Emir Kusturica Yazıları

Emir Kusturica Kimdir?

Emir Kusturica (Sırpça: Емир Кустурица, Kusturitsa diye okunur; d. 24 Kasım 1954, Saraybosna), Avrupa Sineması’nın ünlü yönetmenlerinden olup Balkan Kültürü’nü dünyaya tanıtan en büyük isimlerden biridir. Yönetmenliğini yaptığı neredeyse bütün filmleri Cannes ve Venedik Film Festivalleri’nde defalarca ödül almıştır.

24 Kasım 1954’te Yugoslavya’da, Bosna-Hersek’in başkenti Saraybosna’da Boşnak bir ailede doğdu. Babası Murat Kusturica, Saraybosna Enformasyon Bakanlığı’nda görevli bir gazeteci, annesi Senka Numankadić ise mahkeme katibiydi. Emir ailenin tek erkek çocuğuydu ve arkadaş çevresi tasvip edilmediğinden yurtdışına, Prag’a sinema eğitimi alması için gönderildi. 1978 yılında Academy of Performing Arts’ı bitirdikten sonra Yugoslavya’da televizyon programlarında çalışmaya başladı.

1978 yılında “Nejeste Dolaze”, aynı yıl “Guernica” ve 1979’da ise “Bife Titanik” adlı televizyon filmlerini çekti. 1981 yılında “Do You Remember Dolly Bell?” adlı filmi yaptı ve aynı yıl Venedik Film Festivali’nde ödül aldı. 1981’den 1988 yılına kadar Saraybosna’da Academy of Performing Arts’da ders verdi; bir yandan da “Open Stage Obala”da sanat yönetmenliği yapıyordu.

Filmlerini kendi dilinde yapmayı tercih ediyordu ancak uluslararası başarılar kazandıktan sonra İngilizce filmler de yapmaya başladı. 1985 yılında politik göndermeler içeren “When Father Was Away on Business” adlı filmi çekti ve bu film ile Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye Ödülü kazandı. Uluslararası başarısı 1989 yılında çektiği “Time of the Gypsies” ile oldu; yine kendi dilinde çektiği bu filmde sihirli bir atmosfer içinde çingene kültürünü işliyordu ve Cannes’da En İyi Yönetmen Ödülü’nü aldı.

Daha sonra görüntü yönetmeni Vilco Filac ve besteci Goran Bregovic ile Amerika’ya giderek 1993 yılında Johnny Depp, Jerry Lewis, Faye Dunaway ve Lili Taylor’un oynadığı “Arizona Dream” adlı filmi çekti. Orijinal dili İngilizce olan ilk filmiydi. Hayaller ve gerçekler arasındaki gidiş gelişlerin fantastik bir kurguyla anlatıldığı film ile Berlin Uluslararası Film Festivali’nde Jüri Özel Ödülü’nü aldı. Müziklerini Goran Bregovic ile Iggy Pop beraber yapmıştı.

1995 yılında onu üne kavuşturan filmlerden biri olan “The Underground” adlı filmi çekti ve Cannes’da ikinci Altın Palmiye’yi bu film sayesinde aldı. Aynı filmin televizyon versiyonu olan “Bila Jednom Jedna Zemlja” adlı televizyon serisini çekti. 1998 yılına gelindiğinde “Black Cat, White Cat” adlı filmi yönetti; bu film ile Venedik Film Festivali’nde Gümüş Ayı ödülünü almaya hak kazandı. Özellikle çingenelerin hayatları üzerine yapılmış filmleri ile Balkanların havasını dünya sinemasına kattı. 1988 yılında Columbia Üniversitesi’nde sinema dersleri vermeye başladı.

Yönetmenliğinin yanında “No Smoking Orchestra” adlı grupta bas gitarist olarak görev aldı. 1986-1988 yılları arasında Saraybosnalı rock grubu Zabranjeno Pušenje’de bas gitar çaldı; grup daha sonra Emir Kusturica & No Smoking Orchestra olarak anıldı. Grubun turnesinde yaptığı belgesel niteliğindeki çekimler ile “Super 8 Stories” adlı çalışmayı hazırladı ve bu filmle Chicago Uluslararası Film Festivali’nde En İyi Belgesel Film dalında Gümüş Plaket kazandı. 2004 yılına kadar yeni bir çalışması olmayan Kusturica, aynı yıl “Life Is a Miracle” adlı filmi ile sinemaya döndü; Cannes Film Festivali’nde yarışma filmleri arasında yer alan bu film, 1992 yılında Bosna’da hayatın çeşitli yönlerini anlatıyordu.

