzü, kolejli kızı, sarışın yıldızı" gibi sıfatlarla da anılmıştır.

Filiz Akın, 2 Ocak 1943’te Ankara'da doğdu. Annesi Ankaralı kadın terzisi Habibe Leman Şaşırmaz, babası Afyonlu hakim Bekir Sami Akın’dır. Annesi baba tarafından Arnavut, babası ise anne tarafından Çerkestir. Annesinin ikinci evliliğinden kızkardeşi Günseli doğdu. Anneannesi olan Halime Hanım'ın öz babası Atatürk’ün şifrecisi, üveybabası da Atatürk’ün kalem müdürü olup Atatürk kıyafet seçiminde zevkine güvendiği için zaman zaman Halime Hanım'ın fikrini alırdı. Filiz Akın 3 yaşına kadar babası hakim Sami Beyin görev yaptığı Beypazarı’nda yaşadı. 5,5 yaşında ilkokula başladı. İlköğrenimini Ankara, Kızılay'da bulunan Sarar İlkokulu'nda tamamladı. 7 yaşındayken annesi ile babası ayrıldı.

Filiz Akın, ortaokul ve liseyi TED Ankara Koleji'nde yatılı ve burslu okudu. Okulda yaptığı resimler ve kompozisyon çalışmaları ile çeşitli ödüller aldı. 1960 yılının Haziran ayında kolejden mezun oldu. Koleji bitirdikten sonra American Export Lines isimli New York merkezli seyahat şirketinin Ankara acenteliğinde çalışmaya başladı. İyi derecede İngilizce ve Fransızca öğrendi, ayrıca İtalyanca öğrenmeye çalıştı. Diğer yandan Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde devam mecburiyeti olmayan Arkeoloji Bölümü'nde bir dönem okudu.

Filiz Akın, lise arkadaşı Oya San'ın annesinin ısrarı ile Artist mecmuasının düzenlediği yarışmaya resmini gönderdi ve 1962 yılında birinci oldu. Ancak ödülün kendisine Akasyalar Açarken filminde oynarsa verileceği söylenince vazgeçti. Dergi yöneticileri ve filmciler kendisini ikna etmek için İstanbul'dan Ankara'ya geldiler ancak ikna olmadı. Fakat Memduh Ün de Ankara'ya kadar gelip ısrar edince kabul etti. İşi ve üniversiteyi bırakıp annesiyle birlikte İstanbul’a geldi. Anlaşmayı imzaladı ve 1962 yılında ilk filmi olan “Akasyalar Açarken”i Göksel Arsoy’la birlikte çektikten sonra prodüktörler kendisine bütün yılını dolduran bir program hazırladılar. Böylece 13 yıl sürecek aktif oyunculuk kariyeri başladı. 1964 yılında Kadın Berberi filminin setinde tanıştığı yapımcı ve yönetmen Türker İnanoğlu ile evlendi ve 1965'te oğlu İlker İnanoğlu doğdu. 1974'te Türker İnanoğlu'ndan boşanan Akın, Babaların Babası filmiyle 1975 yılında sinemaya veda etti. Yeşilçam'da aktif çalıştığı 13 yılda Ayhan Işık, Sadri Alışık, Yılmaz Güney, Cüneyt Arkın, Tarık Akan ve dönemin daha pek çok erkek yıldız oyuncusuyla çalışma imkânı buldu. Rol aldığı filmlerde kendisini çoğunlukla Jeyan Mahfi Tözüm seslendirdi.

