Esma Esad Yazıları

Esma Esad Kimdir?

Esma Fevvaz el-Esad, 11 Ağustos 1975 yılında Londra'da doğdu. Eski Suriye devlet başkanı Beşşar Esad'ın eşidir. 3 çocuğu vardır. Daha önce yatırım bankacılığı alanında kariyer yapmış, Hafız Esad'ın ölümünden sonra, Aralık 2000'de Devlet Başkanı Beşşar Esad ile evlenerek Suriye'ye taşınmış ve bankacılık kariyerini bırakmıştır. Esma Esad aynı zamanda Birleşik Krallık vatandaşlığına sahiptir.

Londra'da Cromwell Hastanesi'nde kardiyolog olan Fevvaz Ahras'ın ve emekli bir diplomat olan Seher Ahras'ın kızı olarak dünyaya geldi. Ailesi aslen Humus şehrindendir ve Sünni'dir. Esma Esad 1996 yılında King's College'dan mezun oldu. Üniversiteden sonra, Deutsche Bank Grubu'nda Avrupa ve Doğu Asya müşterileri ile hedge fon yönetimi bölümünde işe başladı. 1998 yılında birleşme ve satın almalar konusunda uzmanlaşmış olan JP Morgan'da yatırım bankacılığı bölümünde çalışmaya başladı.

Esma Esad, Suriye hükûmetinin halkla ilişkilerinin önemli bir parçası olarak analistler ve medya tarafından tanımlanmıştır. Kadın hakları ve eğitimi konusunda ilerici pozisyonlar alarak halk tarafından sevildi. Giydiği şık tasarımlı kıyafetler de medyanın ilgisini topladı. Suriye ayaklanması sırasında büyük ölçüde sessiz kaldı ve bu durum imajına darbe vurdu. Eşiyle birlikte Suriye'deki ana ekonomik oyunculardan biri olarak kabul edilen Esma, Suriye'deki iş sektörlerinin, bankacılık, telekomünikasyon, emlak ve denizcilik endüstrilerinin büyük bölümünü kontrol ediyordu.

23 Mart 2012 tarihinde, Avrupa Birliği dışişleri bakanları, İngiltere doğumlu Esma Esad'a AB'ye üye ülkelere seyahat yasağı ve bu ülkelerdeki mal varlığının dondurulması gibi bir dizi yaptırım uygulama kararı aldı. İngiltere İçişleri Bakanlığı, AB seyahat yasağının Esma Esad'ın İngiltere'ye girmesini engelleyemeyeceğini ancak bu koşullarda Esma Esad'ın İngiltere'ye gelmesinin beklenmediğini açıkladı. Mart 2011'de başlayan ve halen devam etmekte olan Suriye iç savaşının bir sonucu olarak kendisi, üst düzey Suriye hükûmet yetkilileri ile ilgili ekonomik yaptırımlara tabidir.

Mart 2021'de Londra Metropoliten Polisi'nin Savaş Suçları birimi, Esad'ın savaş sırasında terör eylemlerini kışkırttığı ve teşvik ettiği iddialarına ilişkin bir soruşturma başlattı. Esma'nın Beşşar Esad'ın istifası durumunda kendisini daha uygun bir alternatif olarak göstermek için güçlü Alevi figürlerle görüşmeler yürüttüğü bildirildi. Eski bir rejim mensubu ve Barış İçin Suriyeli Hristiyanlar Örgütü Başkanı Eymen Abdülnur, Esma'nın gelecekteki siyasi nüfuzunu arttırma hırsını yorumlayarak onun gidişatını anlattı: “İlk başta ailenin bir parçası olarak görülmedi. Humuslu ve Sünni olduğu için Arapçası iyi değildi, bu yüzden hata yapma ihtimaline karşı medyaya konuşmasına izin verilmedi. First Lady unvanını almasına bile izin vermediler. Ama 2013'ten sonra kocasına tam destek verdi. Kocası askeri olarak ne yapıyorsa onun pozisyonu da onunla örtüşüyordu: bombalamalar, öldürmeler ve işkenceler.” Esma Esad, Birleşik Krallık'ta Metropoliten Polisi'nin Savaş Suçları birimi bünyesinde kimyasal silah kullanımı da dahil olmak üzere sivillerin işkence görmesi ve öldürülmesine yönelik sistematik yaklaşım ve terör eylemlerinin kışkırtılması iddialarını içeren bir ön soruşturmanın parçasıdır.

Esma, gelecekteki eşiyle çocukluk tatillerinde Suriye'de tanıştı, ancak 1992'de Beşar'ın eğitim almak üzere Londra'ya taşındığında daha yakınlaştılar. 2000'de Beşar Esad'ın iktidara gelmesinin ardından evlendiler. Esad ve eşi üç çocuk sahibidir. İlk çocukları, Hafız Esad'dan adını alan Hafız, 2001 yılında doğdu, ardından 2003'te bir kız çocukları ve 2004'te ikinci oğulları dünyaya geldi. Ocak 2013'te Beşar, bir röportajda Esma'nın hamile olduğunu açıklamıştır, ancak daha sonra dördüncü çocukları olduğuna dair herhangi bir duyuru bulunmamaktadır.

8 Ağustos 2018'de Suriye Cumhurbaşkanlığı resmî Twitter hesabından meme kanserine yakalandığı duyuruldu. Yaklaşık bir yıl boyunca tedavi gören Esma Esad, 4 Ağustos 2019'da Suriye Devlet Televizyonu'na kanseri yendiğini açıkladığı bir röportaj verdi. Cumhurbaşkanlığı ofisine göre, 8 Mart 2021'de Suriye'de COVID-19 pandemisi sırasında Esad ve kocasının COVID-19 testleri pozitif çıktı. Sağlık durumlarının "küçük semptomlarla" iyi olduğu bildirildi. 30 Mart'ta her ikisinin de iyileştiği ve hastalık testlerinin negatif çıktığı açıklandı. 21 Mayıs 2024'te Suriye Devlet Başkanlığı, çeşitli semptom ve klinik belirtilerin ortaya çıkmasının ardından Esad'a akut miyeloid lösemi tanısı konulduğunu duyurdu. Kasım 2024'te, 2024 Suriyeli muhaliflerin taarruzunun ardından ve kocasının devrilmesinden önce üç çocuğuyla birlikte Suriye'den Rusya'ya kaçtığı iddia edilmiştir. Ancak oğlu Hafız Beşar Esad, 10 Şubat 2025'te Telegram üzerinden yaptığı açıklamada çatışmalar başladığında annesinin kemik iliği nakli sebebiyle Moskova'da olduğunu, çatışmalar ve tahliye sırasında Şam'da bulunmadığını, kız kardeşi Zeyn'in de bu süreç boyunca annesine refakat ettiğini açıklamıştır. Aralık 2024'te, bazı medya kuruluşları, Türk kaynaklarının Esma'nın Moskova'daki sürgünleri sırasında Beşar Esad'a karşı boşanma davası açtığını öne süren haberlerini yeniden yayımladı. Ancak, bu haberler Rus hükûmeti ve Esma'nın babası tarafından yalanlanmıştır.