23 Nisan 2005 tarihinde Karadağ’da Herceg Novi kenti yakınlarındaki Savina Manastırı’nda Nemanja Kusturica ismiyle Sırp Ortodoks olarak vaftiz oldu. 21 Ocak 2010’da, Kurtarıcı İsa Katedrali’nde Ortodoks Halkların Birliği Vakfı’nın 2009 ödülünü Rus Ortodoks Kilisesi Patriği Kirill’den aldı.

Ödülleri:
- 1995 - 48. Cannes Film Festivali - En İyi Film (Yeraltı)
- 1993 - 43. Berlin Film Festivali - Büyük Jüri Ödülü (Arizona Rüyası)
- 1989 - 42. Cannes Film Festivali - En İyi Yönetmen (Çingeneler Zamanı)
- 1985 - 38. Cannes Film Festivali - FIPRESCI Ödülü (Babam İş Gezisinde)
- 1985 - 38. Cannes Film Festivali - En İyi Film (Babam İş Gezisinde)

Filmleri ve Dizileri:

Yönetmen:
- 2016 - On the Milky Road / Aşk ve Savaş (Sinema Filmi)
- 2012 - Words With Gods (Sinema Filmi)
- 2008 - Maradona by Kusturica (Sinema Filmi)
- 2007 - Bana Söz Ver (Sinema Filmi)
- 2005 - Görünmez Çocuklar (Sinema Filmi)
- 2004 - Bir Mucizedir Yaşamak (Sinema Filmi)
- 1998 - Kara Kedi Ak Kedi (Sinema Filmi)
- 1995 - Yeraltı (Sinema Filmi)
- 1993 - Arizona Rüyası (Sinema Filmi)
- 1988 - Çingeneler Zamanı (Sinema Filmi)
- 1985 - Babam İş Gezisinde (Sinema Filmi)
- 1981 - Do You Remember Dolly Bell (Sinema Filmi)

Senaryo:
- 2016 - On the Milky Road / Aşk ve Savaş (Sinema Filmi)
- 2008 - Maradona by Kusturica (Sinema Filmi)
- 2007 - Bana Söz Ver (Sinema Filmi)
- 2004 - Bir Mucizedir Yaşamak (Sinema Filmi)
- 1998 - Kara Kedi Ak Kedi (Sinema Filmi)
- 1993 - Arizona Rüyası (Sinema Filmi)
- 1988 - Çingeneler Zamanı (Sinema Filmi)
- 1981 - Do You Remember Dolly Bell (Sinema Filmi)

Yapımcı:
- 2011 - Mozzarella Stories (Sinema Filmi)

Oyuncu:
- 2016 - On the Milky Road / Aşk ve Savaş (Sinema Filmi)
- 2014 - La foresta di ghiaccio (Secondo) (Sinema Filmi)
- 2013 - Balkan Ruhu (Kendisi) (Sinema Filmi)
- 2013 - Au bonheur des ogres (Stojil) (Sinema Filmi)
- 2012 - Words With Gods (Keşiş) (Sinema Filmi)
- 2012 - Havana'da 7 Gün (Sinema Filmi)
- 2012 - Dreamers (Himself) (Sinema Filmi)
- 2011 - Nicostratos le pélican (Démosthène) (Sinema Filmi)
- 2009 - Elveda (Sergei Gregoriev) (Sinema Filmi)
- 2008 - Maradona by Kusturica (Kendisi) (Sinema Filmi)
- 2007 - Hermano (Chomsky) (Sinema Filmi)
- 2006 - Gizemli Yolculuk (Harold) (Sinema Filmi)
- 2002 - Hırsız (Vladimir) (Sinema Filmi)
- 2000 - Veuve De Saint-pierre, La (Ariel Neel Auguste) (Sinema Filmi)
- 1995 - Yeraltı (Sinema Filmi)
- 1972 - Walter Defends Sarajevo / Sarayevo Köprüsü (Sinema Filmi)

Müzik:
- 2004 - Bir Mucizedir Yaşamak (Sinema Filmi)