Akın, ekonomik gerekçelerle Kasım 1975–Mayıs 1981 döneminde sahnede şarkıcılık yaptı. 1982 yılında Leon Bubi Rubinstein ile evlenip Paris'e yerleşti. 14 yıl aradan sonra, 1989 yılında Geçmiş Bahar Mimozaları dizisi için tekrar kamera karşısına geçti. 1992'de Güzelliklere Merhaba ile ilk kitabını yayımladı. 1993'te Rubinstein'dan boşanan Akın, 1994'te dönemin MİT müsteşarı Sönmez Köksal ile evlendi. 1998–2002 yılları arasında Paris elçiliğinde bulundu. 2002 yılında yakalandığı nazofarinks kanserini ABD'de gördüğü tedavi yardımıyla yendi. Bu süreci ve sonucu, 2005 yılında Hayata Merhaba ismiyle kitaplaştırdı. Gördüğü ağır kemoterapi ses tellerine zarar vererek sesinin değişmesine, ameliyata hazırlık işlemleri ise bir kulağında işitme kaybına yol açtı. İzleyen yıllarda kansere karşı farkındalık oluşturmak amacıyla çeşitli kampanyalara destek verdi, panellere katıldı. Kansere karşı destek amaçlı "sarı bilezik", "mavi bilezik" gibi kampanyalar başlattı ve yürüttü. Son olarak, Starkey İşitme Vakfı onursal başkanı olarak "Türkiye'de İşitmeyen Kalmasın" adlı bir kampanya başlatıp yürüttü ve sosyal güvencesi olmayan 2000 civarı çocuğu işitme cihazı sahibi yaptı. 2004 yılında Bircan Silan Usallı, Filiz Akın, Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit ve Fatma Girik'in yaşam öykülerinin yanı sıra kapsamlı röportajlar da içeren "Dört Yapraklı Yonca" adlı bir kitap yazdı. 2007 yılında Pınar Çekirge tarafından yazılan "Başrolde Filiz Akın" adlı kitap da Türk Sineması'nda ikonografik ve toplumbilimsel bir değer olarak Filiz Akın olgusunu ele alan bir çalışmadır. 2004–2007 yılları arasında Sabah gazetesinde köşe yazarlığı yaptı. 2008'de Kanal 1 televizyon kanalında Filiz Akın'la Sohbetler, 2009'da da Habertürk TV kanalında Filiz Akın'la Hafta Sonu Sohbetleri programını sundu. 2011 yılında Gün Akşam Oldu dizisi için son kez, bir bölümlüğüne kamera karşısına geçti. 2013 yılında Lezzete Merhaba kitabını yazdı. Ayrıca dergilerde Taner Ay, Agah Özgüç, Atilla Dorsay, Fatih Özgüven, Mehmet Atak gibi yazarların ayrıntılı Filiz Akın portreleri vardır. Filiz Akın, 21 Mart 2025'te İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede 82 yaşında öldü. Cenazesi ertesi gün Aşiyan Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Film Geçmişi

TV Dizileri
Geçmiş Bahar Mimozaları (1989)

Filmleri
Babaların Babası (1975)
Tatlı Cadının Maceraları (1975)
Yumurcak Belalı Tatil (1975)
Almanyalı Yarim (1974)
Memleketim (1974)
Yumurcak Veda (1974)
Soyguncular (1973)
Karateci Kız (1973)
Zambaklar Açarken (1973)
Ağlıyorum (1973)
Acı Hayat (1973)
Tatlı Dillim (1972)
Utanç (1972)
Ayrılık (1972)
Yumurcak Küçük Şahit (1972)
İki Esir (1971)
Emine (1971)
Fadime Cambazhane Gülü (1971)
Yumurcağın Tatlı Rüyaları (1971)
Umutsuzlar (1971)
Ömrümce Unutamadım (1971)
Küçük Sevgilim (1971)
Oyun Bitti (1971)
Seni Sevmek Kaderim (1971)
Yarım Kalan Saadet (1970)
Yumurcak Köprüaltı Çocuğu (1970)
Saadet Şehri (1970)
Beyaz Güller (1970)
İşportacı Kız (1970)
Ankara Ekspresi (1970)
Yuvasız Kuşlar (1970)
Fadime (1970)
Güzel Şoför (1970)
Aşktan Da Üstün (1970)
Cilveli Kız (1969)
Lekeli Melek (1969)
Son Mektup (1969)
Hüzünlü Aşk (1969)
Dağlar Kızı Reyhan (1969)
Karlıdağ'daki Ateş (1969)
Yumurcak (1969)
Yaralı Kalp (1969)
Benim de Kalbim Var (1968)
İstanbul Tatili (1968)
Sabah Yıldızı (1968)
Kader Ayırsa Bile (1968)
Kader (1968)
Hırsız Kız (1968)
Baharda Solan Çiçek (1968)
Efkarlı Sosyetede (1968)
Yuvana Dön Baba (1968)
Ömrümün Tek Gecesi (1968)
Gül ve Şeker (1968)
Aşka Tövbe (1968)
Arkadaşımın Aşkısın (Kan Kardeşim) (1968)
Aşkım Günahımdır (1968)
Paşa Kızı (1967)
Sefiller (1967)
Sözde Kızlar (1967)
Serseriler Kralı (1967)
Cici Gelin (1967)
Yıkılan Yuva (1967)
Affet Beni (1967)
Ayrılık Saati (1967)
Hindistan Cevizi (1967)
Silahlı Paşazade (1967)
Bekar Odası (1967)
Çıtkırıldım (1966)
Bar Kızı (1966)
Affet Sevgilim (1966)
İstanbul Kabadayısı (1966)
Affedilmeyen (1966)
Vur Emri (1966)
Kaderin Cilvesi (1966)
Günahkar Kadın (1966)
Acı Tesadüf (1966)
Erkek Severse (1966)
Efkarlıyım Abiler (1966)
Şakayla Karışık (1965)
Tamirci Parçası (1965)
Fakir Gencin Romanı (1965)
Oğlum Oğlum (1965)
Yankesici Kızın Aşkı (Yankesicinin Aşkı) (1965)
Babasına Bak Oğlunu Al (1965)
Kolejli Kızın Aşkı (1965)
Sevinç Gözyaşları (1965)
Ölüme Kadar (1965)
Filinta Kadri (1964)
Asfalt Rıza (1964)
Cüppeli Gelin (1964)
Kadın Berberi (1964)
Şoför Nebahat ve Kızı (1964)
Kardeş Kanı (1964)
Gurbet Kuşları (1964)
İstanbul Sokaklarında (1964)
On Güzel Bacak (1964)
Korkunç Şüphe (1964)
Meyhaneci (Can Düşmanı) (1964)
Tığ Gibi Delikanlı (1964)
Yankesici Kız (1964)
Uçurumdaki Kadın (1964)
Paylaşılamayan Sevgili (1964)
Kadın Terzisi (1964)
Prangasız Mahkumlar (1964)
Mirasyedi (1964)
Bekarlık Sultanlıktır (1963)
Bana Annemi Anlat (1963)
Ölüm Bizi Ayıramaz (1963)
Beyoğlu Piliçleri (1963)
Beyaz Güvercin (1963)
Kızlar Büyüdü (1963)
İki Gemi Yanyana (1963)
Ölüme Çeyrek Var (1963)
Genç Kızların Sevgilisi (1963)
Zoraki Milyoner (1963)
Arka Sokaklar (1963)
Şehvet Uçurumu (1962)
Sahte Nikah (1962)
Aşk Merdiveni (1962)
Akasyalar Açarken (1962)
Battı Balık (1962)

