Ekmeleddin İhsanoğlu Yazıları

Ekmeleddin İhsanoğlu Kimdir?

Ekmeleddin Mehmet İhsanoğlu, 26 Aralık 1943'te Kahire'de doğdu. Babası Yozgatlı müderris Mehmed İhsan Efendi, annesi Rodoslu bir Türk ailenin kızı olan Saniye Hanım'dır. İhsan Efendi, eğitim için 1924'te geldiği Mısır'a yerleşmiş ve 1951'de Ayn Şems Üniversitesi Şarkiyat Bölümü Türk Dili ve Edebiyatı Kürsüsü'nü kurmuştu. Türk kültürünü küçük yaşta aile çevresinde tanıyan İhsanoğlu, Mısır'da Hıdiviye Lisesi'nden mezun olduktan sonra Ayn Şems Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya bölümünde yükseköğrenim gördü. Öğrenciliği sırasında Kahire Millî Kütüphanesi'nde Türkçe yazma ve basma kitapların kataloglamasında çalıştı. 1966'da Fen Fakültesi'nden mezun oldu ve El-Ezher Üniversitesi'nde akademik hayata başladı. Yüksek lisansı sırasında El-Ezher Üniversitesi'nde asistanlık ve Ayn Şems Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde Türk Dili ve Edebiyatı okutmanlığı yaptı. Bilim tarihi çalışmalarının yanı sıra Abdülhak Hamit Tarhan, Tevfik Fikret, Mehmet Akif, Yahya Kemal, Necip Fazıl, Nâzım Hikmet gibi şairlerin eserlerini Arapçaya çevirerek Türk kültürünü Araplara tanıtmaya çalıştı; Türk yazarlarından hikâyeler içeren bir antoloji hazırladı (1970).

1970 yılında Türkiye'ye geldi ve Ankara Üniversitesi'nde göreve başladı. 1971'de eczacı Füsun Bilgiç ile evlendi, üç çocuk sahibi oldu. 1974'te Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi'nde organik kimya alanında doktorasını tamamladıktan sonra, Birleşik Krallık'ta Exeter Üniversitesi'nde doktora sonrası çalışmalar yaptı. İslam ve Batı kültürüyle yakından teması olan İhsanoğlu, 1984'te İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi'nde profesör oldu. Bu üniversitede Bilim Tarihi Anabilim Dalı'nı kurdu.

1980 yılında İslam İşbirliği Örgütü'nün tavsiyesi ile İstanbul'da kurulan İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi'nin (IRCICA) başkanlığına getirildi. Bu görevi 25 yıl sürdürdü. IRCICA bünyesinde Türk ve İslam kültürü konusunda büyük bir ihtisas kütüphanesi ve arşivi kurulmasına öncülük etti. Bu görevinin yanı sıra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Bilim Tarihi Bölümü ile Türk Bilim Tarihi Kurumu'nun başkanlığını ve İstanbul Üniversitesi Bilim Tarihi Müze ve Dokümantasyon Merkezi müdürlüğü görevlerinde bulundu.

İhsanoğlu, 14-16 Haziran 2004'te İstanbul'da düzenlenen İslam Konferansı Örgütü (sonradan İslam İşbirliği Teşkilatı adını almıştır) 31. Dışişleri Bakanları Toplantısında, genel sekreterlik için Türkiye'nin adayı olarak gösterildi. Malezya ve Bangladeş ile yarışarak 5 Haziran 2004'te genel sekreterliğe seçildi. Örgütün seçimle gelen ilk genel sekreteri ve ilk Türk genel sekreteri olma özelliklerini taşır; görevi 1 Ocak 2005'te devraldı. Görev süresi, 18-20 Haziran 2008 tarihlerinde Kampala'da düzenlenen 35. Dışişleri Bakanları Konseyi'nde 5 yıllık bir süre için uzatıldı. Genel sekreterlik görevini Cidde'de düzenlenen törenle 30 Aralık 2013'te Suudi Arabistanlı İyad Medeni'ye devretti.

10 Ağustos 2014 tarihinde yapılan cumhurbaşkanı seçiminde Cumhuriyet Halk Partisi ve Milliyetçi Hareket Partisi tarafından çatı adayı olarak gösterildi. Seçim sloganı olarak "Ekmek İçin Ekmeleddin" sloganını seçti. Demokrat Parti, Demokratik Sol Parti, Bağımsız Türkiye Partisi, Büyük Birlik Partisi, Liberal Demokrat Parti, TSİP, DEV-PARTİ, Kadın Partisi, Doğru Yol Partisi, HAP, TURK PARTİ ve BAK Parti de desteğini açıkladı. 3 adayın yarıştığı seçim sonucunda oyların %38,44'ünü alarak Recep Tayyip Erdoğan'dan sonra en çok oy alan ikinci aday oldu.

7 Nisan 2015 tarihinde, Haziran 2015 Türkiye genel seçimleri için MHP İstanbul 2. bölge 1. sıra milletvekili adayı oldu. Seçim sonucu MHP'nin İstanbul 2. bölgeden 3 milletvekili çıkarmasıyla TBMM'nin 25. döneminde MHP milletvekili olarak meclise girdi. 24 Haziran 2015 tarihinde MHP tarafından TBMM başkanlık seçimleri için aday gösterildi; 1. turda 81, 2. turda 80 ve 3. turda 80 oy alarak seçimi kaybetti. 13 Mart 2018 tarihinde Bakü, Azerbaycan'da kalp krizi geçirdi. 2018 yılının Haziran ayında yapılan genel seçimleri için milletvekili adaylığına başvurmadı. 2018 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçiminde partisi MHP'nin yaptığı her tercihi onaylayacağını açıkladı.