Kitapları
Güzelliklere Merhaba (1992)
Hayata Merhaba (2005)
Filiz Akın ile Güzellik, Zayıflama ve Genç Kalma Üzerine (2006)
Lezzete Merhaba (2013)
Hayatın Provası Yok (Söyleşi: Bircan Usallı Silan) (2021)

Ödülleri
1971: 8. Altın Portakal Film Festivali, En İyi Kadın Oyuncu Ödülü, Ankara Ekspresi
1972: Gazeteciler Yüksek Okulu, Sinemada Yılın Kadın Sanatçısı Ödülü
1974: Gazeteciler Cemiyeti, Yılın Kadın Sanatçısı Ödülü
1992: Altın Kitaplar Onur Ödülü
2000: 37. Altın Portakal Film Festivali, Yaşam Boyu Onur Ödülü
2001: Altın Portakal Kültür ve Sanat Vakfı, Yaşam Boyu Onur Ödülü
2003: İstanbul Uluslararası Film Festivali, Yaşamboyu Onur Ödülü
2004: Çağdaş Sinema Oyuncuları Derneği, 2004 Yılı Oyunculuk Ödülleri
2005: 74. İzmir Enternasyonal Fuarı, Sinema Burada Festivali Onur Ödülü
2005: Magazin Gazetecileri Derneği, 12. Altın Objektif Ödülleri, Yaşam Meslek Onur Ödülü
2006: Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi, Fahri Doktor unvanı
2008: 45. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Festival Nişanı
2009: 16. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali, Yaşam Boyu Onur Ödülü
2010: Yeşilçam Ödülleri, Kültür ve Sanat Hizmet Ödülü
2010: 21. Ankara Uluslararası Film Festivali, Aziz Nesin Emek Ödülü
2010: Beykent Üniversitesi, Türk Sineması Sevgi Günü Onur Ödülü
2011: 6. Uluslararası Dadaş Film Festivali, Onur Ödülü
2011: Sadri Alışık Tiyatro ve Sinema, Sinema Onur Ödülü
2012: Magazin Gazetecileri Derneği, 18. Altın Objektif Ödülleri, Meslek Onur Ödülü
2012: Datça Altın Badem Sinema ve Kültür Festivali, Onur Ödülü
2013: 4. Malatya Uluslararası Film Festivali, Onur Ödülü
2014: Türk Tayland Dostluk Ödülü
2014: Magazin Gazetecileri Derneği, 20. Altın Objektif Ödülleri, Yaşam Boyu Meslek Onur Ödülü
2015: Kırmızı Lale Film Festivali, Yaşam Boyu Başarı Ödülü
2015: 15. Frankfurt Türk Film Festivali Onur Ödülü
2015: 1. Çanakkale Kısa Film Festivali Onur Ödülü