İngilizce ve Arapçanın yanı sıra orta düzeyde Fransızca ve Farsça bilmektedir. Bazı kaynaklarda bu dört dili akıcı olarak konuştuğu belirtilmiştir.

Eserleri arasında *Kaybolan Dünyadan Nurlu Bir Sima Yozgatlı İhsan Efendi* (2018), *Medreseler Neydi? Ne Değildi?* (2019), *Yeni Yüzyılda İslam Dünyası* (2013), *İslam Kültürü Çeşitli Konuları ile İslam’da Kültür ve Bilgi* (2008), *Osmanlı Tıbbi Bilimler Literatürü Tarihi* (4 Cilt, 2008), *Mısır’da Türkler ve Kültürel Mirasları* (2006), *Osmanlı Tabii ve Tatbiki Bilimler Literatürü Tarihi* (2006), *Osmanlıca Tıp Terimleri Sözlüğü* (2004), *Osmanlı Askerlik Literatürü Tarihi* (2004), *Osmanlılar ve Bilim* (2003), *Mushrabiyya And Stucco Colored Glass in The Muslim World* (2002), *Osmanlı Coğrafya Literatürü Tarihi* (2000), *Suriye’de Modern Osmanlı Sağlık Müesseseleri, Hastahaneler ve Şam Tıp Fakültesi* (1999), *Osmanlı Matematik Literatürü Tarihi* (1999), *The West And Islam (Towards a Dialogue)* (1999), *Büyük Cihaddan Frenk Fodulluğuna* (1996) ve *Istanbul: A Glimpse into the Past* (1987) yer almaktadır.

UNESCO ve Harvard Üniversitesi'ndeki görevlerinin yanı sıra millî ve uluslararası birçok bilim kurumunun üyesi olan İhsanoğlu, bilim ve eğitim tarihine katkı ve hizmetlerinden dolayı birçok ödül aldı. Türkiye Devlet Üstün Hizmet Madalyası (2000), Ürdün Birinci Derece İstiklal Madalyası, İKÖ Şeref ve Liyakat Sertifikası ile Mısır Cumhuriyeti Liyakat Nişanı ile ödüllendirildi. 2008'de Uluslararası Bilim Tarihi Akademisi tarafından Koyre Madalyasına layık bulundu. 2009 yılında Mısır Cumhuriyeti Sanat ve Kültür Nişanını, Malezya'da en üst sivil unvan olan "Tansri" unvanını ve 2010 yılında "İslamofobiye karşı verdiği mücadele ve Keşmir konusundaki çabaları" nedeniyle Pakistan'da en yüksek unvan olan Hilal-i Pakistan unvanını aldı. 22 Kasım 2013'te KKTC Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu tarafından kendisine KKTC Devlet Nişanı verildi; İhsanoğlu bu nişana layık görülen ilk ve tek kişidir.

Üyesi olduğu ve 2001-2005 arasında başkanlığını yaptığı Uluslararası Bilim Tarihi ve Felsefesi Kurumu (ICHSTM), 2007 yılında aldığı bir kararla, dört yılda bir bilim tarihi ve felsefesi alanlarında yapılacak doktora tezleri arasında seçilen bir eseri "Uluslararası İhsanoğlu Altın Madalyası" adı altında ödüllendirmeye karar vermiştir. Ayrıca IRCICA tarafından 1986'dan bu yana düzenlenen Milletlerarası Hat Yarışması'nın dokuzuncusu, hat sanatına katkıları nedeniyle Ekmeleddin İhsanoğlu adına düzenlenmiştir.

Fahri doktora unvanları arasında 1994'te Mimar Sinan Üniversitesi, 1996'da Dowling College (New York, ABD), 2000'de Azerbaycan Cumhuriyeti Bilim Akademisi, 2001'de Sofya Üniversitesi, 2001'de Saraybosna Üniversitesi, 2004'te Tataristan Bilim Akademisi, 2006'da Padova Üniversitesi, 2006'da Moskova Devlet Diplomasi Enstitüsü, 2007'de Uluslararası İslam Üniversitesi (İslamabad, Pakistan), 2007'de Exeter Üniversitesi, 2008'de Yakın Doğu Üniversitesi (Lefkoşa, KKTC), 2008'de Uganda İslam Üniversitesi, 2008'de Uşak Üniversitesi, 2009'da Teknoloji İslam Üniversitesi (Dakka, Bangladeş), 2010'da Başkurt Devlet Pedagoji Üniversitesi (fahri profesörlük), 2010'da Malezya Uluslararası İslam Üniversitesi, 2011'de Bişkek Beşeri Bilimler Üniversitesi, 2011'de Bozok Üniversitesi, 2012'de İstanbul Üniversitesi, 2013'te Ayn Şems Üniversitesi (Kahire, Mısır), 2013'te EastWest Enstitüsü (Washington, DC, ABD) ve 2014'te Lefke Avrupa Üniversitesi bulunmaktadır.